20 qańtarda Qyzylorda qalasynda Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyǵymen Ulttyq quryltaıdyń V otyrysy ótti. Onda memlekettik bılik ókilderi, sarapshylar qaýymy, ǵylym, bıznes pen azamattyq sektordyń ókilderi bas qosty. Óńirlik komýnıkasıalar qyzmeti Quryltaıǵa qatysqandarmen suqbattasyp, otyrysta kóterilgen negizgi taqyryptar men bastamalar jónindegi olardyń pikirin bildi.
Quryltaı áleýmettik-ekonomıkalyq damý men saıası reformadan bastap strategıalyq máselelerdi talqylaıtyn alań retinde qalyptasty. Bıyl Memleket basshysy eldiń saıası júıesinde bolatyn ózgeristerge toqtaldy. Olardyń qatarynda bir palataly Parlamentke kóshý, Vıse-prezıdent ınstıtýtyn engizý men bıliktiń tarmaǵyndaǵy ókilettilikti qaıta bólý bar.
Ekonomıkalyq seksıa jumysyna QR Parlamenti Májilisiniń depýtaty Murat Ábenov te qatysty. Onyń aıtýynsha, Quryltaıda bank sektoryn retteýge baılanysty ózekti taqyryptar, atap aıtqanda tolyqtaı onlaın-nesıeleýge kóshý men azamattardyń esepshotyn buǵattaý jaǵy da aıtylǵan.
«Bankter qazir bereshek adamnyń esepshotyn tolyq buǵattaı alady. Bul azamattardyń quqyǵyn shekteý degen sóz. Mundaıdy ne múldem alyp tastaý kerek, ne tabystyń 50 paıyzynan aspaıtyndaı etip shekteý qajet», – deıdi depýtat. Ol seksıalyq otyrystar barysynda medısına, mektepterdi jaraqtandyrý men eńbek qatynastary da talqylanǵanyn, Quryltaıda buǵan deıin aıtylǵan usynystyń birazy júzege asa bastaǵanyn da atap ótti.
Senat depýtaty Darhan Qydyráli júrgizilip jatqan reformalardyń sabaqtastyǵyna nazar aýdardy. Onyń pikirinshe, jańa Konstıtýsıa men parlamenttik ózgeristerdi talqylaý – reformalardyń zańdy jalǵasy.
«Búgin eldiń bolashaǵy men onyń Negizgi zańyna qatysty talaı mańyzdy nárse aıtyldy, talaı dúnıe qozǵaldy osy joly. Bul qazirgi zamanǵy syn-qaterler men qoǵam suranysyna tolyqtaı jaýap beredi», – deıdi senator.
Quryltaıǵa qatysqan taǵy bir spıker – Ahmet Baıtursynuly atyndaǵy Til bilimi ınstıtýtynyń dırektory Anar Fazyljanova otyrystyń Qyzylordada ótýiniń sımvoldyq máni bar ekenin atap ótip, óńirdegi oń ózgeristerge joǵary baǵa berdi. Onyń aıtýynsha, lıngvıser elimizdiń ár óńirindegi tilge baılanysty jaǵdaıdy únemi zerttep otyrady eken. Osy jolǵy saýalnamada Qyzylorda oblysy memlekettik tildi meńgerý deńgeıi jaǵynan da eń joǵary kórsetkishke ıe bolypty. Osy oraıda ol óńir turǵyndaryna qazaq tiline degen qurmeti úshin alǵys bildirdi.
Bıznes ókili, kásipker Syrymbek Taý búgingi tańda shaǵyn jáne orta bızneske túsip otyrǵan aýyr júktemege nazar aýdardy. Onyń aıtýynsha, onlaın-platformalardyń komısıalary, joǵary paıyzdyq nesıeler men salyqtyq mindettemeler kásipkerliktiń damýyna kádimgideı kedergi keltirip otyr.
«Shaǵyn jáne orta bıznes bes mıllıondaı adamdy jumyspen qamtyp otyrǵanymen, kásipkerler qazir qarjy jaǵynan qatty qıyndyq kórip jatyr. Mysaly, biz nesıeni 25 paıyzben alamyz, 15 paıyzyn onlaın-platformalarǵa tóleımiz, 16 paıyz qosylǵan qun salyǵy, budan bólek basqa da shyǵyndar bar. Sodan kásipkerge túsetin júkteme shamamen 78 paıyzǵa jetedi. Bul bıznesti qoldaý emes, onyń múmkindikterin shekteý», – deıdi.
Quryltaı jumysyna Asqar Jumadildaev ta qatysty. Akademıktiń aıtýynsha, memleket basshysy qazaqty tehnokrat ult bolýǵa úndep júr. Ókinishke qaraı, qazir bizdiń qoǵam jasandy ıntellektiniń ne ekenin bilgenimen, ol týraly áli de tereń bile bermeıdi eken. Jasandy ıntellektini damytqanda ol týraly bilim berip, onyń paıdaly jáne zıandy jaǵyn da qatar oqytýymyz kerek degen oı aıtty akademık Quryltaıda.
Ǵylym jáne bilim seksıasynda medısına ǵylymdarynyń doktory, profesor, QR UǴA akademıgi Dılára Qaıdarova sóz sóıledi. Ol ǵylymdy damytýǵa qatysty júıeli máselelerdi, atap aıtqanda ǵylymı jýrnaldardyń sapasy men Ulttyq ǵylym akademıasynyń qamqorlyǵymen joǵary ımpakt-faktory bar biryńǵaı ǵylymı basylym qurý qajettiligi kóterilgenin aıtty. Sonymen qatar, sarapshy balalar arasyndaǵy semizdikke nazar aýdaryp, olardy erte jastan salaýatty ómir saltyna shaqyryp, sondaı mádenıeti qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan memlekettik baǵdarlama ázirleýdi usyndy.
Quryltaıǵa qatysýshylardyń pikirinshe, bılik pen sarapshylar qaýymdastyǵy arasyndaǵy ashyq dıalog formaty ózekti máselelerdi kóterip, eldiń uzaq merzimdi damýyna, qoǵamnyń naqty suranystaryna baǵyttalǵan sheshimder qabyldaýǵa múmkindik beredi.