1. سۋ – جاي عانا تابيعي رەسۋرس ەمەس، ول ەرەكشە قورعاۋداعى ايماق.
سوندىقتان وزەندەر، كولدەر مەن سۋ قويمالارىنىڭ اينالاسىندا سۋ قورعاۋ ايماقتارى مەن سۋ قورعاۋ بەلدەۋلەرى بەلگىلەنەدى. جاڭا سۋ كودەكسى سۋ وبەكتىلەرىن قورعاۋدى كۇشەيتتى.
2. سۋ قورعاۋ ايماعى مەن بەلدەۋى دەگەن نە؟
سۋ كودەكسىنىڭ 1-بابى
سۋ قورعاۋ ايماعى – شارۋاشىلىق قىزمەتتىڭ ارنايى رەجيمى بەلگىلەنەتىن سۋ وبەكتىسىنە ىرگەلەس اۋماق.
سۋ قورعاۋ بەلدەۋى – سۋ قورعاۋ ايماعىنىڭ ءبىر بولىگى، وندا سۋ قورعاۋ ايماعىنىڭ رەجيمىنە قوسىمشا شەكتەۋلى شارۋاشىلىق قىزمەت رەجيمى ەنگىزىلەدى.
ماڭىزدى: 35 مەتر – سۋ قورعاۋ بەلدەۋىنىڭ ەڭ از ولشەمى. سۋ قورعاۋ ايماقتارى مەن بەلدەۋلەرىنىڭ ناقتى شەكاراسى سۋ ايدىنىنىڭ تۇرىنە، جەر بەدەرىنە جانە ەكولوگيالىق جاعدايلارعا بايلانىستى وزگەرۋى مۇمكىن.
3. سۋ قورعاۋ ايماقتارى مەن بەلدەۋلەرى جوبالىق قۇجات نەگىزىندە بەلگىلەنەدى.
وعان جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار، ال جەكەلەگەن جاعدايلاردا جەكە جانە زاڭدى تۇلعالار تاپسىرىس بەرەدى. جوبالار مىندەتتى تۇردە باسسەيندىك سۋ ينسپەكسيالارى، ەكولوگيالىق جانە سانيتارلىق ورگاندارمەن كەلىسىلىپ، سودان كەيىن اكىمدىكتەر بەكىتەدى. مۇنداي ايماقتاردىڭ شەكارالارى جەرگىلىكتى جەردە تىركەلىپ، مەملەكەتتىك كاداسترلىق كارتادا جاريالانادى.
ەگەر وزەن ارناسى نەمەسە جاعالاۋى وزگەرگەن جاعدايدا شەكارالار قايتا قارالادى.
4. سۋ قورعاۋ بەلدەۋىندە ەڭ قاتاڭ ەرەجەلەر قولدانىلادى.
سۋ قورعاۋ بەلدەۋىندە بارلىق دەرلىك شارۋاشىلىق قىزمەتكە تىيىم سالىنادى، تەك مىنا جاعدايلارعا رۇقسات ەتىلەدى:
• سۋ شارۋاشىلىعى قۇرىلىستارى جانە ولاردىڭ كوممۋنيكاسيالارى؛
• كوپىرلەر مەن كوپىر قۇرىلىستارى؛
• سۋ كولىگىمەن، بالىق رەسۋرستارىن قورعاۋمەن، بالىق اۋلاۋمەن جانە اكۆامادەنيەتپەن بايلانىستى ايلاقتار، پورتتار، پيرستەر جانە ينفراقۇرىلىم وبەكتىلەرى؛
• بالىق وسىرۋگە ارنالعان توعاندار، باسسەيندەر جانە باسقا بالىق شارۋاشىلىعى نىساندارى، سونداي-اق ولارعا قوسىلاتىن كوممۋنيكاسيالار؛
• كۇردەلى عيماراتتار مەن قۇرىلىستار سالىنبايتىن بالالار ويىن جانە سپورت الاڭدارى، جاعاجايلار، اكۆاپاركتەر مەن رەكرەاسيالىق ايماقتار؛
• سۋ وبەكتىلەرىنىڭ جاي-كۇيىن باقىلاۋ بەكەتتەرى؛
• جاعالاۋدى بەكىتۋ، ورمان ءوسىرۋ جانە كوگالداندىرۋ جۇمىستارى.
باسقا بارلىق قىزمەت تۇرىنە تىيىم سالىنادى.
5. سۋ قورعاۋ ايماعىندا نە ىستەۋگە بولمايدى؟
1. جەرۇستى سۋلارىنىڭ لاستانۋىن جانە قوقىسقا تولۋىن بولدىرمايتىن قۇرالدارمەن جابدىقتالماعان نىسانداردى پايدالانۋ؛
2. ورنالاستىرۋعا جانە سالۋعا بولمايتىن نىساندار:
* جانارماي قۇيۋ ستانسيالارى؛
* مۇناي ونىمدەرى قويمالارى؛
* كولىك پەن اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن تەحنيكالىق بايقاۋ، جوندەۋ جانە جۋۋ پۋنكتەرى؛
* تىڭايتقىشتار، پەستيسيدتەر، ۋلى حيميكاتتار، كوڭ ساقتايتىن قويمالار جانە ولاردى قولدانۋ؛
* تۇرمىستىق جانە ونەركاسىپتىك قالدىقتار پوليگوندارى؛
* زيراتتار؛
* مال شارۋاشىلىعى نىساندارى، سويۋ الاڭدارى، مال كومىلەتىن ورىندار، پەستيسيدتەر مەن ولاردىڭ ىدىستارىن ساقتايتىن قويمالار؛
* اعىندى سۋلار جينالاتىن ورىندار، اعىندى سۋمەن سۋارۋ القاپتارى جانە رادياسيالىق، حيميالىق، بيولوگيالىق نەمەسە پارازيتتىك لاستانۋ ءقاۋپىن تۋدىراتىن باسقا دا نىساندار؛
3. مالدى بەلگىلەگەن نورمادان ارتىق جايۋ.
6. ەگەر سۋ قورعاۋ ايماعى رەسمي بەلگىلەنبەسە شە؟
جەر كودەكسىنىڭ 44-بابى
زاڭعا سايكەس، سۋ ايدىنى جاعالاۋىنان 500 مەترگە دەيىنگى جەر ۋچاسكەلەرىن:
• سۋ قورعاۋ ايماعى مەن بەلدەۋىنىڭ شەكاراسى انىقتالمايىنشا؛
• ولاردىڭ شارۋاشىلىق پايدالانۋ رەجيمى بەلگىلەنبەيىنشە
بەرۋگە نەمەسە پايدالانۋعا بولمايدى.
الايدا بۇل تالاپتار مىنا جەرلەرگە قولدانىلمايدى: ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار مەن مەملەكەتتىك ورمان قورى جەرلەرىن، بالىق شارۋاشىلىعى مەن اكۆامادەنيەتتى ورنالاستىرۋعا جانە ولارعا قىزمەت كورسەتۋگە ارنالعان جەرلەردى قوسپاعاندا.
7. سۋ وبەكتىلەرىندە، سونداي-اق سۋ قورعاۋ ايماقتارى مەن بەلدەۋلەرىندە كەز كەلگەن قۇرىلىس جانە وزگە دە جۇمىستار سۋ كودەكسىنىڭ 86-بابىنىڭ تالاپتارىن ساقتاي وتىرىپ جانە باسسەيندىك سۋ ينسپەكسيالارىمەن كەلىسىلگەننەن كەيىن عانا جۇرگىزىلەدى. ماڭىزدى: 86-باپتا بەلگىلەنگەن تىيىمداردى ورىنداماعان جاعدايدا جاۋاپكەرشىلىك قاراستىرىلعان.
اقبتك-نىڭ 360-بابىنا سايكەس، سۋ قورعاۋ ايماقتارى مەن بەلدەۋلەرىندەگى شارۋاشىلىق قىزمەت ەرەجەلەرىن بۇزۋ ايىپپۇل سالۋعا جانە زاڭسىز سالىنعان قۇرىلىستاردى ماجبۇرلەپ بۇزۋعا اكەپ سوعادى.
8.سۋ قورعاۋ ايماقتارى مەن بەلدەۋلەرى – سۋ رەسۋرستارىن، وسىمدىكتەر مەن جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋعا ارنالعان تابيعي قالقان. قازىرگى ۋاقىتتا وڭىرلەردە بۇل ايماقتاردى بەلگىلەۋ، ولاردىڭ شەكاراسىن ناقتىلاۋ جانە شارۋاشىلىق قىزمەت رەجيمىن ايقىنداۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر.