Kúz kelgende tabıǵattyń ásemdigimen birge kóp adam úshin qolaısyzdyq ta qatar keledi. Nege deseńiz, kópshiliktiń alergıasy dál osy qyrkúıek-qazan aılarynda órshıdi. Buǵan bir jaǵynan keı ósimdikterdiń uzaq gúldeýi áser etse, ekinshi jaǵynan jylytý maýsymynyń bastalýy da jaǵdaıdy aýyrlatady. Qurǵaq ári jyly aýa murynnyń shyryshty qabatyn álsiretip, alergenderdiń tynys jolyna ońaı túsýine jol ashady. Aqshamnews.kz. tilshisi maýsymdyq alergıasy bar jandarǵa birneshe keńester usynady.
Nege kúzde alergıa órshıdi?
Kúzgi alergıanyń negizgi sebebi - syrtqy ortadaǵy alergenderge aǵzanyń sezimtaldyǵy. Balalarda bul qubylys jıirek baıqalady. Sebebi olardyń ımýndyq júıesi álsizdeý. Alergıa kóbine bylaı kórinedi:
-
teridegi bórtpe, qyzarý, qyshý;
-
jótel, entigý;
-
muryn bitýi, túshkirý, kózden jas aǵý.
Qyrkúıekte alergıa tozańǵa baılanysty kóbirek shyǵady. Ásirese, ambrozıa, jýsan, lebeda, mar, qyrmyzy, kúnbaǵys - basty qozǵaǵyshtar. Jýsannyń quramyndaǵy w6 aqýyzy óte kúshti alergen. Bul kezeńde keıbir azyq-túlikte de "aıqaspaly reaksıa" paıda bolýy múmkin: jýsan alergıasy bar adamdarda tátti buryshqa, seldereıge, astra men georgına gúlderine, pıazǵa reaksıa týyndaýy yqtımal.
Qazanda da keıbir dekoratıvti ósimdikter (astra, barqytgúl, georgın, roza, veresk, gortenzıa) kesh gúldep, aýaǵa tozań bóledi. Sonymen qatar kúzgi jemis-jıdekter (júzim, kalına, almurt, alma, shabdaly, banan, injir, shyrǵanaq) da keı adamdarda alergıa shaqyrady.
Qarashada ósimdikterdiń kóbi qýraǵanymen, alergıa da kete qoımaıdy. Bul kezde alergender retinde:
-
úı ósimdikteri (azalıa, dekabrıst, kamelıa, sıklamen t.b.),
-
sıtrýs jemisteri (apelsın, mandarın, lımon),
-
úıdegi shańtozań jáne qurǵaq aýa,
-
tipti sýyq alergıasy da baıqalýy múmkin.
Alergıany sýyq tıýden qalaı ajyratýǵa bolady?
Keıde kúzgi alergıa belgileri tumaý nemese JRVI-men uqsas bolady. Aıyrmashylyǵy mynada:
-
Bas aýrýy, álsizdik, bulshyqet aýyrýy – kóbine vırýsqa tán, alergıada sırek kezdesedi.
-
Murynnan sý aǵý – alergıada móldir, suıyq bolyp qala beredi; vırýstyq ınfeksıada qoıýlanyp, túsi ózgeredi.
-
Kózdiń qyzaryp, jas aǵýy – alergıada jıi, vırýstyq aýrýda sırek.
-
Tamaqtyń aýrýy, bezderdiń qabynýy – kóbine tumaýda baıqalady.
Eń senimdi tásil – qan taldaýy. Alergıa kezinde eozınofılder sany kóbeıse, vırýstyq ınfeksıada leıkosıtterdiń ózgerisi kórinedi.
Balalardaǵy kúzgi alergıanyń ereksheligi
Balalar maýsymdyq alergıany eresekterge qaraǵanda aýyr ótkizedi. 4–5 jasqa deıin keıbir alergıalyq belgiler azaıady, biraq baqylaýdy toqtatýǵa bolmaıdy.
-
Balany dymqyl japyraqtarda oınaýdan shekteý qajet, sebebi onda zeń sporalary men keneler kóp.
-
Úıdegi aýany jıi jeldetip, shań jınalatyn jumsaq oıynshyqtar men kilemderdi azaıtý kerek.
-
Taǵamdy qatań baqylap, alergen ónimderdi (sıtrýs, jańǵaq, bal, qulpynaı) as mázirinen alyp tastaǵan jón.
Kúzgi alergıany emdeý jáne aldyn alý sharalary
Eń bastysy – alergenderden alystaý.
-
Antıgıstamınder – alergıa belgilerin jeńildetedi. Balalarǵa uıqyshyldyq týdyrmaıtyn jańa býyn dárileri qoldanylady.
-
Syrtqy maılar men kremder – teride qyshý, qyzarý bolsa, dáriger jazyp beredi.
-
Dıeta – alergen ónimderdi tolyq alyp tastaý kerek.
-
Immýnoterapıa (ASIT) – aǵzany alergenge birtindep úıretetin zamanaýı ádis. 5 jasqa deıingi balalarǵa jasalmaıdy.
Al aldyn alý úshin úıdi jıi tazalaý, shańsorǵysh qoldaný mańyzdy. Terezeni jańbyrdan keıin nemese keshke ashyp jeldetý kerek. Syrttan kelgen soń dýsh qabyldap, kıimdi aýystyrý, úıdegi ylǵaldylyqty qalypty deńgeıde ustaý qajet.