Astanada Konstıtýsıalyq komısıanyń ekinshi otyrysynda Ata zańǵa engizýge usynylǵan túzetýlerdi jan-jaqty qaraldy. Bul túzetýler qoǵam ókilderinen, saıası partıalardan jáne sarapshylar qaýymdastyǵynan kelip túsken kóptegen usynystardyń barlyǵy eskerile otyryp qalyptastyryldy.
QR Konstıtýsıalyq Sotynyń tóraıymy Elvıra Azımovanyń habarlaýynsha, Komısıaǵa eki myńnan astam usynys kelip túsken, olardyń barlyǵy birtutas Jınaqtalǵan kestege biriktirildi.
«Azamattar men sarapshylardyń belsendi qatysýy konstıtýsıalyq reformanyń joǵary qoǵamdyq mańyzyn rastaıdy. Mundaı dıalog formaty negizgi qaǵıdatty aıqyndaıdy: konstıtýsıalyq reforma eń aldymen halyqtyń múddesi úshin jáne onyń tikeleı qatysýymen júrgiziledi», – dedi Elvıra Azımova.
Otyrys barysynda Ádilet mınıstri Erlan Sársembaevtyń, Senat depýtaty Nurlan Beknazarovtyń jáne Májilis depýtaty Snejanna Imashevanyń baıandamalary tyńdaldy.
Atap aıtqanda, Ádilet mınıstri túzetýlerdi Konstıtýsıanyń Úkimettiń, Konstıtýsıalyq Sottyń, prokýratýra organdary men sot bıliginiń jekelegen fýnksıalaryn, quqyq qorǵaý tetikterin, jergilikti ózin-ózi basqarýdy, jekelegen aýmaqtarda arnaıy quqyqtyq rejım belgileý qaǵıdattaryn, sondaı-aq Konstıtýsıaǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizý tártibin retteıtin bólimderi men baptaryna engizý usynylyp otyrǵanyn aıtty.
Onyń aıtýynsha, túzetýlerdiń jekelegen blogy bolashaq bir palataly Parlament – Quryltaıdyń qyzmetine qatysty bolady. Mysaly, tóraǵany taǵaıyndaý tártibi, depýtattyq korpýsty qalyptastyrý jáne ózge de rásimdik máseleler reglamentteledi.
Úkimettiń fýnksıalaryn retteý bóliginde memlekettik baǵdarlamalardy bekitý, sondaı-aq memlekettik komıtetterge qatysty ókilettikterdi alyp tastaý usynylady.
Sonymen qatar, Konstıtýsıada sot bıliginiń ákimshilik sot isin júrgizý arqyly júzege asyrylatyny tikeleı kórsetilýi usynylady. Bul quqyq ústemdigi qaǵıdatyn nyǵaıtýǵa jáne memleket pen azamat arasyndaǵy naqty teńgerimdi qamtamasyz etýge baǵyttalǵan mańyzdy qadamdardyń biri bolmaq.
Erlan Sársembaevtyń aıtýynsha, usynylyp otyrǵan ózgerister memlekettik júıeniń tıimdiligin keshendi túrde arttyrady.
«Qoǵam úshin bul memlekettiń syrtqy nemese ishki jaǵdaılarǵa qaramastan, dáıekti ári quqyqtyq alańda áreket etetinine degen boljamdylyq pen tolyq senimdi bildiredi. Áleýmettik mindettemeler oryndalady, ekonomıkalyq úrdister jalǵasady, halyqaralyq mindettemeler saqtalady», – dedi ádilet mınıstri.
Óz sózinde Senat depýtaty Nurlan Beknazarov bir palataly Parlamentke kóshýge baılanysty Konstıtýsıanyń tıisti baptaryna kóptegen ózgerister engizý josparlanyp otyrǵanyn atap ótti.
Usynylatyn tártipke sáıkes, Quryltaı Konstıtýsıalyq zańda belgilengen tártippen biryńǵaı jalpyulttyq saılaý okrýgi boıynsha proporsıonaldy ókildik júıesi arqyly saılanatyn 145 depýtattan quralady. Depýtattardyń ókilettik merzimi bes jyldy quraıdy.
Nurlan Beknazarov sondaı-aq Konstıtýsıaǵa Halyq keńesiniń ókilettikteri týraly jeke bólim engizý onyń aıryqsha mańyzyn aıqyndaıtynyna nazar aýdardy.
«Halyq keńesi – Qazaqstan halqynyń múddelerin bildiretin joǵary konsýltatıvtik organ, onyń quramy Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattarynan qalyptastyrylady. Halyq keńesin qurý tártibi, onyń quramy, ókilettikteri jáne qyzmetin uıymdastyrý máseleleri Konstıtýsıalyq zańmen bekitiledi», – dedi ol.
Májilis depýtaty Snejanna Imasheva Konstıtýsıalyq komısıa múshelerine birinshi otyrystyń qorytyndysy boıynsha ázirlengen túzetýlerdiń salystyrmaly kestesin tanystyrdy.
Onyń aıtýynsha, jınaqtalǵan usynystar Qazaqstannyń konstıtýsıalyq qurylysynyń negizderin naqtylaý men nyǵaıtýǵa, jekelegen normalardyń quqyqtyq aıqyndyǵyn arttyrýǵa jáne quqyq qorǵaý tetikterin kúsheıtýge baǵyttalǵan.
Erekshe nazar Preambýlany kúsheıtýge, quqyqtyq jáne zaıyrly memleket qaǵıdattaryn bekitýge, adam qadir-qasıetin, ómir súrý quqyǵyn, jeke bostandyq pen qol suǵylmaýshylyqty, sondaı-aq jeke ómir men derbes derekterdi qorǵaýǵa aýdaryldy.
«Usynylyp otyrǵan ózgerister konstıtýsıalyq normalardyń is júzinde qoldanylýyn kúsheıtýge jáne olardy túsindirýde biryńǵaı tásilderdi qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan», – dep túıindedi Snejanna Imasheva.
Konstıtýsıalyq komısıanyń músheleri jekelegen jumys seksıalary sheńberinde Negizgi zańǵa usynylǵan túzetýlerdi talqylaýǵa kiristi. Kelesi otyrys búgin saǵat 16.00-de ótedi.