Qazaqstanda azamattarǵa arnauly áleumettík qyzmetter (būdan árí – AÁQ) kórsetetín subektílerdí lıtsenzıyalau protsesí ayaqtaluǵa jaqyn. 2025 jylǵy 19 mamyrdaǵy jaǵdaı boıynsha AÁQ kórsetushílerdíń 92%-y lıtsenzıya aldy, kórsetíletín qyzmettí alushylardyń 97%-na osy ūıymdarda qyzmet kórsetíledí.
Būǵan deıín habarlanǵandaı, Qazaqstanda halyqty áleumettík qorǵau salasynda AÁQ kórsetetín ūıymdardy lıtsenzıyalau 2025 jyldyń 1 qańtarynan bastaldy.
Arnauly áleumettík qyzmetter kórsetetín barlyq menshík nysanyndaǵy ūıymdar lıtsenzıyalauǵa jatady. Būl jańashyldyq AÁQ kórsetu júıesín jańǵyrtu kezeńderíníń bírí bolyp tabylady jáne bírínshí kezekte mynalarǵa baǵyttalǵan:
- ūsynylatyn AÁQ sapasyn arttyru;
- qyzmet alushylardyń qūqyqtaryn qorǵau jáne qauípsízdík kepíldígí;
- AÁQ ūsynatyn ūıymdar úshín bíryńǵaı standarttardy belgíleu.
Lıtsenzıyalau engízílgenge deıín Eńbek jáne halyqty áleumettík qorǵau mınıstrlígí 2024 jyly olardyń qyzmetíníń ashyqtyǵyn jáne byudjet qarajatyn jūmsaudy qamtamasyz etu úshín AÁQ kórsetu ortalyqtaryndaǵy barlyq bıznes-protsesterdí avtomattandyru boıynsha úlken jūmys júrgízdí.
Máselen, jergílíktí atqarushy organdardyń aqparaty boıynsha, 2024 jylǵy 1 shíldedegí jaǵdaı boıynsha AÁQ kórsetetín ortalyqtardyń sany – 1023, faktí boıynsha (derekterdí tsıfrlandyrǵannan keıín) – 587, kórsetíletín qyzmettí alushylardyń sany – 135 947, al faktí boıynsha (derekterdí tsıfrlandyrǵannan keıín) – 93,6 myń adamdy qūrady. Osylaısha, AÁQ qarjylandyru somasy 31,6 mlrd teńgege azaıdy.
Sonymen bírge AÁQ kórsetu júıesín jańǵyrtu ayasynda 12 235 myń áleumettík qyzmetkerdíń 8 811-níń rastalǵan sanaty bolmaǵany anyqtaldy. Bílíktílík deńgeıín arttyru úshín 10 myńnan astam áleumettík qyzmetkerdí oqytu jáne sertıfıkattau júrgízíldí. Áleumettík qyzmetkerlerdí dayarlau jáne qaıta oqytu boıynsha 14 JOO-men memorandumdar jasaldy.
Lıtsenzıya aludyń negízgí sharttarynyń bírí: sanıtarlyq normalar men órt qauípsízdígí erejeleríne sáıkes keletín AÁQ kórsetuge jaramdy ǵımarattyń boluy; qajettí materıaldyq-tehnıkalyq bazanyń jáne qyzmetkerler qūramynyń boluy; halyqtyń az qozǵalatyn toptary úshín ǵımarattyń qoljetímdílígín qamtamasyz etu jáne basqalar.
2024 jyldyń qazan aıynan bastap QR EHÁQM Halyqty áleumettík qorǵau salasyndaǵy retteu jáne baqylau komıtetíníń aumaqtyq departamentterí lıtsenzıya aldy taldau júrgízdí, jergílíktí atqarushy organdarmen jáne ÚEŪ-men bírlesíp, AÁQ kórsetetín barlyq ūıymdardy lıtsenzıyalauǵa daıyndau máselelerí pysyqtaldy.
Búgínde fılıaldar men bólímshelerdí qosqanda, 530 lıtsenzıya beríldí, būlar búkíl el boıynsha 92,8 myń adamǵa qyzmet kórsetíletín 548 ūıym nemese kórsetíletín qyzmettí alushylardyń 97% - y.
Lıtsenzıya beruden bas tartudyń negízgí sebepterí: materıaldyq-tehnıkalyq bazanyń, shtattyq normatıvterdíń, medıtsınalyq lıtsenzıyanyń kíshí túrleríníń sáıkes kelmeuí jáne órt qauípsízdígí boıynsha tekseru aktísíníń ne audıt qorytyndysynyń bolmauy bolyp tabylady.
Osylaısha, bastapqyda lıtsenzıyalauǵa jatatyn 587 subektíníń 384-de qajettí materıaldyq-tehnıkalyq baza bolmaǵan, al keıbír jaǵdaılarda típtí jabdyqtar men jıhazdardan tek kílemder men dıvandar bolǵan.
Jergílíktí atqarushy organdar AÁQ ūsynatyn memlekettík jáne memlekettík emes ūıymdardy belgílengen bílíktílík talaptaryna sáıkes keltíru jóníndegí jūmysty jalǵastyruda. Máselen, Respublıka boıynsha AÁQ kórsetetín 55 ūıymǵa materıaldyq-tehnıkalyq jaraqtandyru, múgedektígí bar adamdar úshín qoljetímdílík, alańdy keńeıtu (jańa ǵımarattar salu) bólígínde sáıkestíktí qamtamasyz etu úshín jergílíktí byudjetter men demeushíler qarajaty esebínen 8 mlrd 708 mln teńgeden astam qarajat bólíndí, qosymsha 928,6 mln teńge bólu josparlanuda.
Lıtsenzıya beruden bas tartqan ūıymdar belgílengen talaptarǵa sáıkessízdíkter joıylǵannan keıín lıtsenzıyalauǵa qaıta ótínísh bere alady.
Būǵan qosymsha kórsetíletín qyzmettí alushylardyń 3%-nyń qamtylmauy boıynsha Eńbek jáne halyqty áleumettík qorǵau mınıstrlígí Densaulyq saqtau mınıstrlígímen jáne ákímdíktermen bírlesíp, bos alańdary bar medıtsınalyq ūıymdarmen AÁQ kórsetuge lıtsenzıya alu boıynsha jūmys júrgízude.
Lıtsenzıyalau jáne AÁQ kórsetu júıesín jańǵyrtu sheńberínde qabyldanatyn basqa da sharalar arnauly áleumettík qyzmetterdíń sapasyn jáne múgedektígí bar adamdar men kórsetíletín qyzmettí alushylardyń ózge de sanattaryn áleumettík ońaltudyń tıímdílígín arttyru úshín jaǵdaılar jasaıdy, sondaı-aq osy saladaǵy būzushylyqtar sanyn azaıtuǵa yqpal etetín bolady.