2025 jyldyń basynan beri Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev el aýmaǵynan tys birqatar mańyzdy memlekettik jáne jumys saparyna shyqty. Prezıdent saparlarynyń geografıasy Taıaý Shyǵys, Ortalyq Azıa, Eýropa, Amerıka jáne Azıa-Tynyq muhıty aımaǵyn qamtyp, Qazaqstannyń halyqaralyq kún tártibindegi ornyn nyǵaıtýǵa baǵyttaldy. Aqshamnews.kz redaksıasy Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń syrtqy saıasattaǵy mańyzdy kezdesýleri jaıly sholý jasap kórdi.
Halyqaralyq saparlardyń hronologıasy
2025 jyldyń basynan beri Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev 23 halyqaralyq sapar jasady. Olardyń ishinde Reseı men Ózbekstanǵa 2 memlekettik, Qytaı Halyq Respýblıkasyna, Iordanıaǵa, Túrkıaǵa, Qyrǵyzstanǵa jáne Japonıaǵa - 5 resmı sapar, sondaı-aq Reseıge (eki ret), AQSH-qa (eki ret), Túrkmenstanǵa (eki ret), BAÁ-ge, Ózbekstanǵa, Ázerbaıjanǵa, Tájikstanǵa jáne Qyrǵyzstanǵa - 16 jumys sapary bar.
Jyl basyndaǵy alǵashqy sapar qańtarda BAÁ-ge jasaldy. Abý-Dabıde Memleket basshysy birqatar memleket kóshbasshysymen kezdesip, "Abý-Dabı turaqty damý aptalyǵy" samıtine qatysty. Bul sapar ınvestısıa, jasandy ıntellekt, turaqty damý jáne jasyl ekonomıka máselelerine basymdyq berilgenin kórsetti.
Al aqpanda Prezıdent Iordanıaǵa resmı saparmen baryp, koról Abdalla II-men kelissózder ótti. Sapar saıası dıalogpen qatar mádenı-gýmanıtarlyq baılanystardy nyǵaıtýǵa baǵyttaldy.
Memleket basshysy sáýirde Samarqandta ótken "Ortalyq Azıa-Eýropalyq odaq" samıti Qazaqstannyń óńirlik kóshbasshylyq rólin aıqyndady. Prezıdent Eýropalyq odaqtyń joǵary basshylyǵymen jáne halyqaralyq qarjy ınstıtýttarynyń jetekshilerimen kezdesýler ótkizdi.
Mamyrda Memleket basshysy Máskeýge jumys saparymen baryp, halyqaralyq is-sharalarǵa qatysty, sondaı-aq Vengrıaǵa sapar jasap, Túrki memleketteri uıymynyń beıresmı samıtine qatysty.
Jazda Prezıdent Belarýs, Túrkıa jáne Túrikmenstanǵa saparlady. Ankaradaǵy resmı sapar aıasynda Qazaqstan-Túrkıa strategıalyq yntymaqtastyǵynyń ınstıtýsıonaldyq negizi nyǵaıtyldy. Avazada BUU alańynda ótken konferensıa óńirlik yntymaqtastyqtyń jańa qyrlaryn ashty.
Kúzde Prezıdent Qyrǵyzstanǵa, Qytaıǵa, AQSH-qa, Ázerbaıjanǵa jáne Tájikstanǵa birqatar sapar jasady. Qytaıǵa resmı sapar men SHYU samıti, Nú-Iorktegi BUU Bas Assambleıasynyń 80-sessıasy jáne Vashıngtondaǵy "Ortalyq Azıa - AQSH" samıti Qazaqstannyń jahandyq prosesterdegi belsendiligin kórsetti.
Qarasha-jeltoqsan aılarynda Reseıge memlekettik sapar, Ózbekstanǵa memlekettik sapar, UQSHU, TMD jáne EAEO aıasyndaǵy kezdesýler, sondaı-aq Japonıaǵa resmı sapar júzege asyryldy. Jyl aıaǵynda Sankt-Peterbýrgte TMD memleket basshylarynyń beıresmı kezdesýi ótti.
Erekshe atap óterlik mańyzdy kezdesýler
2025 jylǵy halyqaralyq saparlar aıasynda ótken birqatar kezdesýler Qazaqstannyń syrtqy saıası basymdyqtaryn aıqyndaýda sheshýshi ról atqardy.
Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Tóraǵasy Sı Szınpınmen kezdesý Qazaqstan-Qytaı qatynastarynyń strategıalyq sıpatyn naqtylaı tústi. Kelissózder barysynda saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyq, óndiristik kooperasıa, kólik-logıstıka jáne energetıka salalaryndaǵy uzaq merzimdi jobalar talqylandy. Bul kezdesý Qazaqstannyń Eýrazıa keńistigindegi mańyzdy tranzıttik jáne ekonomıkalyq seriktes retindegi ornyn bekitti.
Eýropalyq odaq basshylarymen kelissózder (Ýrsýla fon der Láıen, Antonıý Koshta) EO-nyń Ortalyq Azıaǵa strategıalyq qyzyǵýshylyǵyn kórsetti. Klımattyń ózgerýi, jasyl ekonomıka, kólik dálizderi jáne ınvestısıa salalaryndaǵy yntymaqtastyq Qazaqstannyń Eýropamen baılanysyn jańa deńgeıge shyǵardy.
Túrkıa Prezıdenti Rejep Taııp Erdoǵanmen kezdesý túrki memleketteri arasyndaǵy saıası jáne ekonomıkalyq yqpaldastyqty kúsheıtti. Qazaqstan-Túrkıa Joǵary deńgeıdegi strategıalyq yntymaqtastyq keńesiniń otyrysy ekijaqty qatynastardy ınstıtýsıonaldyq turǵyda bekitti.
AQSH Prezıdentimen kezdesý Qazaqstannyń Ortalyq Azıadaǵy jetekshi seriktes retindegi rólin aıqyndady. Aımaqtyq qaýipsizdik, ınvestısıa tartý jáne ekonomıkalyq ártaraptandyrý máseleleri talqylandy.
Sarapshylardyń paıymynsha, jalpy, Vashıngtonǵa sapar, samıtke qatysý jáne qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtar Qazaqstan men AQSH seriktestigine qarqyn berdi. 17 mlrd AQSH dollaryna mámileler Qazaqstannyń ekonomıkalyq damýyna yqpal etip qana qoımaı, Qazaqstanǵa 100 mlrd AQSH dollardan astam ınvestısıa salǵan iri ınvestor retinde AQSH-tyń yqpalynyń ósýin kórsetedi.
Prezıdenttiń aıtýly ári mańyzdy memlekettik saparlarynyń biri 2025 jylǵy 11 qarashada Máskeýge barýy boldy. Qasym-Jomart Toqaev bul saparǵa Reseı Prezıdenti Vladımır Pýtınniń shaqyrýymen barǵan edi.
Aqorda jazǵandaı, Vnýkovo-2 áýejaıynda mártebeli meımannyń kelýine oraı Máskeý garnızonynyń qurmet qaraýyly men áskerı úrmeli orkestri sap túzedi. Qala kóshelerinde Qazaqstannyń týy men Toqaevtyń sýretteri ilindi.
“Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti, joǵary mártebeli Qasym-Jomart Toqaev myrza Reseı Federasıasyna qosh keldińiz”, – degen jazý eki tilde úlken bılbordtarda ornalastyryldy.
Reseı Prezıdenti Vladımır Pýtınmen memlekettik deńgeıdegi kelissózder Qazaqstan-Reseı qatynastarynyń pragmatıkalyq jáne odaqtastyq sıpatyn kórsetti. Integrasıalyq birlestikter aıasyndaǵy ózara is-qımyl negizgi nazarda boldy.
Eske salaıyq, qarashadaǵy kezdesýden keıin osydan birer kún buryn Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev TMD-nyń beıresmı samıtine qatysý úshin Sankt-Peterbýrgkte boldy. Bul saparynda da ol Reseı prezıdentimen júzdesti.
"Ekijaqty yntymaqtastyqqa keler bolsaq, bıylǵy jyl, esh kúmánsiz, tabysty boldy. Ekijaqty qatynastardyń turaqty túrde órleý baǵytymen damyǵanyn aıtýǵa bolady. 12 qarashada Reseıge jasaǵan memlekettik saparym tolyq tabyspen aıaqtaldy. Qazaqstan úshin strategıalyq áriptestik pen odaqtastyq aıasyndaǵy yntymaqtastyq – sózsiz basymdyq. Biz azamattardyń kúndelikti ómirine qatysty barlyq máseleler boıynsha da, Qazaqstan men Reseıge ortaq ózge de baǵyttarda birge bolýymyz qajet. Sebebi bul yntymaqtastyq pen strategıalyq áriptestikti damytýǵa baǵyttalǵan ortaq jumysymyz eki el halqynyń túbegeıli múddelerine tolyq saı keledi", - dedi Qasym-Jomart Toqaev Vladımır Pýtınmen kezdesýde.
Prezıdenttiń jyl aıaǵyna qaraı jasaǵan resmı saparlarynyń biri - Japonıa boldy. Japonıa Imperatory Narýhıtomen kezdesý Qazaqstannyń Azıa-Tynyq muhıty aımaǵyndaǵy bedelin arttyryp, tehnologıa, ınovasıa jáne ınvestısıa salalaryndaǵy yntymaqtastyqty keńeıtýge jol ashty. Memleket basshysynyń Japonıaǵa resmı sapary mazmundy ári nátıjeli boldy. Bul týraly Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń kómekshisi - Prezıdenttiń baspasóz hatshysy Rýslan Jeldibaı málimdedi.
Imperator Narýhıto men Japonıa Premer-mınıstriniń bir kúnde qarsy alýy jáne iltıpat kórsetýi Memleket basshysynyń halyqaralyq qoǵamdastyqtaǵy bedeli zor ekenin baıqatady.
Japon dıplomatıasynda mundaı protokoldyq sharalardyń kezektese uıymdastyrylýy tańsyq jaǵdaı, sonymen qatar meımanǵa sheksiz qurmettiń belgisi retinde baǵalanady.
Budan bólek, Prezıdent Tokıo gýbernatorymen júzdesti.
Kezdesýde qala basqarý isinde Smart city tehnologıalaryn damytý jáne ınovasıalyq sheshimder engizý máseleleri qarastyryldy. Delegasıa músheleri Qazaqstan men Japonıa astanalary arasyndaǵy ózara túsinistik jónindegi memorandýmǵa qol qoıdy.
Bul saparlar Qazaqstannyń syrtqy saıasatyndaǵy sabaqtastyqty, teńgerimdilikti jáne ulttyq múddege negizdelgen pragmatızmdi aıqyn kórsetti. Memleket basshysynyń joǵary deńgeıdegi kelissózderi Qazaqstannyń halyqaralyq bedelin nyǵaıtyp qana qoımaı, ekonomıkalyq damý, ınvestısıa tartý, óńirlik qaýipsizdik jáne jahandyq syn-qaterlerge birlesip jaýap berý baǵytyndaǵy ustanymyn naqtylady.
Prezıdenttiń halyqaralyq arenadaǵy belsendi qyzmeti Qazaqstannyń álemdik jáne óńirlik saıasattaǵy senimdi ári jaýapty áriptes retindegi ornyn odan ári bekite tústi.