Qazaqstanda VN «Kópír qūrylystary. Kópírdíń úıíndímen túıísu aımaǵy» atty vedomstvolyq normatıvtík qūjat qoldanysqa engízíldí. Būl qūjat jol jamylǵysynyń shóguí men deformatsıyalanuy kóptep kezdesetín kópír jáne kíreberís úıíndílerí arasyndaǵy ótpelí aımaqty jobalau, salu, jóndeu jáne paıdalanu kezínde qoldanylatyn bíryńǵaı talaptardy belgíleıdí.
Qūjat Qazaqstan jol ǵylymı-zertteu ınstıtuty (QazjolǴZI) tarapynan ázírleníp, jalpy qoldanysqa ıe avtomobıl joldaryndaǵy kópír qūrylystary boıynsha jūmystardyń tolyq tsıklín qamtyp, ınjenerlík-geologıyalyq ízdenísterden bastap, konstruktıvtík sheshímderdí tańdau, jóndeu jáne keıíngí paıdalanu kezeńderíne deıíngí protsesterdí retteıdí.
Normatıvte ótpelí plıtalar men tósemder, olardyń tíreu toraptaryna, maıda tas negízderíne, drenajdyq úıíndíler, sondaı-aq úıíndí konustary men jıegín nyǵaıtuǵa qoıylatyn talaptar aıqyndalǵan. Būl talaptar kópírlerdí jańadan salu, rekonstruktsıyalau, kúrdelí jáne ortasha jóndeu jūmystary kezínde qoldanylady.
VN talaptary Qazaqstannyń barlyq klımattyq aımaqtarynda paıdalanylatyn kópírlerdí, onyń íshínde seısmıkalyq qauíptílígí 9 ballǵa deıíngí audandar men kúrdelí ınjenerlík-geologıyalyq jaǵdaılary bar uchaskelerde, álsíz, sulanǵan jáne shókpelí topyraqtar ornalasqan aumaqtardy qamtyıdy.
Qūjatta dıagnostıkalyq jūmystarǵa erekshe nazar audarylǵan. Kópírdíń úıíndímen túıísu toraptarynyń tehnıkalyq jaı-kúıín tekseru jáne baǵalau ádístemesí engízílíp, būl aqaulardy erte kezeńde anyqtauǵa jáne negízdelgen jobalyq árí jóndeu sheshímderín qabyldauǵa múmkíndík beredí. Sonymen qatar ótpelí aımaqtyń tūraqtylyǵyna tíkeleı áser etetín ınjenerlík-geologıyalyq jáne gıdrologıyalyq ízdenís materıaldaryna qoıylatyn talaptar belgílengen.
Normatıv úıíndíníń negízí men denesíníń kótergísh qabíletín arttyru tásílderín, sonyń íshínde geosıntetıkalyq materıaldar men zamanauı topyraqty nyǵaıtatyn tehnologıyalardy qoldanu múmkíndíkterín qarastyrady. Sondaı-aq, shaıylu, erozıya jáne syrǵu úderísterínen qorǵau sharalary da rettelgen.
Normatıv talaptarynyń praktıkalyq júzege asyryluy zamanauı tsıfrlyq qūraldardy engízumen qatar júrgízílude. Kópírlerdí tekseru barysynda pılotsyz ūshu apparattary men úsh ólshemdí modeldeu tehnologıyalary qoldanylyp, túıísu toraptarynyń tsıfrlyq modelderí qalyptastyrylady. Būl olardyń tehnıkalyq jaı-kúıín neǵūrlym dál baǵalauǵa múmkíndík beredí.
Jūmystar Qazaqstan Respublıkasy Kólík mınıstrlígíníń Avtomobıl joldary komıtetímen úılestíru arqyly íske asyryluda jáne kópír qūrylystarynyń senímdílígín arttyruǵa, paıdalanu shyǵyndaryn azaıtuǵa árí avtomobıl joldaryndaǵy qozǵalys qauípsízdígín jaqsartuǵa baǵyttalǵan.
Qūjatpen Normatıvtík-tehnıkalyq qūjattardyń bíryńǵaı memlekettík qorynyń resmı saıtynda myna sílteme arqyly tanysuǵa bolady: https://new-shop.ksm.kz/egfntd/ntdgo/kad/.