Raqymshylyq jasaý zańy aıasynda 8,6 myń adamnyń jaza merzimi qysqartyldy, dep habarlaıdy aqshamnews.kz
Joǵarǵy Sot tóraǵasy Aslambek Merǵalıev 2025 jyly sot tóreligin júzege asyrý qorytyndylaryna arnalǵan joǵary sot organynyń keńeıtilgen keńesin ótkizdi.
Keńes jumysyna Prezıdenttiń quqyqtyq máseleler jónindegi kómekshisi Erjan Jıenbaev, Joǵary Sot Keńesiniń tóraǵasy Dmıtrıı Malahov, Joǵarǵy Sottyń sot alqalary men Sot ákimshiliginiń, kasasıalyq, oblystyq jáne olarǵa teńestirilgen sottardyń basshylyǵy, sondaı-aq respýblıka sýdıalary beınebaılanys formatynda qatysty. Keńeste Joǵarǵy Sottyń sot alqalarynyń tóraǵalary Nurserik Sháripov, Nazgúl Rahmetýllına, Aslan Túkıev, sondaı-aq Sot ákimshiliginiń basshysy Naıl Ahmetzakırov baıandama jasady.
Joǵarǵy Sot Tóraǵasy ótip bara jatqan jyldyń basty oqıǵasy retinde Prezıdenttiń tapsyrmasymen derbes kasasıalyq satynyń qurylǵanyn atap ótti.
Jumystyń alǵashqy bes aıynda kasasıalyq sottar 14 myńnan astam shaǵym men narazylyqty tirkegen. Al jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda Joǵarǵy Sotqa 9,7 myń kasasıalyq ótinishhat kelip túsken.
Ótinishter sanynyń 45%-ǵa ósýi kasasıalyq qaıta qaraýdyń jańa modeline joǵary senim bar ekenin jáne onyń praktıkalyq mańyzyn aıqyndaıdy.
Bıyl sot aktilerin túzetý úlesi edáýir artqan. Máselen, azamattyq ister boıynsha – 3%-dan 18,5%-ǵa deıin, qylmystyq ister boıynsha – 8%-dan 29%-ǵa deıin ósti.
Ákimshilik ister boıynsha qaıta qaraý kórsetkishi turaqty kórsetkishti saqtap qalǵan. (17%-dan 15,5 %-ǵa tómendedi).
Jıynda kasasıalyq satynyń azamattar men zańdy tulǵalardyń quqyqtaryn qorǵaý jónindegi konstıtýsıalyq kepildikterdi iske asyrýdaǵy sheshýshi róli de atap ótildi.
Aslambek Merǵalıev talap qoıýlar men materıaldar sanynyń – 27%-ǵa 1,3 mln-nan 1,6 mln-ǵa deıin artqanyn atap ótti.
Aıaqtalǵan ister sanynyń kóbeıýi jáne talap qoıýdyń kóńil kónshiterlik deńgeıiniń joǵary bolýy sot júıesiniń suranysqa ıe ekenin jáne daýlardyń ýaqtyly sheshiletinin kórsetip otyr.
"Qaralǵan 276 myń medıabeldi istiń 46,3 paıyzy balamaly tásildermen retteldi. 266 myńnan astam is jeńildetilgen tártippen qaraldy. Qylmystyq sot isin júrgizýde jeke aıyptaý isterin esepke almaǵanda, aqtaý úkimderiniń sany 30%-ǵa (109-dan 142-ge deıin) artty. Bas bostandyǵynan aıyrýmen baılanysty emes jazalardy qoldaný, sonyń ishinde túzeý jáne qoǵamdyq jumystar, shartty sottaý keńinen qoldanyldy. Raqymshylyq jasaý aıasynda 338 adam jazadan bosatyldy, 5 myńnan astam sottalǵanǵa qatysty jaza qoldanylmady, 8,6 myń adamnyń jaza merzimi qysqartyldy", – delingen Joǵarǵy sottyń baspasóz qyzmeti taratqan habarlamada.
Qamaýda ustaýǵa sanksıa berý týraly ótinishhattardyń úlesi de azaıǵan. 2025 jyly mundaı ótinishhattardyń 62,5%-y qoldaý tapty (2024 jyly –74,5% bolǵan).
Sonymen qatar úıqamaq túrindegi bultartpaý sharasyn qoldaný 81 paıyzǵa artqan. Elektrondyq bilezikter 2 110 adamǵa qoldanyldy (2024 jyly – 954).
Jazanyń ótelmegen bóligin neǵurlym jeńil jaza túrine aýystyrý týraly ótinishhattardy qabyldaý – 30,9%-dan 38,9%-ǵa, shartty túrde merziminen buryn bosatý boıynsha – 52,9%-dan 53,9%-ǵa ósken.
Ákimshilik talap qoıýlardyń jalpy sany artqanymen (30 myńnan 32 myńǵa deıin), daýlardyń jekelegen sanattary boıynsha memlekettik satyp alýlar, básekelestikti qorǵaý jáne ózge de salalardaǵy zańnamaǵa engizilgen ózgeristerge baılanysty olardyń azaıýy baıqalady.