Абай атындағы Қазақ ұлттық опера және балет театрында Хамит Шанғалиевтің «Хан Сұлтан. Алтын Орда» операсының премьерасына арналған баспасөз конференциясы ұйымдастырылды.
Абай атындағы Қазақ ұлттық опера және балет театры 29-30 қараша және 1 желтоқсан күні өнер сүйер қауымға Алтын Орданың негізін қалаған Жошы ханның есімін ұлықтау және Жошы ұлысының іргесі қаланғанына – 800 жыл толуына орай «Хан Сұлтан. Алтын Орда» опералық спектаклін ұсынады.
Іс-шараға жаңа операның қойылуына атсалысқан тұлғалар – Абай атындағы ҚазҰОБТ директоры Айнұр Көпбасарова, Абай атындағы ҚазҰОБТ бас дирижері Нұржан Байбосынов, қоюшы-режиссер Давиде Ливермор, композитор Хамит Шанғалиев, либретто авторы Маралтай Ыбыраев, костюм жөніндегі бас суретші Айнұр Ерімбетова, Абай атындағы ҚазҰОБТ опера труппасының көркемдік жетекшісі Болат Бөкенов, балетмейстер Әсем Әбдибекова және Абай атындағы ҚазҰОБТ бас хормейстерi Әлия Темірбекова қатысты.
– Осы операны қоюды алғаш режиссерға ұсынғанда тарихын тереңнен тартқан Жошы ұлысын, бай салт-дәстүрімізді, халқымызға тән қасиетті, адами құндылықты, отбасы тәрбиесі мен әйелдің қоғамдағы рөлін баса көрсетуді ұсындым. Мысалы, Хан Сұлтан сонау Шыңғыс хан билеп-төстеген заманда Ұлы Дала қызына тән батылдығымен, еркіндігімен, Ресей князьдерімен дипломатиялық қарым-қатынас жүргізген қабілетімен тарихта қалған. Осындай түркі әлемінің аналарын бүгінгі ұрпаққа насихаттау үшін, бір жағы оларға әділ баға беру үшін біз Ұлы даланың қайсар қыздарын сахналауды жалғастыра беруіміз керек деп ойлаймын, – деді осы қойылымның идея авторы, Абай атындағы Қазақ ұлттық опера және балет театрының директоры Айнұр Көпбасарова.
Ал опера композиторы Хамит Шанғалиев дайындық жұмыстары кезінде көп ізденгенін атап өтті.
– Мен операны жазу барысында көп оқып, көп іздендім. Әр жаңа дерекпен танысып, көбірек оқыған сайын мен үшін қойылымдағы кейіпкерлердің мінез- құлықтары мен тұлғалық образдары пайда бола бастады. Сөйтіп, музыкамыз жақсара берді, әр кейіпкерге сәйкес әуенді үйлестірдік. Қойылымның қаншалықты бағалы екені уақыт өткен кезде түсінікті болады деп ойлаймын, – деді композитор Хамит Шанғалиев.
Айта кеткен жөн, операның бас кейіпкері Хан Сұлтан – Ұлыстың негізін қалаушы Жошы ханның үшінші әйелі, Алтын Орданың ұлы билеушілерінің бірі – Берке ханның анасы. Тарихта Хан Сұлтан туралы қалған аздаған деректің өзі бүгінгі зерттеушілер мен көркем шығармашылық өкілдері үшін баға жетпес қазына. Хан Сұлтан бейнесі – өзінің ерекше тағдырымен де қымбат тұлға. Опера Шыңғыс ханның мұсылман әлемінің үлкен мәдениет ошағы, түркілердің құрған үлкен саяси бірлестігі Хорезмшах мемлекетін жаулау кезеңінен басталып, Алтын Орданың алғаш қалыптаса бастаған кезімен аяқталады.
