اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيسە-مينيسترى ەربول تاسجۇرەكوۆ جانە اگرارلىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ باسشىلارى، عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىنىڭ جەتەكشىلەرى جانە سالالىق ساراپشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن ستراتەگيالىق سەسسيادا «ۇلتتىق اگرارلىق ءعىلىمي-بىلىم بەرۋ ورتالىعى» كەاق-تىڭ دامۋ باسىمدىقتارى مەن قادامدارى ناقتىلاندى، - دەپ حابارلايدى Aqshamnews.kz.
ءىس-شارا بارىسىندا قاتىسۋشىلار ءبىرىڭعاي اگروتەحنولوگيالىق ەكوجۇيە قالىپتاستىرۋ تەتىكتەرىن، ورتالىقتىڭ ميسسياسى مەن پايىمىن جاڭارتۋ جونىندەگى ۇسىنىستاردى، سونداي-اق ءبىلىم، عىلىم جانە ءوندىرىستى ينتەگراسيالاۋعا نەگىزدەلگەن 2030 جىلعا دەيىنگى جاڭا ستراتەگيالىق دامۋ باعىتتارىن تالقىلادى.
اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ الدىندا تەحنولوگيالىق جاڭعىرتۋ، ونىمدىلىكتى ارتتىرۋ جانە ازىق-تۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا اۋقىمدى مىندەتتەر تۇرعانى اتاپ ءوتىلدى. بۇل مىندەتتەردىڭ ورىندالۋى كادرلار دايارلاۋ دەڭگەيىنە، قولدانبالى عىلىمنىڭ دامۋىنا جانە زاماناۋي اگروتەحنولوگيالاردى ناقتى وندىرىستە ءتيىمدى ەنگىزۋگە تىكەلەي بايلانىستى.
ورتالىقتىڭ ۇستانىمى «سالانىڭ سۇرانىسى — عىلىمي زەرتتەۋلەر — كادرلار — ەنگىزۋ» اتتى تۇتاس تىزبەكتى قالىپتاستىرۋعا، دۋالدى جانە تاجىريبەگە باعىتتالعان وقىتۋدى كۇشەيتۋگە، تاجىريبەلىك ستانسيالاردى دامىتۋعا جانە تەحنولوگيالار ترانسفەرتىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا نەگىزدەلگەن.
ايتا كەتەيىك، ۇاعبو قۇرىلىمىنا 33 ەنشىلەس ۇيىم كىرەدى، ونىڭ ىشىندە 3 اگرارلىق جوعارى وقۋ ورنى، 12 عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى جانە 16 اۋىل شارۋاشىلىعى تاجىريبەلىك ستانسياسى بار. مۇنداي كەڭ جەلى سەلەكسيا مەن عىلىمي زەرتتەۋلەردەن باستاپ تۇقىم ماتەريالىن اۋقىمدى كولەمدە وندىرۋگە دەيىنگى تولىق سيكلدى قامتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
2025 جىلى جالپى كولەمى شامامەن 106 مىڭ گەكتارعا جۋىق اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارى ەگىلدى. ونىڭ ىشىندە ءداندى جانە بۇرشاق داقىلدارى — شامامەن 70 مىڭ گەكتاردى، مايلى داقىلدار — 20 مىڭ گەكتاردى، مال ازىقتىق داقىلدار — 17 مىڭ گەكتاردى قۇرادى. عىلىمي ەگىستىك القاپتار ايتارلىقتاي كەڭەيتىلدى.
وتاندىق تۇقىم ماتەريالىن وندىرۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. ناتيجەسىندە قازاقستاندىق سەلەكسيا سورتتارىنىڭ ەگىس القاپتارى 11 مىڭ گەكتاردان استامعا ۇلعايىپ، جالپى ءونىم كولەمى 9 مىڭ تونناعا ارتتى.
نەگىزگى جەتىستىكتەردىڭ ءبىرى - ۇاعبو جۇيەسىندە قۇرىلعان «قازاق تۇقىم» جانە «وڭتۇستىك» كونسورسيۋمى تاراپىنان جوعارى ساناتتى تۇقىم ءوندىرۋ بولدى. 2025 جىلى كونسورسيۋم 60 مىڭ توننادان استام سۋپەرەليتالىق، ەليتالىق جانە جوعارى رەپرودۋكسيالى تۇقىم ءوندىردى.
بۇگىندە ەنشىلەس ۇيىمدار ەلىمىزدىڭ ءارتۇرلى توپىراق-كليماتتىق ايماقتارىنا بەيىمدەلگەن وتاندىق سەلەكسيانىڭ 236 باسەكەگە قابىلەتتى سورتىنىڭ تۇقىمىن ۇسىنۋدا. ولاردىڭ قاتارىندا ءتۇپنۇسقا (سۋپەرەليتالىق)، ەليتالىق جانە جوعارى رەپرودۋكسيالى تۇقىمدار بار.
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، تۇقىم شارۋاشىلىعىن دامىتۋ — ازىق-تۇلىك تاۋەلسىزدىگىنىڭ بەرىك نەگىزى. ساپالى سۋپەرەليتالىق جانە ەليتالىق تۇقىمدار ءونىمنىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتىپ، ونىمدىلىكتى ارتتىرۋعا جانە يمپورتقا تاۋەلدىلىكتى ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
سالانىڭ سىن-قاتەرلەرىنە جاۋاپ بەرۋ ماقساتىندا ۇاعبو كەزەڭ-كەزەڭىمەن اگروتەحنولوگيالىق حابقا ترانسفورماسيالانۋدا. جاڭا فورمات عىلىمدى، ءبىلىم بەرۋدى، ءوندىرىس پەن بيزنەستى ءبىر الاڭدا توعىستىرا وتىرىپ، جاڭا بۋىن كادرلارىن دايارلاۋ، قولدانبالى ازىرلەمەلەر جاساۋ جانە وزىق اگروتەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ورتالىعىنا اينالۋى ءتيىس.
ستراتەگيالىق سەسسيا قورىتىندىسى بويىنشا ۆيسە-مينيستر ۇاعبو-نىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى دامۋ ستراتەگياسىن وزەكتەندىرۋدى جانە ترانسفورماسيالاۋ جونىندەگى جول كارتاسىن ازىرلەۋدى تاپسىردى.