كەيىنگى جىلدارى Toyota Alphard اۆتوكولىگىنىڭ قاتىسىمەن بولىپ جاتقان جول اپاتتارى تولاستاماي كەتتى. ءبىرقاتار اۋىر جول-كولىك وقيعاسىنان كەيىن حالىق اراسىندا بۇل مينيۆەن "ءولىم كولىگى" اتالىپ كەتتى. اۋىر جول اپاتتارىنا شىنىندا Alphard "ايىپتى" ما، الدە باسقا ماسەلە بار ما؟ تاقىرىپتى Aqshamnews.kz ءتىلشىسى تالداپ كوردى.
دەپۋتاتتار نە ۇسىنادى؟
Alphard-تى، اسىرەسە، وڭ ءرۋلدى نۇسقالارىن پايدالانۋعا تىيىم سالۋ كەرەك پە دەگەن ماسەلە كۇن تارتىبىنە شىققانىنا ءبىراز بولدى. 2025 جىلدىڭ سوڭىنا تامان ءماجىلىس دەپۋتاتى ەرلان سايروۆ ىشكى ىستەر مينيسترلىگىن Toyota Alphard كولىكتەرىن پايدالانۋعا شەكتەۋ قويۋ نەمەسە تولىق تىيىم سالۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋعا شاقىردى. ونىڭ ايتۋىنشا، بۇل مودەل اۋىر جول اپاتتارىندا ءجيى اتالادى. سونداي-اق، دەپۋتات 2025 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ تاكسي قىزمەتىندە وڭ ءرۋلدى اۆتوكولىكتەرگە تىيىم سالىنعانىن، الايدا بۇل تالاپتىڭ ورىندالۋى ءالسىز ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ساراپشىلار پىكىرى: ماسەلە ءبىر كولىكتە ەمەس
اۆتوساراپشى اسىلحان ايدوس ۇلىنىڭ پىكىرىنشە، ناقتى ءبىر اۆتوكولىك مودەلىنە تىيىم سالۋ جول-كولىك وقيعالارىنىڭ الدىن المايدى. ونىڭ ايتۋىنشا، نەگىزگى ءقاۋىپ جۇيەلىك پروبلەمالاردا جاتىر. اتاپ ايتقاندا:
-
زاڭسىز جانە باقىلاۋسىز قالاارالىق تاسىمال؛
-
جۇرگىزۋشىلەردىڭ كاسىبي دايىندىعى مەن تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتاردىڭ السىزدىگى؛
-
تەحنيكالىق باقىلاۋدىڭ جەتكىلىكسىزدىگى؛
-
جول ينفراقۇرىلىمىنىڭ ءقاۋىپتى ۋچاسكەلەرى؛
-
باقىلاۋ سالاسىنداعى سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرى.
ساراپشى وڭ ءرۋلدى كولىكتەردىڭ، اسىرەسە ەكى جولاقتى تراسسالاردا باسىپ وزۋ كەزىندە ءقاۋىپتى ەكەنىن جوققا شىعارمايدى. الايدا ونىڭ پىكىرىنشە، باستى شەشىم:
-
تاسىمالمەن اينالىساتىن جۇرگىزۋشىلەرگە قاتاڭ تالاپتار ەنگىزۋ؛
-
كوممەرسيالىق كولىكتەردى تۇراقتى تەحنيكالىق تەكسەرۋدەن وتكىزۋ؛
-
قارسى باعىتتاردى ءبولىپ تۇراتىن فيزيكالىق جول بولگىشتەرى بار تراسسالاردى كوبەيتۋ.
"جولدا ناقتى بولگىشتەر بولمايىنشا، ادام فاكتورى اپاتقا اكەلە بەرەدى"، - دەيدى ساراپشى.
نەگە تىيىم ناتيجە بەرمەي وتىر؟
مامانداردىڭ ايتۋىنشا، زاڭسىز قالاارالىق تاسىمالدىڭ ساقتالۋىنا سۇرانىستىڭ جوعارى بولۋى جانە بالامانىڭ ازدىعى اسەر ەتىپ وتىر. كوپ وڭىردە تۇراقتى، ىڭعايلى ءارى قولجەتىمدى اۆتوبۋس باعىتتارى جەتكىلىكسىز. وسى سەبەپتى جولاۋشىلار بەيرەسمي تاسىمالداۋشىلار قىزمەتىنە جۇگىنۋگە ءماجبۇر. مۇنداي جاعدايدا فورمالدى تىيىمدار مەن جىلدامدىقتى باقىلاۋ كامەرالارى ماسەلەنى تۇبەگەيلى شەشە المايدى.
جالپى جكو ستاتيستيكاسى نە كورسەتەدى؟
Qamqor.gov.kz سايتىنىڭ قۇقىقتىق ستاتيستيكاسىنا ساي، 2026 جىلدىڭ 1 قاڭتار-11 قاڭتار ارالىعىندا 436 جكو تىركەلگەن. ونىڭ 28ء-ى ولىممەن اياقتالعان. ەسكەرتە كەتەتىنى، بۇل دەرەك ءبىز قوزعاپ وتىرعان كولىك ماركاسىنا قاتىستى ەمەس. دەگەنمەن، جىل باستالىسىمەن الماتى وبلىسىندا بولعان (6 قاڭتار كۇنى) جانتۇرشىگەرلىكجول اپاتىندا تاعى دا Toyota Alphard اتى اتالدى. جۇرگىزۋشى كولىككە يە بولا الماي، اۋدارىلىپ قالعان. سالدارىنان ءوزى ءتىل تارتپاي كەتىپ، ەكى جولاۋشى اۋرۋحانادا كوز جۇمعان. قالعان ءۇش جولاۋشى اۋىر جاراقاتتانعان.
وسى ون كۇن ىشىندەگى كورسەتكىشتەر بەلگىلى ءبىر اۆتوكولىك مودەلىنىڭ قاۋىپتىلىگىن ەمەس، جالپى جول قاۋىپسىزدىگى احۋالىن سيپاتتايدى.
وڭىرلەر بويىنشا جكو احۋالى
جول-كولىك وقيعالارى ەڭ كوپ تىركەلگەن ايماق:
-
الماتى قالاسى - 94 جكو (22%)
-
اقتوبە وبلىسى - 42 (10%)
-
استانا قالاسى - 41 (9%)
-
اتىراۋ وبلىسى - 38 (9%)
-
جامبىل وبلىسى - 29 (7%)
2026 جىل باستالعالى تىركەلگەن 436 جول اپاتىنىڭ 387ء-سى جۇرگىزۋشىلەردىڭ كىناسىنەن بولعان. بۇل جول قاۋىپسىزدىگىندەگى نەگىزگى تاۋەكەل - ادام فاكتورى ەكەنىن كورسەتەدى.
ولىممەن اياقتالعان جكو ۇلەسى جوعارى وڭىرلەر
-
ۇلىتاۋ وبلىسى - 100%
-
تۇركىستان وبلىسى - 53،8%
-
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى - 28،6%
-
الماتى وبلىسى - 27،3%
ال الماتى، استانا جانە شىمكەنت قالالارىندا كورسەتىلگەن كەزەڭدە تىركەلگەن جكو ىشىندە ولىممەن اياقتالعان جاعدايلار تىركەلمەگەن.
قانداي شەشىم قاجەت؟
دەپۋتاتتار مەن ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، ىشكى ىستەر مينيسترلىگى مەن ءپروفيلدى ۆەدومستۆولار:
-
زاڭسىز تاسىمالمەن كۇرەستى كۇشەيتۋ؛
-
جۇرگىزۋشىلەردىڭ ستاجى مەن كاسىبي دايىندىعىن قاتاڭ تەكسەرۋ؛
-
كوممەرسيالىق كولىكتەرگە جارتى جىلدا ءبىر رەت مىندەتتى تەحبايقاۋ ەنگىزۋ؛
-
جول ينفراقۇرىلىمىن ءقاۋىپسىز ەتۋ بويىنشا كەشەندى جوسپار ۇسىنۋى ءتيىس.
"اپات ايتىپ كەلمەيدى". دەگەنمەن ساقتىقتا قورلىق جوق. Toyota Alphard توڭىرەگىندەگى پىكىرتالاس قوعامداعى جول قاۋىپسىزدىگى ماسەلەسىنە نازار اۋدارۋدى قاجەت ەتەدى. قولدا بار دەرەكتەر مەن ساراپشىلار پىكىرى كورسەتكەندەي، ماسەلە ءبىر عانا اۆتوكولىك مودەلىندە ەمەس. جولداعى قايعىلى جاعدايلاردى ازايتۋ ءۇشىن جۇيەلى، كەشەندى رەفورمالار قاجەت.