Bıyl Oraza 19 aqpanda bastalady. El arasynda Qasıetti aıǵa deıin 40 kún ishinde ishimdik ishken adamnyń amal-nıeti qabyl bolmaıdy" degen pikir jıi aıtylady. Bul týraly Qazaqstan musylmandar dinı basqarmasy men Nurlan ımam ne deıdi? İshimdik ishken adamnyń qany qansha kúnde tazarady? Tolyǵyraq aqshamnews.kz materıalynda.
QMDB ustanymy qandaı?
QMDB-nyń túsindirýinshe, araq-sharap ishý - haram ári úlken kúná. Bul jóninde Quranda da, hadıste de qatań eskertý bar.
Kóp taraǵan hadısterdiń birinde: "Kim araq ishse, onyń qyryq kúndik namazy qabyl bolmaıdy" dep keledi.
Alaıda QMDB keltirgen Imam Naýaýıdyń túsindirmesi mańyzdy: "qabyl bolmaıdy" degeni - paryz moınynan túsedi, biraq saýaby kemıdi, joǵalady degen maǵynada. Iaǵnı:
- Namaz da, oraza da mindet retinde saqtalady (ustaı beredi, oqı beredi).
- Biraq araqtan tyıylmaı júrse, saýapqa zıan keledi.
- Al shynaıy táýbe etse, kúnányń saldary jeńildep, Alla táýbesin qabyl etedi.
QMDB adam Ramazanǵa eki kún qalǵanda araq iship, keıin shyn táýbe etse, Alla táýbesin qabyl etedi, orazasy da durys bolady degen mysal keltirdi.
Nurlan ımamnyń jaýaby
Buǵan deıin Nurlan ımam el ishindegi keń taraǵan qaýesetke naqty toqtalǵan edi.
"Orazaǵa deıin 40 kún ishimdik ishpeı tazalaný kerek", "Orazadan keıin 40 kúnnen soń qaıta ishe berýge bolady"
degen sózderdiń barlyǵy - qate.
Onyń aıtýynsha, ishimdiktiń orazaǵa qatysy "40 kún esepteý" arqyly emes, jalpy sharıǵı tyıym retinde qaralady: ıaǵnı musylmanǵa ishimdik árdaıym haram, tek Ramazanǵa baılanyp qalmaıdy. Al "Oraza kezinde iship qoısań, oraza ustamaısyń" deý de durys emes: oraza ustaı beredi, biraq ishimdik ishse - kúná arqalaıdy.
İshimdik ishken adamnyń qany qansha kúnde tazarady?
Ulybrıtanıadaǵy klınıkalyq tájirıbede qoldanylatyn derekterge (NHS materıaldary jáne NHS aýrýhanalarynyń zerthana nusqaýlyqtary) súıensek, "qannan alkogóldiń tazarýy" degen eki túrli nárseni bildirýi múmkin:
- qandaǵy etanoldyń (ishimdik) nólge túsýi,
- ishimdik ishkendi "kórsetetin" taldaýlardyń qalypqa kelýi.
Qandaǵy etanol qansha ýaqytta taraıdy?
NHS túsindirýinshe, 1 alkogól birligi (unit = 8 g taza spırt) - ortasha eresek adamnyń aǵzasy shamamen 1 saǵatta tarata alatyn mólsher. Iaǵnı kóp jaǵdaıda qandaǵy etanol birneshe saǵat ishinde taraıdy.
"40 kún" degen qaıdan shyqqan?
"40 kún" degeni kóbine etanoldyń qannan taraýy emes, jıi ishimdik ishýdi kórsetetin qan taldaýlarynyń qalypqa kelýine qatysty aıtylady. Mysaly, NHS Gloucestershire Hospitals zerthanalyq málimetinde CDT (carbohydrate-deficient transferrin) taldaýynyń jartylaı ydyraý ýaqyty ~2 apta dep beriledi. Sondyqtan ishimdikti toqtatqannan keıin bul kórsetkishtiń "qalypqa kelýi" birneshe aptaǵa sozylýy múmkin.