تابىلعان كونە مىس پەن كۇمىس تيىنداردىڭ فوتوسۋرەتىن ارحەولوگ 4 اقپاندا ءوزىنىڭ الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشاسىندا جاريالاعان. اندرەي استافيەۆتىڭ ايتۋىنشا، تيىندار ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى قاراقاباق قالاشىعىن زەرتتەۋ كەزىندە انىقتالعان.
- مىس جانە كۇمىس تيىندار تابىلدى. بۇل ول كەزەڭدە ساۋدا-كولىك تورابى بولعان وسى اۋماقتىڭ پارفيامەن، حورەزممەن، مارگيانامەن، بۇحارا سوعدىسىمەن، توحاريستانمەن، قىتايمەن جانە ۆيزانتيامەن تىعىز ساۋدا بايلانىسى بولعانىن كورسەتەدى، – دەپ جازدى ارحەولوگ.
زەرتتەۋشى شەرقالا تاۋى ماڭىنداعى ساۋدا الاڭىنان تابىلعان تيىن اسپابوتا پوليسىندەگى ساۋدا بەلسەندىلىگىنىڭ باستالۋ كەزەڭىن انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرۋى مۇمكىن ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
- بۇل — ماڭعىستاۋدان تابىلعان كونە تيىنداردىڭ ءبىرى. ول اسپابوتا پوليسىندە ساۋدا قاشان باستالعانىن شامالاۋعا نەگىز بەرەدى. تابىلعان جادىگەر — ارشاكيدتەر اۋلەتىنە جاتاتىن پارفيا پاتشاسى ورود IIء-نىڭ (ب.ز.د. 57–38 جج.) كۇمىس دراحماسى. تيىن تراكسيانا دەپ اتالاتىن، پارفيا تاريحىندا اتالعان شىعىسيراندىق وڭىردە سوعىلعان، – دەپ جازدى استافيەۆ.
ارحەولوگتىڭ ايتۋىنشا، تيىندار جالعىز ولجا ەمەس. زەرتتەۋ بارىسىندا قىش قۇمىرالار دا انىقتالعان. بۇل ولجالار ەجەلگى تۇرعىنداردىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگى مەن مادەني ەرەكشەلىكتەرىن تەرەڭىرەك تۇسىنۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
- IV عاسىردا اسپابوتا/قاراقاباقتىڭ قىش شەبەرلەرى سولتۇستىك كاۆكاز ۇلگىسى بويىنشا قىش ىدىس جاساۋدى مەڭگەرگەن. الايدا ولاردى وزدەرىنە ءتان، قايتالانباس ورنەكپەن اشەكەيلەگەن. ءدال وسى ورنەك ماڭعىستاۋدىڭ بىرەگەي مادەني بەلگىسى بولىپ سانالادى. سول كەزەڭدە كەڭ تارالعان پىشىندەردىڭ ءبىرى — بيىك تۇمسىقتى قۇمىرا ءتارىزدى ىدىستار. ولاردىڭ قىزمەتى ورتا عاسىرلار مەن قازىرگى زاماننىڭ قۇمعاندارىمەن ۇقساس، – دەپ اتاپ ءوتتى ساراپشى.