Astana kúní merekesíne arnalǵan sharalar qalamyzda bastalyp kettí. Solardyń bírí – búgíngí dóńgelek ústel.
Dóńgelek ústelge táuelsíz Qazaqstannyń qalyptasuyn kórgen jáne astanany kóshíru turaly sheshímdí qoldap, dauys bergen tūlǵalar qatysty, dep habarlaıdy Almaty-akshamy.kz
Almatyda Astana kúní qūrmetíne QBTU ǵımaratynda qala ákímíníń orynbasary Erjan Babaqūmarovtyń, memleket qaıratkerlerí Amangeldí Shabdarbaevtyń, Ǵanı Qasymovtyń, QHA múshesí Bronıslav Shın men Ahmetjan Shardınovtyń, Májílístíń eks-deputattary Zaǵıpa Balıeva men Nūrlan Súleımenovtíń, QR Jazushylar Odaǵy basqarmasynyń tóraǵasy Ūlyqbek Esdáulettíń, Almaty qalalyq ardagerler keńesíníń tóraǵasy Aqan Bıjanovtyń, professor Georgıı Kannyń, Eńbek Erí, Halyq artısí Roza Rymbaevanyń, Qazaq ūlttyq agrarlyq zertteu unıversıtetíníń rektory Tílektes Espolovtyń, «Tūran» unıversıtetíníń rektory, Almaty qalalyq qoǵamdyq keńesíníń tóraǵasy Rahman Alshanovtyń jáne basqalarynyń qatysuymen « Elímízdíń astanasy - ūly dala júregí» taqyrybynda dóńgelek ústel óttí.
Onlaın formatta ótken osy dıalogqa qatysqan almatylyq jastar ókílderí elímízdíń jáne el astanasy Nūr-Sūltan qalasynyń tarıhy, almatylyq qoǵamdastyqtyń onyń damuyna qosqan úlesí turaly tereń maǵlūmat aldy.
Qala ákímíníń orynbasary Erjan Babaqūmarov ózíníń sózínde dóńgelek ústeldíń búryn Joǵary Keńes ornalasqan QBTU ǵımaratynda ótíp jatqanyn atap óttí. Dál osy jerde «Qazaqstan Respublıkasynyń memlekettík táuelsízdígí turaly» Konstıtutsıyalyq zań qabyldandy. Būdan ózge, osy ǵımaratta Joǵarǵy Keńestíń otyrysy ótíp, onda Qazaqstan Respublıkasynyń Tūńǵysh Prezıdentí – Elbasy Nūrsūltan Nazarbaev astanany kóshíru turaly ūsynys jasaǵan bolatyn.
«Elbasynyń píkírínshe, «Qazaqstan – táuelsízdík – jańa astana» túsínígí bízdíń memlekettílígímízdíń, bízdíń bolashaǵymyzdyń bírtūtas sımvolyna aınaldy. Bízdíń kópshílígímíz 1994 jyly astanany kóshíru turaly máselení qaraǵan kezde Tūńǵysh Prezıdent osy ǵımaratta Joǵarǵy Keńes deputattaryn «jańa astana» arqyly Qazaqstan tek jańa qoǵamdyq-sayası ǵana emes, sonymen bírge Qazaqstannyń írí ǵylymı, mádenı jáne ískerlík ortalyǵyna ıe bolatynyna sendírgenín jaqsy bílemíz. Búgínde Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń basshylyǵymen elímíz ózíníń astanasy sıyaqty jahandyq ózgeríster men pandemıyaǵa qaramastan senímdí túrde alǵa qaraı damuda», - dep atap óttí Erjan Babaqūmarov.
Kezdesudíń moderatory, Almaty qalalyq ardagerler keńesíníń tóraǵasy, Joǵarǵy Keńestíń eks-deputaty Ahan Bıjanov barsha qazaqstandyqtardy aldaǵy mereke – Astana kúnímen qūttyqtady.
«QR Tūńǵysh Prezıdentí Nūrsūltan Nazarbaev atap ótkendeı, «Almaty - Táuelsízdíktíń besígí» jáne kóptegen tarıhı sheshímder osynda qabyldandy. Meníń esímde 6 shílde mańyzdy kún retínde qaldy, bíz, Joǵarǵy Keńestíń deputattary, jazǵy sessıyanyń qorytyndy otyrysyna keldík. Qazaqstan Respublıkasynyń Prezıdentí óz sózínde astanany Aqmolaǵa geosayasat, ekonomıka jáne basqa aspektíler tūrǵysynan kóshíru qajettílígíne jaqsy taldau jasady. Sol kezdegí deputattyq korpus būl sheshímdí kópshílík dauyspen qabyldady. Būl óte dūrys sheshím bolǵanyn uaqyt kórsettí. Búgíngí tańda Nūr-Sūltan – bízdíń úlken maqtanyshymyz – úlken ǵylymı jáne mádenı ortalyq. Ol sáulet jáne atmosferasy jaǵynan álemníń kóptegen astanalarynan erekshe. Men osy oqıǵanyń kuágerí retínde barlyq jūrtshylyqty Astana kúnímen qūttyqtaımyn», - dedí A. Bıjanov.
Qazaqstan Jazushylar odaǵy basqarmasynyń tóraǵasy, Qazaqstan Respublıkasy Syrtqy íster mınıstrlígíníń būrynǵy bólím meńgerushísí Ūlyqbek Esdáulet te astananyń damuy turaly jeke píkírímen bólístí.
«Ár elde astana - eldíń júregí. Nūr-Sūltan - memleketímízdíń júregí, ekonomıkalyq damudyń tíregí, elímízdíń mádenı kelbetí. Būryn astana Aqmola, odan keıín Astana, al búgínde Nūr-Sūltan dep ataldy. Bíz qalanyń óskeníne, ǵımarattardyń boı kótergeníne, kóshelerdíń abattandyrylǵanyna kuáger boldyq. Bízdíń astanamyz – erekshe sáulet kelbetíníń jıyntyǵy, mysaly, Pıramıda, Han Shatyr jáne basqalary. Jazushylar odaǵynyń Nūr-Sūltandaǵy fılıaly da ózíníń erekshelígímen tanymal, bíz būǵan óte quanyshtymyz. Elordadaǵy barlyq tanymal jazushylarǵa eskertkíshter ornatylyp, alleyalar men alańdar ashyluda», - dedí Ū. Esdáulet.
Qazaq Ūlttyq agrarlyq zertteu unıversıtetíníń rektory Tílektes Espolov jańa astananyń qalyptasuyndaǵy Tūńǵysh Prezıdent – Elbasynyń erekshe rólín atap óttí.
«Elbasy Nūrsūltan Nazarbaevtyń arqasynda záulím qala salynǵanyn bárí bíledí. Nūr-Sūltan – búkíl eldíń sayası ekonomıkasy, ruhanı damuy men qarjylyq quaty shoǵyrlanǵan Eurazıyadaǵy jalǵyz qala. Qazaqstan Respublıkasy Táuelsízdígíníń 30 jylynda elordanyń qūrylysy – bízdíń jetístígímíz. Nūr-Sūltan – Táuelsízdígímízdíń belgísí, halqymyzdyń ar-namysy, ūrpaqtarymyzǵa qalatyn baǵa jetpes baılyq. Ol kezde Elbasy Aqmolaǵa kóshkende barlyq sheneuníkter onyń sońynan eríp, būl sheshímdí qoldady. Olardyń arasynda el damuyna úles qosqan almatylyqtar kóp. Tūńǵysh Prezıdentímíz Nūrsūltan Nazarbaevtyń arqasynda respublıkadaǵy barlyq ūlttar men halyqtar bíríkken, ol Táuelsíz Qazaqstannyń jańa tarıhynyń negízín qalady», - dedí T. Espolov.
Qazaqstannyń memleket qaıratkerí, Ūlttyq qauípsízdík komıtetíníń eks-tóraǵasy, Qazaqstan Respublıkasy Prezıdentíníń Qauípsízdík qyzmetíníń eks-basshysy Amangeldí Shabdarbaev óz kezegínde 30 jyl íshínde Nūr-Sūltan qalasynyń adam tanymastaı ózgergenín basa aıtty. A. Shabdarbaev Elbasynyń mańyzdy sheshímderíníń bírí jeke valyutamyz – teńgení qalyptastyru ekenín atap óttí. «Ol jyldary kóptegen tarıhı sátter boldy, bíz oǵan kuámyz. Bíz 90-shy jyldardan berí ūzaq joldan óttík, endí óz jetístíkterímízben maqtana alamyz. Barlyǵyn Astana kúnímen qūttyqtaımyn!»
Qazaqstannyń halyq ártísí Roza Rymbaeva da barsha qazaqstandyqtardy Astana kúnímen qūttyqtady.
«Bíz jyl saıyn elímízdíń jetístígín atap ótemíz. Nūr-Sūltan jańa Táuelsíz Qazaqstannyń sımvolyna aınaldy. Barlyǵymyz memleketímízdíń odan árí damuy úshín bar kúsh-jígerímízdí saluymyz kerek. Bíz, shyǵarmashylyq adamdar, sahnada adamdardyń aldynda óner kórsete otyryp, óner arqyly – ánder nemese óleńder arqyly halyqqa ortaq jeńísterímízdí jetkízemíz», - dedí ol. Bíríkken kúsh-jígerdíń Qazaqstanda qolaıly atmosfera qūruǵa múmkíndík bergenín, sonyń arqasynda «bízdíń jastarymyz damyp, tek qana Qazaqstanda ǵana emes, álemdík arenada eldí laıyqty túrde tanytuda», - dedí ol.
Ǵanı Qasymov, Qazaqstan Respublıkasynyń memleket qaıratkerí, Qazaq KSR Prezıdentíníń būrynǵy keńesshísí, Qazaqstan Respublıkasy Prezıdentí jáne Mınıstrler Kabınetí Keńsesíníń halyqaralyq bólímíníń eks-basshysy, óz sózín almatylyqtardyń jańa astananyń damuyna qosqan úlesíne arnady. «Ǵasyrlar toǵysynda QR-dyń Tūńǵysh Prezıdentí Nūrsūltan Nazarbaev eldíń tūraqty astanasyn tańdau turaly sheshím qabyldady. Qazaqstan astanasy Nūr-Sūltan qalasy jaryq jūldyzdaı jarqyrauda. Men bízdíń qalalyqtardyń astana kúnín erekshe merekeleıdí dep oılaımyn Almatylyqtar astanany auystyru bízdíń memleketímízdíń strategıyalyq, geosayası múddesí dep túsíndí. Almatylyqtar memlekettík júıeníń negízgí kadrlyq qūramyn jasady. Olar eń tájírıbelí sheneuníkter bolatyn. Sonyń arqasynda jaqsy jaǵdaılar men jaıly aura qalyptasty. Kóptegen almatylyqtar astanany damytu úshín bírneshe jyldary men kásíbı sheberlíkterín arnady. Almaty da qazír búkíl el sıyaqty damyp keledí: barlyǵy halyqtyń ıgílígí úshín jasalady».
Memleket qaıratkerí, Qazaq agrarlyq zertteu unıversıtetíníń prorektory Zaǵıpa Balıeva da Joǵarǵy Keńestíń múshesí boldy, astanany kóshíru turaly sheshímge dauys berdí.
«Bíz úmítpen dauys berdík. Barlyǵy dūrys jasalǵanyn uaqyt kórsettí. Strategıyalyq maqsattar júzege asyryldy. Qala damı bastady. Bíz damu joǵary qarqynmen júríp jatqan keremet astananyń kuágerímíz. Jańa astanada mańyzdy sayası sheshímder qabyldandy. Elbasy – bítímgershí, ol geosayası tūraqtylyqty saqtauǵa kóp kúsh jūmsady», - degen Z.Balıeva dóńgelek ústelge qatysushy jastardyń patrıotızm men azamattyq ūstanymdy bílím negízínde qalyptastyrulary kerek ekendígín aıtty.
Sondaı-aq, talqylauǵa elordanyń sáulettík kelbetín qalyptastyruǵa úles qosqan qoǵam qaıratkerlerí – Qazaqstan halqy Assambleyasynyń múshesí, «Almatyınjstroı» AQ bas dırektory, Esíl ózeníníń jaǵalauyn jasaǵan Bronıslav Shın, Qazaqstan halqy Assambleyasynyń múshesí, qoǵam qaıratkerí Ahmetjan Shardınov, sonymen qatar tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor Georgıı Kan qatysty. Olar Nūr-Sūltanda qūrylys jūmystary qalaı júrgení turaly jáne ár qazaqstandyq búgín maqtan etetín jańa astanany qūruǵa álemdík sáulettíń qandaı brendterí qatysqany turaly áńgímeledí.
«Men 1998 jyly Astanaǵa alǵashqylardyń bírí bolyp kelgenímdí maqtan tūtamyn. Qazaqstannyń basty Tuy jelbíreıtín jer – būl elorda jarıyalanǵannan keıín salynǵan alǵashqy nysan. Sodan keıín kelesí jyly aqpannan mausymǵa deıín jaǵalaudy saldyq. Al 10 mausymda Prezıdent maǵan medal tapsyrdy. Bírínshí medaldí 60-80 adam aldy, men de qūrylysshy retínde Prezıdenttíń qolynan medal aldym», - dep Bronıslav Shın óz tarıhymen bólístí.
Ahmetjan Shardınov "Táuelsízdíktí alu kezeńínde Qazaqstan Respublıkasynyń Tūńǵysh Prezıdentí – Elbasy belgílegen bírínshí basymdyq ekonomıkalyq damudyń basym baǵyty boldy" dep atap óttí. Osyǵan baılanysty kóptegen zauyttar men jūmys oryndary saqtaldy.
Tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor Georgıı Kan ár qazaqstandyq búgín maqtan etetín jańa astanany qūru úshín álemdík arhıtekturanyń qandaı brendterí tartylǵanyn aıtty. Sondaı-aq, G. Kan jastarǵa sóz sóılep, elorda – Nūr-Sūltan qalasynda studentterdíń ūzaq jáne ereń eńbektí jáne onyń nátıjesín baǵalaı alatynyn aıtty.
Shara barysynda «Tūran» unıversıtetíníń rektory, Almaty qalasy Qoǵamdyq keńesíníń tóraǵasy R. Alshanov, QR Prezıdentí Arhıvíníń eks-dırektory B.Japarov, QBTU rektory m.a. M. Ǵabdullın sóz sóıledí.
Dóńgelek ústel sońynda qala ákímíníń orynbasary Erjan Babaqūmarov Qazaqstan Respublıkasynyń Tūńǵysh Prezıdentí - Elbasy Nūrsūltan Nazarbaevtyń «Táuelsízdík dáuírí» kítabynda bízdíń memleketímíz ben astanamyzdyń qalaı qūrylǵany jáne salynǵany turaly aıtylatynyn atap óttí jáne jastardy osy kítapty oquǵa shaqyrdy.