Qazaqstanda 2025 jyly memlekettík járdemaqylar jáne Memlekettík áleumettík saqtandyru qorynan (MÁMS) tólenetín bala tuuyna jáne bala 1,5 jasqa tolǵanǵa deıín kútímíne baılanysty tólemdermen jalpy 565,7 myń adam qamtylyp, tólemderdíń jıyntyq kólemí 806,8 mlrd teńge boldy, - dep habarlaıdy aqshamnews.kz tílshísí.
Eńbek jáne halyqty áleumettík qorǵau mınıstrlígíníń deregínshe, bala tuǵan kezdegí járdemaqyny 2025 jyly respublıkalyq byudjetten 338 myń adam aldy, oǵan jūmsalǵan qarjy 61,1 mlrd teńge boldy. Al jeltoqsanda 25,9 myń adamǵa 4,7 mlrd teńge tólengen. Būl tólemge bala tuǵan, asyrap alǵan nemese qamqorlyqqa alǵan Qazaqstan azamattary, qandastar jáne elde tūraqty tūratyn sheteldíkter úmítker bola alady.
Eger bala kútímín júzege asyratyn adam míndettí áleumettík saqtandyru júıesíne qatyspasa, onda tuǵan, asyrap alǵan ne qorǵanshylyqqa alǵan balalary bar (basqa ata-ananyń otbasynda esepte tūrmasa), sondaı-aq ógeı balalary bar otbasylardyń 1,5 jasqa deıíngí bala kútímí boıynsha járdemaqy aluǵa qūqyǵy bar. Eseptí kezeńde būl járdemaqymen orta eseppen 125,3 myń adam qamtylyp, tólem kólemí 44 mlrd teńgení qūrady. Jeltoqsanda 128,9 myń adamǵa 3,8 mlrd teńge tólengen.
Mınıstrlík memlekettík járdemaqylardyń mólsherí jyl saıyn respublıkalyq byudjet turaly zańmen bekítíletín aılyq eseptík kórsetkíshke (AEK) baılanysty belgílenetínín atap óttí.
2025 jyly bala tuuyna beríletín járdemaqy mólsherí:
-
1, 2, 3-balaǵa – 38,0 AEK (149 416 tg)
-
4 jáne odan keıíngí balaǵa – 63,0 AEK (247 716 tg)
Bala 1,5 jasqa tolǵanǵa deıín kútímíne baılanysty aı saıynǵy járdemaqy:
-
1-balaǵa – 5,76 AEK (22 648 tg)
-
2-balaǵa – 6,81 AEK (26 777 tg)
-
3-balaǵa – 7,85 AEK (30 866 tg)
-
4 jáne odan keıíngí balaǵa – 8,90 AEK (34 995 tg)
Būdan bólek, jūmys ísteıtín azamattarǵa júktílík pen bosanuǵa (nemese jańa tuǵan balany asyrap aluǵa) baılanysty tabysynan aıyrylǵan jaǵdaıda MÁSQ-tan bírjolǵy áleumettík tólem taǵaıyndalady. Onyń kólemí eńbekke jaramsyzdyq paraǵy berílgenge deıíngí sońǵy 12 aıdaǵy ortasha aılyq tabysqa jáne demalys kúnderíníń sanyna táueldí.
2025 jyly būl bírjolǵy tólemdí 200,8 myń adam alyp, jalpy soma 276,2 mlrd teńgení qūrady. Jeltoqsanda 17,1 myń adamǵa 16,3 mlrd teńge tólengen. Ortasha tólem mólsherí 1 415 135 teńge bolǵan.
Sonymen qatar MÁSQ-tan bala 1,5 jasqa tolǵanǵa deıín kútímíne baılanysty tabysynan aıyrylu jaǵdaıy boıynsha aı saıynǵy áleumettík tólem míndettí áleumettík saqtandyru júıesíne qatysushylarǵa balanyń tuǵan kúnínen bastap beríledí. Būl tólem sońǵy 2 jyldaǵy áleumettík audarymdar júrgízílgen ortasha aılyq tabystyń 40%-yna teń. Eger egíz nemese odan kóp bala tusa, tólem ár balaǵa jeke esepteledí.
2025 jyly atalǵan aı saıynǵy áleumettík tólem 239,6 myń adamǵa taǵaıyndalyp, jalpy kólemí 425,5 mlrd teńgení qūrady. Jeltoqsanda 16,4 myń alushyǵa berílgen tólem somasy 33,1 mlrd teńge bolǵan. Ortasha aılyq tólem mólsherí 85 993 teńgení qūrady.