Gıppokrattyń ózí : «Basty dárí – tamaǵyń bolsyn» degen. Qazírgídeı ekologıyanyń sapasy syn kótermeıtín uaqytta jáne kúz kelíp, kún suytqan shaqta aǵzanyń qorǵanysh qabíletín dárí-dármekpen emes, azyq-túlík arqyly nyǵaıtqan jón.
Tabletkadan górí tabıǵı ónímníń paıdasy zor ekenín aıtqan dárígerler ımmundyq júıege paıdaly myna tízímdí ūsynady:
1. Alma
2. Lımon
3. Kıvı
4. Qūrma
5. Teńíz shyrǵany
6. Itmūryn
7. Múkjıdek
Tabıǵattyń barlyq syıy densaulyqqa paıdaly. Bíraq keıbír jemís-jıdekter ımmunıtet úshín naǵyz paıdaly superfud qatarynda.
1. Alma
Brıtandyqtardyń: «kúníne bír alma jegen adamǵa dárígerdíń keregí joq» degenge sayatyn maqaly bar. Būl jemíste ımmundyq júıeníń jūmys ísteuí úshín qajettí: ósímdík «antıbıotıkterí» fıtontsıdter, S vıtamıní, V dárumenderí, sondaı-aq marganets, temír, mys sekíldí paıdaly zattar kezdesedí.
2. Lımon
Lımonnyń ımmunıtetke paıdaly ekenín bárí bíletín shyǵar. Ekí ǵasyr būryn Brıtan Koroldígí Áskerı-teńíz kúshterín jańa lımondarmen únemí qamtamasyz etuge būıryq bergen eken.
Bír qyzyǵy, lımonnyń arqasynda askorbın qyshqylynyń senímdí serígí jáne kómekshísí R dárumení (rutın) ashyldy. Būl ekí zat bír-bíríníń paıdaly qasıetterín ekí ese arttyrady.
3. Kıvı
Kıvıdíń otyzdan astam túrí bar. Chıko sortynyń jasyl kıvıí S vıtamıníne baı. Kıvıdíń kóptegen paıdaly qasıetí bar, eń bastysy - suyq mezgílde bírqatar aurularǵa qarsy ımmunıtettí kúsheıtetín S vıtamıní. Aıtpaqshy, kıvıde tsıtrus jemísteríne qaraǵanda ekí ese kóp askorbın qyshqyly bar. Ekí túıír kıvı jemísí aǵzanyń kúndelíktí qajettílígín qanaǵattandyrady.
Kıvıdíń qūramynda E dárumení bar. Tokoferol eń kúshtí antıoksıdanttardyń bírí bolyp sanalady. Bos radıkaldardy tejeu arqyly jasushanyń qartayuyn bayaulatady, sharshaudy azaıtady jáne ókpení lastanǵan auadan qorǵaıdy. Kıvıdí balalarǵa bergende óte saq bolu kerek - qyshqyl jemíster jūtqynshaq pen kómeıdíń shyryshty qabyǵyn títírkendíredí, sonymen qatar tíldíń ísínuí de múmkín.
4. Qūrma
Qūrma palmalarynda selen kóp. Būl element ımmundyq júıení nyǵaıtady, júrek-tamyr júıesí aurularynyń qaupín azaıtady.
Sondaı-aq qūrmanyń qūramynda tísterímízdí karıesten qorǵaıtyn ftorıd, sonymen qatar temír, magnıı, fosfor, kalıı, mıneraldy tūzdar, V tobyndaǵy vıtamınder, karotın jáne típtí mańyzdy amınqyshqyldary bar. Qūrma aǵzany nyǵaıtady, quat beredí.
5. Teńíz shyrǵany
Teńíz shyrǵany beta-karotın, A provıtamıníníń mólsherí boıynsha barlyq jemís-jıdekter arasynda absolyuttí chempıon bolyp tabylady. Típtí sábíz de oǵan básekelese almaıdy. Bír shymshym jıdek - aǵzanyń beta-karotınge kúndelíktí qajettílígín qamtamasyz etedí. Ol ımmundyq júıení, kórudí qabíletín jáne teríní, shashty, tístí, qyzyl ıektí saqtau úshín taptyrmas dárumen. Teńíz shyrǵany S dárumeníne baı.
6. Itmūryn
Itmūrynnyń qūramyndaǵy askorbın qyshqyly qara qaraqatqa qaraǵanda 10 ese, apelsınge qaraǵanda 100 ese kóp. Keptírílgen ıtmūrynda S dárumení bír jylǵa deıín būzylmaǵan kúıínde saqtalady. Eresek adamnyń askorbın qyshqylyna kúndelíktí qajettílígín tolyǵymen qanaǵattandyru úshín keptírílgen jemísterdíń bírneshe as qasyǵyn tūtynu jetkílíktí.