Ermek QOJAMSÚGÍROV,
Almaty qalasy Qoǵamdyq keńesíníń belsendí múshesí, atom energetıkasy boıynsha sarapshy:
Konstıtutsıyalyq reformalar jóníndegí komıssıyanyń alǵashqy otyrysy – eldíń sayası-qūqyqtyq damuy jolyndaǵy aıryqsha mánge ıe kezeńníń bastaluy. Būl jıyn formaldy bastama ǵana emes, memlekettí basqaru júıesín jańǵyrtuǵa baǵyttalǵan tereń ınstıtutsıonaldyq ózgerísterdíń naqty bastalǵanyn kórsetedí.
Jańa Qazaqstan dúnıejúzíndegí sayası ózgerísterge daıyn boluy kerek. Konstıtutsıyalyq reformalar jóníndegí komıssıya el nazaryndaǵy basty máselelerdí sheshuge ūmtylady. Óıtkení naǵyz azamattyq qoǵamnyń kókeıkestí sūraqtary tek zańnamalyq tūrǵy arqyly sheshíledí. Májílís – Senat – Mınıstrlík arasyndaǵy talqylau jeńíldep, zań qabyldau protsesí jedeldeıdí. Bír palataly parlamenttík reforma Senat pen Májílís arasyndaǵy būrynnan qalyptasqan ūsaq kelíspeushílíkterdí sheshedí.
Alǵashqy otyrystyń basty mańyzy – reformalardyń baǵyt-baǵdaryn aıqyndap, konstıtutsıyalyq ózgerísterdíń tūjyrymdamalyq negízín qalyptastyruynda. Komıssıya qūramyna ártúrlí sala ókílderíníń – zańgerlerdíń, sayasattanushylardyń, azamattyq qoǵam men ǵylymı qauymdastyqtyń qatysuy ūsynylyp otyrǵan bastamalardyń bírjaqty emes, jan-jaqty árí qoǵamdyq múddení eskeretín sıpatta boluyna múmkíndík beredí.
Búgínde Qazaqstanda 8 partıya bar, bíraq eldegí partıya sany ekeu bolǵan dūrys. Al ár partıyany memleket qarjylandyru kerek. Áıtpese, bıznes ókílderí men sheteldík kompanıyalar sayası partıyalardy qarjylandyratyn bolsa, olar óz múddelerín oılap, konstıtutsıyalyq qauípsízdígímíz būzyluy yqtımal.
Būl kezeńde eń mańyzdysy – Konstıtutsıyany «túzetu obektísí» retínde emes, qoǵam men memleket arasyndaǵy qoǵamdyq kelísímníń «tírí» qūjaty retínde qarastyru. Yaǵnı, reformalar bılík ınstıtuttarynyń ózara tepe-teńdígín kúsheıtuge, adam qūqyqtaryn qorǵau tetíkterín naqtylauǵa jáne jergílíktí ózín-ózí basqarudyń rólín arttyruǵa baǵyttaluy tıís.
Sondaı-aq alǵashqy otyrys ashyqtyq pen dıalog qaǵıdattarynyń saqtalatynyn ańǵartty. Eger komıssıya jūmysy aldaǵy uaqytta da qoǵamdyq píkírge súıeníp, saraptamalyq taldaularǵa negízdelse, būl reformalardyń legıtımdílígí men ūzaqmerzímdí tıímdílígín qamtamasyz etedí.
Konstıtutsıyalyq komıssıyanyń alǵashqy otyrysy – qūqyqtyq memleket qūru jolyndaǵy sayası erík pen qoǵamdyq sūranystyń toǵysqan tūsy. Endígí míndet – osy bastamany mazmūndy, sapaly jáne naqty nátıjelerge jetkízu.