Almatynyń «Alatau» dástúrlí óner teatry A.P. Chehov atyndaǵy XVII Halyqaralyq teatr festıvalínde «Mámlúk. Sūltan Beıbarys» qoıylymyn sáttí sahnalady. Spektakl kórermenderdíń zor qyzyǵushylyǵyn tudyrdy: zal lyq tolyp, kórermender spektaklge tańdaı qaǵyp, ūzaq qol soǵyp, qoshemet kórsettí.
Qoıylymdy Máskeu tūrǵyndary men qonaqtarynan bólek teatr synshylary, festıval qatysushylary, halyqaralyq sarapshylar jáne Qazaqstan Respublıkasynyń Reseı Federatsıyasyndaǵy Tótenshe jáne Ókílettí Elshísí Dáuren Abaev tamashalady.
«Mámlúk. Sūltan Beıbarys» spektaklíníń kórsetílímí A.P. Chehov atyndaǵy Halyqaralyq teatr festıvalíníń shyn máníndegí aıtuly oqıǵasyna aınaldy. Būl — qazaq teatrynyń zamanauı tarıhyndaǵy aıshyqty, erekshe beles. Qoıylymda halyqtyń ruhyn kóteretín tarıh pen búgíngí teatr óneríníń ozyq tásílderí sheber úılesím tapqan. Máskeu kórermení ekí kún boıy ornynan tík tūryp qoshemet kórsettí — būl ortaq eńbektíń, mádenı úndestíktíń jarqyn jemísí», – dedí A.P. Chehov atyndaǵy Halyqaralyq teatr festıvalíníń Bas dırektory Karına Tsaturova.
Kórermenderdí baurap alǵan «Mámlúk. Sūltan Beıbarys» spektakl qūl bolyp kelíp, ádíldígímen, erlígímen, asqaq ruhymen kúllí Mysyrdyń sūltanyna aınalǵan Beıbarystyń ómírínen syr shertedí. Būl qoıylym teatr, opera men balettí bíríktíretín saundrama janrynda ūsynylǵan. Sahnada 85 adam óner kórsettí. Jas sūltan Beıbarystyń rólín «Daryn» Memlekettík jastar syılyǵynyń laureaty Áset Esjan somdasa, eresek Beıbarysty belgílí artıst Ondasyn Besíkbasov oınady.
Qoıylymnyń bas rejısserí Farhad Moldaǵalı, plastıka rejısserí Shyryn Mūstafına men jekpe-jek sahnalaryn qoyushy Ádílet Tamenov mámlúk jauyngerlerín qatań tártípke baǵynǵan quatty kúsh retínde sahnada sheber kórsete aldy. Nūrlan Tóleshovtyń stsenografıyasy spektakldíń beınesín tolyqqandy asha aldy. Onyń sahnalyq bezendíruí jaı ǵana kórínís emes, sahnalyq keńístíktí ózgertíp, qoıylymnyń íshkí dramaturgıyasyn kúsheıtíp, áserín arttyra tústí.
Qoıylym barysynda teatrdyń etno-folklorlyq ansamblí jandy muzyka oryndap, erekshe dybystyq partıtura jasady. Basty ekpín sahnadaǵy áreketke beríldí. Seríkjan Aıtqalıev būl spektaklde jaı ǵana kompozıtor emes, sahna álemíníń teń avtory retínde eńbek ettí. Ol qıyn árí kópqabatty dybystyq partıtura qūryp, árbír áuendí kórínístíń ajyramas bólígíne aınaldyrdy.
«Maǵan qoıylym óte ūnady. Sońǵy uaqytta dál osylaı erekshe ūnaǵan jalǵyz spektakl osy boldy. Dekoratsıyadan bastap qoıylymǵa deıín – barlyǵy tamasha. Sízderge kóp raqmet!», – dedí kórermenderdíń bírí Tatyana Atakova.
Qoıylymdy tamashalaǵan taǵy bír Máskeu tūrǵyny Svetlana Nechaeva da áserín jasyrmady.
«Qoıylymnyń formaty ūnady. Erekshe demalyp qaıttym. Kúní boıy jūmys ístesem de, qoıylymnyń arqasynda kúsh-quatym artqandaı boldy. Qoıylvmdy ekí kún qatarynan jíbermeı tamashaladym: tarıhı derekter men sahnadaǵy oıynǵa, muzykaǵa erekshe den qoıdym, shyn mánínde raqattandym. Kóp raqmet!», – dedí ol.
Ekí jylda bír ret ótetín A.P. Chehov atyndaǵy Halyqaralyq teatr festıvalí álemdegí eń aıtuly mádenı ís-sharalardyń bírí. Qoıylymdardy kórermenge ūsynbas būryn ūıymdastyrushylar ár spektakldí mūqıyat íríktep, tek úzdíkterín tańdaıdy. Aıta keterlígí, bıyl «Alatau» dástúrlí óner teatry Qazaqstannan shaqyrtu alǵan jalǵyz ūjym boldy.
«Bíz ǵasyrlyq tarıhy bar álemdík sahnada qatarynan ekí kún óner kórsettík, ár qoıylymymyz anshlagpen óttí, kórermender ystyq yqylasyn ayamady. Būl festıval ár ekí jyl saıyn álemníń túkpír-túkpírínen úzdík teatrlardyń basyn qosady. Bíz Almaty qalasy Mádenıet basqarmasyna qarasty jas teatrmyz, degenmen qazírdíń ózínde álemníń úzdík teatrlarynyń qatarynan kóríníp júrmíz. Qalanyń qoldauynyń arqasynda úlken jetístíkterge jetíp kelemíz. Bízdí álemdík qauymdastyq baıqap, eń áıgílí festıvalderge shaqyryp jatyr, tanymal teatrlar men ūıymdar bízben seríktes bolǵysy keledí. Qazírgí tańda Almaty mádenıet salasynda strategıyalyq mańyzdy qadam jasap jatyr. Mysaly, teatr qyzmetkerlerí men artısterín oqytu, bílímín jetíldíru, álemdík alańdarmen bírlesíp jūmys ísteu arqyly mádenı oshaqtardyń halyqaralyq bedelín arttyryp otyr. Būl ımıdjdí kóteríp qana qoımaı, artıster men kórermender úshín jańa múmkíndíkter ashady», – dedí «Alatau» dástúrlí óner teatrynyń dırektory Maqsat Nūralıev.
Bıyl XVII A.P. Chehov atyndaǵy Halyqaralyq teatr festıvalíne Qazaqstan, Qytaı, Brazılıya, Úndístan, Ońtústík Afrıka Respublıkasy, Iran, Armenıya, Argentına, Kolumbıya jáne Bahreın teatrlary qatysyp otyr. Otyz jyldan astam tarıhy bar festıval osy uaqytqa deıín reseılík kórermendí álemníń túkpír-túkpírínen kelgen 600-ge juyq úzdík qoıylymmen tanystyrdy.
Aıta keteıík, Chehov festıvalínen keıín «Alatau» teatry Frantsıyaǵa jol tartyp, álemdegí eń bedeldí teatr festıvalí – Off Avignon 2025 sahnasynda Qazaqstan atynan óner kórsetedí. Mádenıet basqarmasy ókílderíníń aıtuynsha, almatylyq teatrdyń eń aıtuly festıvalderge qatysuy ūjymnyń kásíbı deńgeıíníń joǵary ekeníníń dálelí ǵana emes, sonymen qatar qazaq mádenıetín álemdík arenada nasıhattaudaǵy mańyzdy qadam.