ەرۇلان قاراعۇلوۆ: جۇمىسشى مامانداردىڭ ءرولى تومەندەمەيدى

 كوللەدج پەداگوگتەرىنىڭ جالاقىسىن، ولاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ، كاسىپورىندارداعى جانە شەتەلدىك تاعىلىمدامالار، لايىقتى ەڭبەك جاعدايلارى مەن پەداگوگتەردىىنتالاندىرۋ – جۇمىسشى كادرلاردى ساپالى دايارلاۋدىڭ كىلتى. پرەزيدەنت ق.توقايەۆ «ءادىل قازاقستاندا ەڭبەك ادامى ەرەكشە قۇرمەتكە يە بولۋى كەرەك. مۇعالىمدەردىڭ، دارىگەرلەردىڭ، ءتارتىپ ساقشىلارىنىڭ، قۇتقارۋشىلاردىڭ، جۇمىسشىلاردىڭ، شارۋالاردىڭ مارتەبەسىن ودان ءارى كوتەرۋ وتە ماڭىزدى. ولار ەلدىڭ ەڭ قۇرمەتتى ازاماتتارى بولۋى كەرەك»، – دەپ اتاپ ءوتتى. بۇعان تابىستى جۇمىسقا ورنالاسۋدىڭ، لايىقتى جالاقىنىڭ، تۇلەكتەردىڭ مانساپتىق ءوسۋىنىڭ ناقتى مىسالدارى ارقىلى عانا قول جەتكىزىلەدى. جاستار مەن اتا-انالار جۇمىس كاسىبى قوعامداعى تۇراقتىلىق، دامۋ جانە قۇرمەت ەكەنىن كورۋى كەرەك.

 

– الماتى تەحنولوگيالىق كوللەدجىندە قانداي ماماندار قانداي ءتيىمدى ادىسپەن دايىندالىپ جاتىر؟

 

– دۋالدى وقىتۋ – تاجىريبەگە باعىتتالعان ءتاسىلدى ەسكەرە وتىرىپ، ءبىلىم  بەرۋ پروسەسىن ۇيىمداستىرۋدىڭ ءبىر ءتۇرى. بۇل – جۇمىس بەرۋشىلەر ءۇشىن كادرلار دايارلاۋدىڭ تاماشا مۇمكىندىگى. تاجىريبە بارىسىندا كوللەدج ستۋدەنتتەرىنە ەڭبەك ءوتىلى ەسەپتەلەدى جانە جالاقى الۋعا مۇمكىندىكتەرى بار. وقىتۋداعى وسى ءتاسىل شەڭبەرىندە كوللەدج تۇلەكتەرىنىڭ ەڭبەك نارىعىنىڭ قاجەتتىلىكتەرىنە بارىنشا سايكەستىگىنە قول جەتكىزىلەدى. الماتى تەحنولوگيالىق كوللەدجى 50 جىلدان استام ۋاقىت بويى تۋريزم يندۋسترياسى، تاماقتانۋ، ءقوناقۇي بيزنەسى، ازىق-تۇلىك تەحنولوگيالارى سالالارى ءۇشىن ماماندىقتار بويىنشا جۇمىسشى كادرلاردى دايارلاۋدى جۇرگىزىپ كەلەدى.  كوللەدجدە 1300-دەن استام ستۋدەنت وقيدى.كوللەدجىمىزگە 2016 جىلدان باستاپ دۋالدى وقىتۋەنگىزىلدى، ال ءقازىر وقۋ ورداسى جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ وتىنىمدەرى بويىنشا كادرلار دايارلاۋعا بەلسەندى تۇردە قوسىلدى. بۇل وقىتۋ تەحنولوگيالارى كوللەدجگە جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ قاجەتتىلىكتەرىنە نازار اۋدارۋعا جانە ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن بىرلەسىپ ازىرلەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. كوللەدج ستۋدەنتتەرىنىڭ 50%-دان استامى دۋالدى وقىتۋ بويىنشا وقيدى، مۇندا وقۋ پروسەسىنىڭ 60%-ى كاسىبي پراكتيكادان تۇرادى.  

 

 جاستاردىڭ كوزقاراسى كورگەندەرىمەن قالىپتاسادى

 

– ءوندىرىس ورىندارىمەن، جۇمىس بەرۋشىلەرمەن بايلانىس قانشالىقتى جولعا قويىلعان؟

 

– بۇگىندە كوللەدج ءۇش كاسىپورىنمەن قامقورلىق تۋرالى مەموراندۋمدار  جاسادى جانە 150-دەن استام كاسىپورىنمەن كادرلار دايارلاۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى شارتتار بار. جىل سايىن دۋالدى وقىتۋ بويىنشا ستۋدەنتتەردى قامتۋ كاسىپورىنداردىڭ ۇلعايۋىنا بايلانىستى وسۋدە جانە بۇل باعىتتى الماتى قالاسى بويىنشا «اتامەكەن» وڭىرلىك كاسىپكەرلەر پالاتاسى قولداپ وتىر. جۇمىس بەرۋشىلەر كوللەدجدەر جانىنداعى قامقورشىلىق جانە يندۋستريالىق كەڭەستەرگە ەنگىزىلگەن، وندا ولار كوللەدجدىڭ دامۋىنا جانە ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ازىرلەۋگە تىكەلەي ىقپال ەتە الادى. كوللەدجدە كادرلاردى دايارلاۋ بويىنشا ءبىلىم بەرۋ-وندىرىستىك كلاستەر قۇرىلدى. كوللەدج تۇلەكتەرى قازاقستاندىق تۋريستىك قاۋىمداستىقتىڭ جانىنداعى سالالىق سەرتيفيكاتتاۋ ورتالىعىندا تاۋەلسىز سەرتيفيكاتتاۋدان وتەدى، بۇل ءسوزسىز ءبىلىم دەڭگەيىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى جانە جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ تالاپتارىنا تۇلەكتەرىمىزدىڭ سايكەستىگىن راستايدى.

 

– قازىرگى جاستاردىڭ جۇمىسشى ماماندىقتارعا كوزقاراسى قانداي دەپ ويلايسىز؟

 

– قازىرگى جاستاردىڭ جۇمىسشى ماماندىقتارىنا دەگەن كوزقاراسى ەكىۇشتى  جانە وعان ءبىرجاقتى باعا بەرۋ مۇمكىن ەمەس. ءبىر جاعىنان، جاستاردىڭ كەيبىرى ءالى دە جۇمىسشى كاسىبى «ءماجبۇرلى تاڭداۋ»، الەۋمەتتىك مارتەبەسى تومەن جانە بولاشاعى شەكتەۋلى دەپ ويلايدى. بۇل كوزقاراستار كوبىنەسە وتباسىنىڭ، قوعامنىڭ جانە «كەڭسە» مەن «موداداعى» ماماندىقتارعا باعدارلانۋدىڭ اسەرىنەن قالىپتاسادى. ەكىنشى جاعىنان، پراگماتيكالىق قاتىناس كۇشەيەتىنى بايقالادى. جاستاردىڭ كوبى پراكتيكالىق جاعىنا نازار اۋدارادى: تۇراقتى تابىس، ەڭبەك نارىعىنا جىلدام كىرۋ، كوللەدجدەن كەيىن بىردەن جۇمىس ىستەۋ مۇمكىندىگى، سونداي-اق ءوسۋ پەرسپەكتيۆالارى، ءوز ءىسىن اشۋ نەمەسە وقۋدى جالعاستىرۋ. بۇل، اسىرەسە، ناقتى وندىرىسكە تاپ بولعان نەمەسە ساپالى تاجىريبەدەن وتكەن ادامدارعا ءتان. ايتا كەتۋ كەرەك، جاستاردىڭ كوزقاراسى ولاردىڭ ءىس جۇزىندە نە كورەتىنىنە تىكەلەي بايلانىستى. زاماناۋي جابدىقتار، وندىرىستەگى تالىمگەرلەر، جۇمىسقا ورنالاسۋدىڭ تۇسىنىكتى تراەكتورياسى جانە لايىقتى ەڭبەك جاعدايلارى بار جەرلەردە جۇمىسشى ماماندىقتارىن تاڭداۋ – ءتيىمدى. مۇندا تجكب جۇيەسىنىڭ مىندەتى –ۇراندارمەن سەندىرۋ ەمەس، ساتتىلىكتىڭ ناقتى مىسالدارىن كورسەتۋ، دايىندىق ساپاسى مەن اشىق پەرسپەكتيۆالاردى قامتاماسىز ەتۋ. سوندا جاستاردىڭ جۇمىسشى ماماندىقتارىنا دەگەن كوزقاراسى بارعان سايىن وڭ جانە سانالى بولادى.  

 

 

– سيفرلاندىرۋ، اۆتوماتتاندىرۋ داۋىرىندە جۇمىسشى مامان قانداي داعدىلاردى مەڭگەرۋى ءتيىس؟

 

– سيفرلاندىرۋ جانە اۆتوماتتاندىرۋ داۋىرىندەگى جۇمىسشى  ماماندىقتاردىڭ ءرولى ازايمايدى، تەك وزگەرەدى. زاماناۋي تەحنولوگيالار جۇمىسشى ماماننىڭ جۇمىسىن جويمايدى، ءبىراق ونىڭ مازمۇنىن وزگەرتەدى، ونى ينتەللەكتۋالدى جانە تەحنولوگيالىق ەتەدى، ماماننىڭ جاۋاپكەرشىلىگى دە وسەدى. ماسەلەن، اۆتوماتتاندىرۋ ادامدى تولىعىمەن الماستىرمايتىنىن ءتۇسىنۋىمىز كەرەك. ءتىپتى، ەڭ زاماناۋي اۆتوماتتاندىرىلعان جەلىلەر، روبوتتار جانە سيفرلىق جۇيەلەر تەڭشەۋدى، باقىلاۋدى، تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋدى جانە جوندەۋدى قاجەت ەتەدى. كەز كەلگەن «اقىلدى» جابدىقتىڭ ارتىندا پروسەستى تۇسىنەتىن، دەرەكتەردى تالداي الاتىن جانە ستاندارتتى ەمەس جاعدايلاردا شەشىم قابىلداي الاتىن مامان بار.

 

 

– «جۇمىسشى ماماندىقتار جىلى» ءوز جالعاسىن قالاي تابادى دەپ سانايسىز؟

 

– شىنىندا دا، «جۇمىسشى ماماندىقتار جىلى»ءبىر كۇنتىزبەلىك جىل  شەڭبەرىمەن شەكتەلمەۋى كەرەك. ونىڭ باستى قۇندىلىعى تجكب جۇيەسىن دامىتۋدىڭ ۇزاقمەرزىمدى ستراتەگيالىق ۆەكتورىن جانە قوعامنىڭ ەڭبەككە قاتىناسىن بەلگىلەيدى. ءبىز تجكب-نى جاڭعىرتۋ جانە ترانسفورماسيالاۋ بويىنشا جۇمىستى جۇيەلى تۇردە جالعاستىرۋىمىز قاجەت. 

 

– اڭگىمەڭىزگە راحمەت!