Qazírgí polıgrafıya salasy tereń transformatsıya kezeńín bastan ótkeríp jatyr. Óndírístík úderísterdíń tsıfrlanuy, jańa medıaformattardyń damuy, tūtynushylyq mínez-qūlyqtyń ózgeruí — mūnyń bárí mamandardan jańa bílímdí, ıkemdílíktí jáne úzdíksíz oquǵa daıyn boludy talap etedí. Osyndaı jaǵdaıda bílím beru ūıymdary men jūmys berushíler arasyndaǵy ózara árekettestík salanyń tūraqty damuyn qamtamasyz etudíń sheshushí faktory bolyp tabylady.
2025 jyly 15 sáuírde Almaty qalasyndaǵy Jūmysshy mamandyqtar jyly ayasynda «Prıntmedıa tehnologıyalar kolledjí» KMQK jūmys berushílermen bírlese otyryp, kadrlardy dayarlau máselelerí boıynsha «Polıgrafıya jáne bílím beru: jańa múmkíndíkter» atty forsaıt-sessıyany óz bazasynda ótkízdí.
Forsaıt-sessıyanyń maqsaty – «Polıgrafıyalyq jáne qaptama óndírísí» baǵyty boıynsha kásíbı-tehnıkalyq bílím berudí damytudyń qysqa, orta jáne ūzaq merzímdí kezeńderge arnalǵan ortaq kózqarasyn qalyptastyru jáne polıgrafıya salasyna ınnovatsıyalardy engízu úshín naqty qadamdardy aıqyndau.
Forsaıt-sessıya jūmys berushíler men bílím beru ūıymdary arasynda dıalog alańyn qūruǵa baǵyttalǵan. Būl polıgrafıya salasyna qazírgí zaman talaptary men syn-tegeurínderín eskere otyryp, bílíktí kadrlardy tıímdí dayarlauǵa múmkíndík beredí.
Ondaǵan jyldar boıy polıgrafıya salasyndaǵy kadrlardy dayarlau júıesí negízínen konservatıvtí sıpatta bolyp, qalyptasqan kásíbı standarttarǵa súıeníp keldí. Alaıda XXI ǵasyrda bílím beru baǵdarlamalary men bıznestíń naqty qajettílíkterí arasyndaǵy tūraqty baılanys ózektílígín joǵalta bastady. Qazírgí ekonomıkanyń syn-tegeurínderí jańa talaptardy alǵa tartady:
- tsıfrlyq daǵdylar men kross-funktsıonaldyq qūzyretterdí bíríktíru;
- jobalyq jáne ıkemdí jūmyspen qamtudyń (frılans, ózín-ózí jūmyspen qamtu) úlesíníń artuy;
- jańa mamandyqtardyń paıda boluy jáne dástúrlí rólderdíń transformatsıyasy;
- soft skills – kreatıvtílík, synı oılau, kommunıkabeldík sıyaqty jeke qabíletterdí qalyptastyru qajettílígí.
Qazírgí polıgrafıya tek kítaptar men gazetterdí basyp shyǵaru ǵana emes. Būl — multımedıyalyq kommunıkatsıyalar, orama dızaıny, tsıfrlyq baspalar, baspa men marketıngte AR/VR tehnologıyalarynyń qoldanyluy. Kóptep mamandar jańa kásíbı shekaralarda jūmys ísteude: dızaıner-polıgrafıst, tsıfrlyq baspa operatory, prepress daıyndau daǵdylary bar maman, polıgrafıyalyq jobalar menedjerí jáne taǵy basqalar.
Preforsaıt, yaǵnı zertteu taqyrybynyń aldyn ala anyqtaluy, 2025 jyly 1 nauryz ben 8 sáuír aralyǵynda júrgízíldí. Preforsaıt — shaǵyn sarapshylar tobynyń qatysuymen ótetín daıyndyq kezeńí. Būl kezeńde zertteu salasy, maqsatty audıtorıya jáne tartylatyn mamandar toby aıqyndalady. Qatysushylar: kolledj dırektorlary men orynbasarlary, joǵary oqu oryndarynyń ókílderí, sarapshylar, jūmys berushílerdíń ókílderí, studentter.
Sonymen qatar, dál osy uaqytta 2-shí takt: «Trendterdí anyqtau» júrgízíldí. Trendterdí taldau men ekstrapolyatsıya — qazírgí zamanǵy tendentsıyalardy zertteu jáne olardyń bolashaqta qalaı damıtynyn boljau protsesí. Būl protsess qazírgí tájírıbelerdíń bolashaqtaǵy yqpalyn túsínuge múmkíndík beredí.
Preforsaıt nátıjesínde bolashaqtyń aımaqtyq kartasy jasaldy, onda tómendegí ózara baılanysty tehnologıyalyq jáne áleumettík trendter aıqyndaldy:
- óndírístík protsesterdí tsıfrlandyru, avtomattandyru jáne robottandyru;
- túrlí ózín-ózí jūmyspen qamtu túrleríníń (frılans, event-ındustrıyadaǵy jūmys) keńeyuí, olardyń dınamıkasy qatysushylardyń píkírínshe, jańa bílím beru formalarynyń damuy men jańa ómírlík beıneler men ıdealdardyń qalyptasuyna baılanysty ózgeretín bolady;
- tehnologıyalyq revolyutsıyalar nátıjesínde belgílí mamandyqtardyń jyldam ózgeruí;
- keń auqymdy mamandardyń (polıprofessıonaldardyń) paıda boluy;
- kareralyq qūndylyqtardyń otbasylyq qūndylyqtardan basym boluy áleumettík trend retínde qarastyrylady, alaıda būl úrdís keıínnen otbasylyq qūndylyqtardyń nyǵayuyna alyp keledí dep kútílude;
- adamnyń jáne robottardyń arasyndaǵy básekelestík, robottar adam eńbegín almastyra alatyn salalarda jáne onyń nátıjesínde shyǵarmashylyq mamandyqtardyń mártebesíníń artuy;
- kásíbı jáne taqyryptyq qyzyǵushylyqtar boıynsha toptasqan adamdardyń kóbeyuí;
- VR tehnologıyalarynyń bílím beru men polıgrafıya salasyna engízíluí.
Qatysushylar bír toqtamǵa kelíp, keıbír trendter tek ūzaq merzímdí bolashaqta baıqalatynyn aıtty: adamnyń shyǵarmashylyq oılauyn almastyra alatyn quatty jasandy ıntellektíníń paıda boluy jáne krıptovalyutalardy tólem qūraly retínde qabyldau.
Saualnama nátıjelerí men ındustrıya ókílderímen júrgízílgen tájírıbelík jūmystyń kórsetkeníndeı, negízgí talaptar mynalar bolyp tabylady: óz betínshe jūmys ísteı bílu jáne sheshím qabyldaı alu; grafıkalyq baǵdarlamalardy, tsıfrlyq platformalardy jáne medıa salasyndaǵy jańa trendterdí bílu; komandada jūmys ísteı alu jáne klıentpen tıímdí kommunıkatsıya jasaı bílu; tájírıbelík daǵdylar — típtí oqu ís-tájírıbelerí túrínde.
Qazírgí zamanǵy talaptarǵa saı kadrlardy dayarlau úshín «Joǵary oqu orny — túlek — eńbek naryǵy» dástúrlí júıesínen «Joǵary oqu orny — student — jūmys berushí» arasynda ózara árekettestík úshbūryshyna kóshu qajet.
«Polıgrafıya jáne bílím beru: jańa múmkíndíkter» forsaıt-sessıyasy ayasynda jūmys berushílermen bírlesíp kadr dayarlau máselelerí boıynsha daıyndalǵan sūraqtar qatysushylarǵa salanyń qysqa jáne ūzaq merzímdí trendterí, problemalary men múmkíndíkterí turaly túsíník beríp, kadrlyq áleuettí damytu baǵyttaryn anyqtauǵa kómektesedí.
Negízgí damu baǵyttary:
-Bílím beru baǵdarlamalaryn bírlesíp ázírleu: jūmys berushílerdíń kurstardy, oqu josparlaryn jáne bílíktílík baǵalau krıterıılerín jobalauǵa qatysuy.
- Dualdy jáne jobalyq oqytu formattary: taǵylymdamalar, naqty bıznes tapsyrmalary boıynsha zerthanalar, keıs-chempıonattar, bírlesken master-klasstar.
- Forsaıt-sessıyalar jáne kásíbı baǵdar beru ís-sharalary: tendentsıyalardy únemí boljau jáne studentterdí ıkemdí kareralyq joldarǵa daıyndau.
- Jelílík kásíbı qauymdastyqtar qūru: unıversıtetter, kolledjder men kompanıyalardy tájírıbe almasu jáne tabysty jobalardy taratu úshín bíríktíru.
Qazírgí polıgrafıya salasyndaǵy bílím beru júıesí anaǵūrlym beıímdelgen, ıkemdí árí ındustrıyamen seríktestíktí kózdeıtín boluy tıís. Tek bílím beru mekemelerí men jūmys berushíler arasynda tūraqty dıalog jaǵdaıynda ǵana tsıfrlyq jáne shyǵarmashylyq ekonomıka syn-tegeurínderíne daıyn, tūraqty kadrlyq rezerv qalyptastyru múmkín bolady.
Unıversıtetterdíń rólín qaıta qarau qajet — olar tek bílím beru oryndary ǵana emes, sonymen bírge daǵdylardy qalyptastyratyn, bastamashylyqty damytatyn jáne studentterdíń naqty tájírıbesín jınaqtaıtyn alańǵa aınaluy tıís. Al jūmys berushíler tek eńbek resurstaryn tūtynushy emes, bolashaq kadrlardy dayarlauǵa belsene qatysatyn negízgí tarap boluy kerek.