Qazaqta «Ańdamaı sóılegen, aýyrmaı óledi» degen tamasha támsil bar. Keıingi kúnderi Threads jelisinde jazba qaldyrǵan tanymal bloger Aqsultan Qalıevtiń basynan ótken daýly jaǵdaı osyǵan aıqyn mysal boldy. Máseleniń nemen aıaqtalǵanyn jáne bul jazbaǵa qatysty mamandardyń oıy qandaı ekenin Aqshamnews.kz tilshisi anyqtap kórdi.
Daýly jazba
Osydan 10 kún buryn Threads jelisinde belgili bloger ári marketolog Aqsultan Qalıevtyń «Zınany toqtatpasaq, erteń onnan toǵyzy DSP týady. Sodan bilim de joq, densaýlyq ta joq, ásker de joq…» – degen jazbasy kóptiń esinde shyǵar.
Áleýjelide úlken rezonans týdyrǵan bul pikirdiń birden qoǵamda ekige jarylǵan pikirtalasqa ulasty. Ásirese osyndaı dertpen aýyratyn naýqas balalary bar ata-analardyń, osy dertpen týǵan erekshe adamdardyń, sal aýrýyna shaldyqqan týysy, tanysy barlardyń shamyna tıip, jarasyna tuz sepkendeı boldy.
Artynsha bloger jazbasyn óshirip, keshirim surady.
«Birneshe kún buryn bir top adamnyń kóńilin qaldyrdym. Jelide qaldyrǵan jazbamnyń saldarynan erekshe balalardy tárbıelep otyrǵan ata-analardy renjittim. Bul jaǵdaıdyń bolǵany ókinishti. Keshirim suraımyn. Biraq, fakt boldy, kóńil qaldy. Moıyndaımyn. Jaýapkershilikten qashpaımyn. Biz blogermiz. Bizde úlken jaýapkershilik bar. Bul jaýapkershilikti osy jaǵdaıdan keıin men odan da jaqsy, úlken sabaq retinde sezindim. Meniń dostarymda da, jaqyndarymda da, týystarymnyń ishinde de erekshe balalar bar. Meniń anam osyndaı otbasylarǵa 20 jyldan astam ýaqyttan beri qyzmet etedi. Sondyqtan bireýdi kinálaý degen meniń kózqarasymda, meniń tárbıemde, meniń senimimde joq. Erekshe balalar - bul bizdiń amanatymyz. Olar bizge Allany árdaıym eske alýǵa, meıirimdi bolýǵa, shúkir etýimizge sebep. Meniń negizgi aıtqym kelgeni osy. Biraq jetkize almadym», - degen sózder aıtqan bloger, kóptiń aldyna shyǵyp, aǵynan jaryldy.
"Aıtylǵan sóz - atylǵan oq". Bolary bolyp, boıaýy sińse de, blogerdiń bastapqyda aıtqan sóziniń qanshalyqty durys-burystyǵyn anyqtaý úshin medısına mamandarynan pikir qosýdy suradyq.
Dáriger ne deıdi?
Balalar nevropatology Qaıyrǵalı Koneev bul máselege qatysty bylaı dedi:
"Ata-ananyń moraldyq minez-qulqy, sonyń ishinde zınaqorlyq, balanyń DSP-men týylýyna sebep emes. Eger jubaılardyń birinde jynystyq jolmen beriletin ınfeksıa ( VICH, toksoplazmoz) bolyp, der kezinde emdelmese, anasy júktilik kezinde juqtyryp alýy múmkin. Mundaı jaǵdaıda balaǵa zaqym kelip, sal aýrýymen týylý qaýpi bar. Biraq bul – zına emes, emdelmegen ınfeksıanyń saldary"
DSP-nyń negizgi sebepteri:
- júktilik nemese bosaný kezindegi otteginiń jetispeýshiligi (gıpoksıa);
- jatyrishilik ınfeksıalar (sıtomegalovırýs, qyzylsha, gerpes jáne t.b.);
- jańa týǵan nárestelerdiń aýyr dárejede sarǵaıýy (jeltýha);
- mıǵa qan quıylý;
- týa bitken mı aqaýlary jáne keıbir genetıkalyq sındromdar.
Din turǵysynan
Islamda zına – aýyr kúná. Biraq ol balanyń DSP bolyp týýyna sebep bolady degen ǵylymı negiz joq.
Múftıat ókilderi bul másele boıynsha pikir bildirýden bas tartyp, eki taraptyń mámilege kelgenin, qaıta qozǵaýdyń qajeti joǵyn jetkizdi.
Aqsultan Qalıevtiń jazbasy kópshiliktiń ashýyn týǵyzǵany ras. Degenmen mamandardyń aıtýynsha, DSP-nyń naqty sebepteri medısınada anyq kórsetilgen. Al bloger óz qateligin moıyndap, keshirim suraǵan soń, bul daýdyń núktesi qoıylǵandaı.