Sońǵy kezde kollagen densaýlyq pen sulýlyqqa arnalǵan eń tanymal dúnıege aınaldy. Ony «jastyqtyń sıqyrly elıksıri» dep te ataıdy. Biraq kollagen rasymen paıdaly ma, álde bul jaı ǵana marketıń tásili me?
Kollagen degen ne jáne ony ne úshin ishedi?
Kollagen – bul tinderdiń serpimdiligi men beriktigine jaýap beretin aqýyz. Ol adam aǵzasynyń «qańqasyn» qalyptastyrady: teriden bastap shemirshekke deıin barlyq jerde kezdesedi. Kollagen – eń keń taralǵan qurylymdyq aqýyz, ol aǵzadaǵy barlyq aqýyzdardyń shamamen 30%-yn quraıdy.
Kollagen quramynda aǵza úshin asa mańyzdy glısın, prolın jáne gıdroksıprolın atty úsh amınqyshqyl kóp mólsherde bolady. Olar birigip, shıyrshyq tárizdi qurylym túzedi. Bul sıntezge S dárýmeni, myrysh, mys, marganes jáne glısın kómektesedi. Atalǵan mıkroelementter jetispese, kollagenniń túzilýi baıaýlaıdy.
Nelikten kollagendi tolyqtyrý qajet?
25 jastan keıin organızmde kollagenniń túzilýi birtindep azaıa bastaıdy. Al zıandy ádetter, sozylmaly stress, últrakúlgin sáýleden qorǵanbaý bul úderisti odan ári jedeldetedi.
Kollagen jetispegen jaǵdaıda:
terige ájim túsip,,
býyndar aýyryp,
bulshyqet álsireıdi,
tyrnaq synǵysh bolyp,
qan aınalymy buzylady,
asqazan-ishek jolynda másele týyndap, as qorytý júıesiniń shyryshty qabaty tozady.
Kollagenniń áseri men paıdaly qasıetteri
Kollagen – tek teri men shemirshekke ǵana arnalǵan «qurylys materıaly» emes. Onyń basqa da mynadaı mańyzdy qyzmetteri bar:
tinderdi nyǵaıtady, sińir men shemirshektiń qalpyna kelýine kómektesedi;
súıektiń tyǵyzdyǵyn arttyrady;
qannyń uıýyna qatysady;
eskirgen jasýshalardyń ornyn toltyrýǵa yqpal etedi;
júrek-qantamyr júıesiniń saýlyǵyna áser etedi.
Kollagendi turaqty qabyldaý 4–6 aptadan keıin teri jaǵdaıynyń jaqsarýyna áser etýi múmkin. Alaıda mańyzdy bir jaıt bar: kollagen asqazanǵa túsken soń amınqyshqyldarǵa ydyraıdy, al aǵza olardy óz qajettiligine qaraı paıdalanady. Bul úderisti memlekettiń búdjet bólýimen salystyrýǵa bolady: eger aǵzada belgili bir másele (mysaly, shash túsýi) basym bolsa, resýrstar sol baǵytqa jumsalady. Sondyqtan áserin kórip, paıdasyn sezý úshin kollagendi durys tamaqtaný jáne salaýatty ómir saltymen qatar qabyldaý mańyzdy.
Kollagenniń paıdasy men zıany
1. Terige áseri
Zertteýlerde áıelder táýligine 1–12 g kollagendi 4–12 apta boıy qabyldaǵan. Nátıjesinde teri serpimdiligi men ylǵaldylyǵy artqan. Bul kezde tamaqtaný men ómir salty ózgertilmegen.
2. Býyndarǵa áseri
Kollagen jetispegende jıi kezdesetin aýrý – osteoartrıt. Zertteýler kollagen qospasy býyndardyń qozǵalysyn jaqsartatynyn kórsetken, biraq aýrýdyń ózin tolyq emdemeıdi.
3. Shash pen tyrnaq
Tájirıbe janýarlarǵa júrgizilgen. Kollagen peptıdteri shash ósý fazasyn belsendirip, folıkýldardyń tereńdeýine yqpal etken. Bul shashtyń tez ári tyǵyz ósýine yqpal etken.
4. Súıek saýlyǵy
Postmenopaýza kezeńindegi áıelderge júrgizilgen zertteýde kollagen, kálsı jáne D dárýmenin birge qabyldaǵan topta súıektiń mıneraldy tyǵyzdyǵy jaqsy saqtalǵan.
Zıany bar ma?
Kollagen qospalary ádette qaýipsiz, biraq mynadaı jaǵymsyz áserleri bolýy múmkin:
alergıalyq reaksıalar (ásirese balyq nemese sıyr aqýyzyna);
asqazannyń kebýi, júrek aınýy;
jaǵymsyz ıis nemese dám (tómen sapaly ónimderde).
Qaýipti qalaı azaıtýǵa bolady?
sertıfıkaty bar, senimdi brendterdi tańdańyz;
qabyldaýdy az mólsherden bastańyz;
quramyn muqıat oqyńyz.
Kollagen shynymen kómektese me?
Iá, kómektesedi. Biraq bul – birden áser etetin «sıqyrly tabletka» emes. Kollagenniń nátıjesi birneshe apta nemese aılar boıy turaqty qabyldaǵanda ǵana baıqalady.
Nátıjesi qashan bilinedi?
4–6 aptadan keıin teriniń ylǵaldyǵy men serpimdiligi artady;
Keminde 3 aı turaqty qabyldaǵan kezde súıek pen býyndardyń qalpyna kelýine kómektesedi.
P.S Osy materıal daıyndalyp jatqan kezde Almaty qalasynda kollagen óndiretin zaýyttyń qurylysy bastalǵany týraly aqparat kelip tústi. Almatylyq qyz-kelinshekterge jergilikti óndiristiń ónimin tutynatyn kúnniń aýyly alys emes.