بۇگىن، 6 اقپان كۇنى، استانا قالاسىندا «SARAP» ەكسپەرتتىك كلۋبىنىڭ «وزگەرىستەر كەزەڭىندەگى وتباسى: الەۋمەتتىك ترانسفورماسياعا كونستيتۋسيا تۇرعىسىنان جاۋاپ» اتتى وتىرىسى ءوتتى. ءىس-شارانى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى ۇيىمداستىردى.
تالقىعا ق ر پرەزيدەنتى جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ مۇشەلەرى، اكادەميالىق قاۋىمداستىق وكىلدەرى مەن ساراپشىلار، سونداي-اق ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار مەن استانا قالاسىنداعى وتباسىن قولداۋ ورتالىعىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
جيىن قاتىسۋشىلارى جاڭا كونستيتۋسيا جوباسىنا، ونىڭ ىشىندە نەكە، وتباسى، انا، اكە جانە بالا ماسەلەلەرىن رەتتەيتىن 30-باپقا قاتىستى ويىن ورتاعا سالدى. ساراپشىلار تاقىرىپتى قازاقستان قوعامىنداعى الەۋمەتتىك وزگەرىستەر مەن وتباسى جانە تۋىستىق قاتىناستاردىڭ ترانسفورماسياسىن كورسەتەتىن الەۋمەتتانۋلىق زەرتتەۋلەر نەگىزىندە تالقىلادى.
ءىس-شاراعا قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتىنىڭ باسقارما ءتوراعاسى جۇلدىزاي ىسقاقوۆا مودەراتور بولدى. ول جاڭا كونستيتۋسيا جوباسىنا وتباسى جانە نەكە قارىم-قاتىناستارىن رەتتەۋگە باعىتتالعان جاڭا نورمانى ەنگىزۋ نەكە ينستيتۋتىنىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسىن انىقتاپ، الەۋمەتتىك وزگەرىستەر جاعدايىنداعى قازاقستان وتباسىنا جاڭا قۇندىلىق باعدارىن بەلگىلەۋگە سەپتىگىن تيگىزەتىنىن اتاپ ءوتتى.
ققدي وتباسى جانە گەندەرلىك ساياسات سالاسىنداعى زەرتتەۋلەر ورتالىعىنىڭ باسشىسى اقنۇر يمانقۇل قازاقستان وتباسىلارىنىڭ الەۋمەتتانۋلىق پورترەتى تۋرالى بايانداما جاسادى.
«قازاقستاننىڭ وتباسى ينستيتۋتى داعدارىستا ەمەس، كەرىسىنشە، الەۋمەتتىك وزگەرىس جاعدايلارىنا بەيىمدەلىپ كەلەدى. بۇل قۇندىلىق باعدارلارىن، گەندەرلىك سەزىمتالدىقتى جانە الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق قولداۋ تەتىكتەرىن ۇشتاستىراتىن يكەمدى، ماقساتتى ءارى تەڭگەرىمدى وتباسى ساياساتىن تالاپ ەتەدى»، – دەدى ساراپشى.
الەۋمەتتانۋ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، قسزي باس عىلىمي قىزمەتكەرى ايگۇل زابيروۆا قازىرگى ۋاقىتتا وتباسى ينستيتۋتى الەۋمەتتىك ۇدەرىستەردىڭ ىقپالىمەن كۇردەلەنە تۇسكەنىن اتاپ ءوتتى.
«بۇرىن قوعامدىق دامۋدىڭ نەگىزگى باعدارلارى ۋربانيزاسيا، يندۋستريالاندىرۋ، جاپپاي ءبىلىم بەرۋ جانە دەموكراتيالاندىرۋ ۇدەرىستەرىمەن ايقىندالسا، بۇگىندە وتباسىنىڭ ترانسفورماسيا باعىتتارىن جانە نەكەنىڭ قۇقىقتىق انىقتاماسىن قايتا پايىمداۋ قاجەتتىگى تۋىنداپ وتىر. وسى تۇرعىدا جاڭا كونستيتۋسيا جوباسىنىڭ 30-بابىندا نەكەنىڭ ەر مەن ايەل اراسىنداعى ەرىكتى وداق رەتىندە بەكىتىلۋى قۇقىقتىق ايقىندىقتى قامتاماسىز ەتىپ، قازىرگى قوعامدىق سۇرانىستارعا ساي كەلەدى»، – دەدى ساراپشى.
ۇلتتىق ەكسپەرت – دەموگراف اياۋلىم ساعىنبايەۆا بالالاردىڭ اتا-اناسىنىڭ نەكەدە بولۋى ماڭىزدى ەكەنىن ءارى بۇل بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. ساراپشىنىڭ پىكىرىنشە، وتباسى تۋرالى نورمالار ەر مەن ايەلگە عانا ەمەس، ەڭ باستىسى، بالالاردىڭ قۇقىقتارى مەن ءال-اۋقاتىنا باعىتتالۋعا ءتيىس.
سونداي-اق ءىس-شارا بارىسىندا وتباسى ينستيتۋتىنىڭ ترانسفورماسياسى، مەملەكەتتىڭ وتباسى ساياساتىن قالىپتاستىرۋ مەن ىسكە اسىرۋداعى ءرولى جانە كونستيتۋسيالىق رەتتەۋ مەن الەۋمەتتىك پراكتيكالاردىڭ اراقاتىناسىنا قاتىستى ماسەلەلەر قوزعالدى. قاتىسۋشىلار الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ينستيتۋتتارعا قاتىستى كونستيتۋسيالىق نورمالاردى تالداعاندا، ەمپيريكالىق دەرەكتەردى پايدالانۋ ماڭىزدى ەكەنىن دە ەرەكشە اتاپ ءوتتى.