دۇنيەجۇزىلىك سايلاۋ كۇنى اياسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ ءتوراعاسى نۇرلان ءابدىروۆ قونايەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتتەرىمەن كەزدەسۋ وتكىزدى. ديالوگقا 400-گە جۋىق جاس سايلاۋشى مەن جاستار ۇيىمدارىنىڭ كوشباسشىلارى قاتىستى، - دەپ حابارلايدى aqshamnews.kz ءتىلشىسى.
كەزدەسۋگە ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ مۇشەلەرى، وسك جانىنداعى ساراپتامالىق كەڭەستىڭ وكىلدەرى، وسك جانىنداعى مۇگەدەكتىگى بار ادامداردىڭ سايلاۋ قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى جۇمىس توبىنىڭ مۇشەلەرى، جاس سايلاۋشىلار كلۋبىنىڭ وكىلدەرى، الماتى قالاسىنىڭ اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ مۇشەلەرى، سونداي-اق قالالىق ءماسليحات دەپۋتاتتارى قاتىستى.
كەزدەسۋ باعدارلاماسى اشىق ءارى ينتەراكتيۆتى سۇراق-جاۋاپ فورماتىندا ءوتتى. ديالوگ بارىسىندا قازاقستاننىڭ سايلاۋ جۇيەسىن دامىتۋعا قاتىستى نەگىزگى ماسەلەلەر تالقىلاندى.
نۇرلان ءابدىروۆ سايلاۋ جۇيەسىنىڭ قۇرىلىمى، ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى جانىنان جۇمىس ىستەيتىن ديالوگ الاڭدارى، حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق، ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى دايىندايتىن باسىلىمدار، سونداي-اق جاستار اراسىندا ەلەكتورالدىق مادەنيەتتى دامىتۋ تۋرالى ايتىپ بەردى.
ءىس-شارا بارىسىندا جاستاردىڭ سايلانبالى جانە وكىلدى ورگاندارعا قاتىسۋىنا قاتىستى ناقتى مىسالدار كەلتىرىلدى. بۇگىندە اباي وبلىسى جاڭاسەمەي اۋدانىنا قاراستى ەرتىس اۋىلدىق وكرۋگىن 26 جاستاعى اكىم باسقارىپ وتىر. ءماسليحاتتاعى ەڭ جاس دەپۋتات - 23 جاستا (قوستاناي وبلىسى، قامىستى اۋدانى)، ال ءماجىلىستىڭ ەڭ جاس دەپۋتاتى - 28 جاستا.
كەزدەسۋ ينتەراكتيۆتى سۇراق-جاۋاپ سەسسياسىمەن جالعاستى. ستۋدەنتتەر تالقىلاۋعا بەلسەندى قاتىسىپ، وزەكتى ءارى مازمۇندى سۇراقتار قويدى.
كەزدەسۋ بارىسىندا قاتىسۋشىلار ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى جانىنداعى كادرلىق رەزەرۆتىڭ بار-جوعى جانە كانديداتتارعا قويىلاتىن تالاپتار تۋرالى سۇراقتار قويدى. سونىمەن قاتار حالىقارالىق تاجىريبەنى ەسكەرە وتىرىپ، ەلەكتروندى داۋىس بەرۋ جۇيەلەرىنىڭ سەنىمدىلىگى مەن اشىقتىعى ماسەلەسى كوتەرىلدى. سونداي-اق سايلاۋعا قاتىسپاعانى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىككە قاتىستى شەتەلدىك تاجىريبەنى قولدانۋ مۇمكىندىگى جونىندە ۇسىنىس ايتىلدى.
بۇدان بولەك، سيفرلاندىرۋ جاعدايىنداعى بولاشاق كوشباسشىنىڭ بەينەسى، جاستاردىڭ سايلاۋعا سانالى كوزقاراسىن قالىپتاستىرۋ تەتىكتەرى، جاستاردىڭ ەلەكتورالدىق ۇدەرىستەرگە قاتىسۋ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋ، سونداي-اق جاس سايلاۋشىلار كلۋبى مۇشەسىنىڭ زاماناۋي كەلبەتى ماسەلەلەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
اتاپ وتىلگەندەي، سايلاۋ ورگاندارىنىڭ جۇيەلى ءارى دايەكتى جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىندە جاستاردىڭ ەلەكتورالدىق سالاعا تارتىلۋ دەڭگەيى تۇراقتى تۇردە ارتىپ كەلەدى. بۇگىندە جاس ازاماتتاردىڭ ءوز باستاماسىمەن ەلىمىز بويىنشا 248 جاس سايلاۋشىلار كلۋبى جۇمىس ىستەپ تۇر.
ق ر ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ ءتوراعاسى جاستارمەن جۇمىستا تەك فورمالدى اقپارات بەرۋمەن شەكتەلمەي، سايلاۋدىڭ نە ءۇشىن قاجەت ەكەنىن، ونىڭ باسقارۋ جۇيەسىندەگى ءرولىن جانە ءاربىر ازاماتتىڭ قاتىسۋى نەلىكتەن ماڭىزدى ەكەنىن تۇسىنىكتى ءارى جۇيەلى تۇردە ءتۇسىندىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. بۇل رەتتە «تەڭ دەڭگەيدەگى» قارىم-قاتىناستىڭ، ياعني سايلاۋدىڭ ماڭىزىن جاستاردىڭ ءوز قاتارلاستارىنا جاس كوشباسشىلاردىڭ وزدەرى جەتكىزۋىنىڭ ەرەكشە ءرول اتقاراتىنى ايتىلدى.
جاس سايلاۋشىلار ەلەكتورالدىق كۇن تارتىبىندەگى وزەكتى ماسەلەلەر بويىنشا پىكىرلەردى انىقتاۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلعان ءداستۇرلى ونلاين-ساۋالناماعا بەلسەندى قاتىستى، ونىڭ ىشىندە سايلاۋ جانە رەفەرەندۋمداردى بايقاۋ جونىندەگى ەقىۇ/دياقب ميسسيالارىنىڭ ۇسىنىمدارى دا قارالدى.
ساۋالناما ناتيجەلەرىنىڭ نەگىزگى قورىتىندىلارى:
- 71،3% رەسپوندەنت پرەزيدەنتتىككە كانديداتتاردىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتتە جۇمىس تاجىريبەسىنىڭ بولعانىن قولدايدى؛
- 46،3% رەسپوندەنت قاعاز بيۋللەتەندەر ارقىلى ءداستۇرلى داۋىس بەرۋ ءتاسىلىن قۇپتايدى؛
- 41،1% رەسپوندەنت سوت شەشىمىمەن ارەكەتكە قابىلەتسىز دەپ تانىلعان ازاماتتار داۋىس بەرۋگە قاتىسپاۋى ءتيىس دەپ سانايدى؛
- 48،8% رەسپوندەنت سوتتالعان ازاماتتاردىڭ سايلاۋ قۇقىقتارىن شەكتەۋدى قولدايدى؛
- 57،9% رەسپوندەنت سايلاۋ تۋرالى اقپاراتتى الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى الادى.
پىكىرتالاستىڭ بەلسەندى قاتىسۋشىلارىنا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ 30 جىلدىعىنا وراي دايىندالىپ، جارىق كورگەن ەلەكتورالدىق تاقىرىپتاعى عىلىمي باسىلىمداردىڭ دانالارى تابىس ەتىلدى. ۋنيۆەرسيتەت كىتاپحاناسىنا «قازاقستانداعى سايلاۋ: قىسقا دا نۇسقا» اتتى كىتاپ سىيعا تارتىلدى.
مۇنداي كەزدەسۋلەر سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ مىندەتتەرى مەن جۇمىس تەتىكتەرىن ناقتى ءارى كورنەكى تۇردە تۇسىندىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بۇگىنگى ستۋدەنتتەردىڭ اراسىندا بولاشاقتا مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ، زاڭ شىعارۋ ۇدەرىسىنىڭ جانە ساياسي باسقارۋدىڭ كادرلىق رەزەرۆىن قۇرايتىن جاس مامانداردىڭ شىعۋى ابدەن مۇمكىن.
جالپى، دۇنيەجۇزىلىك سايلاۋ كۇنى اياسىندا ەلىمىز بويىنشا شامامەن 2500 پىكىرتالاستىق جانە ينتەراكتيۆتى ءىس-شارا وتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل شارالارمەن 106 مىڭنان استام ادامدى قامتۋ كوزدەلگەن. ولاردىڭ قاتارىندا مەكتەپ وقۋشىلارى مەن ستۋدەنتتەرمەن كەزدەسۋلەر، كۆەستتەر، سەمينارلار، ەسسە جانە بەينەروليكتەر بايقاۋلارى، دەباتتار مەن زياتكەرلىك ويىندار بار. ءىس-شارالاردىڭ تاقىرىپتىق باعىتى سايلاۋ جۇيەسىن دامىتۋ، دەموكراتيالىق مەملەكەتتەگى سايلاۋدىڭ ءرولى، ازاماتتاردىڭ سايلاۋ قۇقىقتارى، ازاماتتىق قوعامنىڭ ماڭىزى، ينكليۋزيۆتىلىك، زاڭنىڭ ۇستەمدىگى جانە اشىقتىق ماسەلەلەرىن قامتيدى.
اتالعان باستامالاردىڭ باستى ماقساتى - جاستاردىڭ قۇقىقتىق جانە ەلەكتورالدىق مادەنيەتىن ارتتىرۋ، سونداي-اق سايلاۋعا قاتىسۋعا جاۋاپتى ءارى سانالى كوزقاراس قالىپتاستىرۋ. وسى ورايدا 2 اقپاندا الماتى قالاسىنىڭ جاس سايلاۋشىلار كلۋبىمەن كەزدەسۋ ءوتتى. كەزدەسۋ بارىسىندا جاستاردىڭ ەلەكتورالدىق ساۋاتتىلىعىن دامىتۋ، ولاردىڭ سايلاۋ ۇدەرىستەرىنە قاتىسۋىن كەڭەيتۋ، سونداي-اق جاس سايلاۋشىلار كلۋبىنىڭ سايلاۋ ورگاندارى مەن جاستار قاۋىمداستىعى اراسىنداعى تۇراقتى ديالوگ الاڭى رەتىندەگى ينستيتۋسيونالدىق ءرولى تالقىلاندى.
سول كۇنى اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ مۇشەلەرىنە ارنالعان «سايلاۋ ۇدەرىسىن دايىنداۋ مەن وتكىزۋدىڭ نەگىزگى اسپەكتىلەرى» تاقىرىبىندا وقىتۋ سەمينارى وتكىزىلدى. سەميناردىڭ باسىندا وڭىرلىك سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ مۇشەلەرى سايلاۋ زاڭناماسى مەن راسىمدەرىنە قاتىستى ءبىلىم دەڭگەيىن انىقتاۋ ماقساتىندا تەستىلەۋدەن ءوتتى.
سەميناردىڭ ماقساتى - كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ كاسىبي دايارلىعىن ارتتىرۋ، سايلاۋ ۇدەرىسى بارىسىندا تۋىندايتىن پراكتيكالىق ماسەلەلەردى شەشۋ داعدىلارىن جەتىلدىرۋ، سونداي-اق سايلاۋدىڭ اشىقتىعى مەن زاڭدىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ.