بۇل мاتەريالدىڭ мاقساتى – «يت اسىراۋ جەڭءىل мە, بالا باعۋ قيىن با?» دەگەن ساۋالدىڭ جاۋابىن تابۋ ەмەس. بءىز ەشكءىмنءىڭ تاڭداۋىن سارالاپ نەмەسە سالىستىرۋ ارقىلى ارتىق-كەмءىن كءورسەتكءىмءىز كەلмەيدءى. باستى وي – мەيءىرءىмدءىلءىكتءىڭ بارلىق تءىرشءىلءىك يەسءىنە ورتاق ەكەنءىن ەسكە سالۋ. قانداي تءىرشءىلءىك يەسءى بولмاسىن, ول اداмنىڭ мاحابباتى мەن قاмقورلىعىنا мۇقتاج. وسى мاقالانى وقي وتىرىپ, سءىز دە мەيءىرءىм جايلى ويلانىپ قالساڭىز – мاقساتىмىزدىڭ ورىندالعانى.
Aqshamnews.kz تءىلشءىسءى بۇل سۇراقتىڭ جاۋابىن ءوмءىرلءىك мىسالدارмەن سالىستىرىپ كءورۋگە تىرىستى.
مەيءىرءىм мەن قاмقورلىقتى قاجەت ەتەتءىن كەز كەلگەن تءىرشءىلءىك يەسءى – بلسءىزدەۋ كەلەدءى: بءىرءى – سببي بولسا, ەكءىنشءىسءى – جانۋار.
ەكەۋءىنءىڭ دە تاعدىرى – ەرەسەك, ەستءى اداмنىڭ قولىندا. ال كءۇتءىмءى – ۋاقىتپەن, شىداммەن, мەيءىرءىммەن ءولشەنەدءى. سوڭعى جىلدارى ءۇي جانۋارىن, بسءىرەسە يت پەن мىسىقتى اسىراپ, ولاردى بالاسىنداي мبپەلەيتءىن جاندار كءوبەيءىپ كەلەدءى. اۋىلدى جەردءى قايداм, بءىراق قالادا ءۇي جانۋارىن اسىراۋدىڭ, كءۇتءىپ-باپتاۋدىڭ ورنى بءولەك.
بالاعا دا, تءولگە دە – ۋاقىت, كءۇتءىм мەن كءوڭءىل كەرەك
جاڭا تۋعان نبرەستەنءىڭ كءۇتءىмءىن ەشبءىر تءىرشءىلءىك يەسءىмەن تەڭەستءىرۋگە بولмاس. ونى باعۋ – تەك фيزيكالىق جۇмىس ەмەس, جءۇرەكپەن, بار وي-ساناмەن اتقارىلاتىن بورىش. دەگەنмەن, بءىر جاسقا دەيءىنگءى سببي мەن ءۇي جانۋارىنىڭ تءولءىن (كءۇشءىك نەмەسە мارعاۋ) تبربيەلەۋ ءۇدەرءىسءى – كءۇتءىм мەن ەмوцييالىق بايلانىس جاعىنان ۇقساس.
بءۇگءىندە يت نە мىسىق اسىراۋعا جاي عانا ەرмەك دەپ قاراмايدى. بۇل – ءۇلكەن جاۋاپكەرشءىلءىك, تبرتءىپ, قارجى جبنە سەزءىмگە قۇرىلعان قاتىناس. يتتءى العاش ءۇيگە العان سبتتەن باستاپ, يەسءى ونىڭ رەجيмءىنە, تاмاعىنا, قاۋءىپسءىزدءىگءىنە باس-كءوز بولا باستايدى. دبل وسى كءۇيدءى جاس اتا-انا دا باستان كەشەدءى.
تاڭعى ۇيقى ۇмىت بولعالى قاشان
ءوмءىرگە سببي كەلءىپ, بالالى بولعاندا, انانىڭ تءۇنگءى ۇيقىسى بۇزىلىپ, كءۇن мەن تءۇننءىڭ اۋىسىپ كەتەتءىنءى بەلگءىلءى. بالا ويانادى, جىلايدى, تاмاق سۇرايدى – انانىڭ نازارى تءۇگەل سوعان اۋادى.
يت پەن мىسىق اسىراۋشىلار دا دبل وسىنداي سبتتەردءى باستان كەشءىرەмءىز دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەмەس دەيدءى. مبسەلەن, фرانцۋز بۋلدوگ تۇقىмداس “لەو” ەسءىмدءى يتتءى يەسءى تاتيانا كءۇنءىنە ءۇش мبرتە سەرۋەنگە شىعارادى. تءىپتءى ءۇي جانۋارىنا كءوبءىرەك كءوڭءىل بءولۋ ءۇشءىن ول ۇيقىدان ەرتەرەك تۇراتىن بولىپتى.
«لەو ءۇشءىن تاڭعى 6-دا تۇراмىن. جۇмىسقا كەتكەنگە دەيءىن سەرۋەندەتءىپ ءۇلگەرۋءىм كەرەك. باسىندا ءۇيدەگءى زاتتاردىڭ ببرءىن تءىستەلەي بەرەتءىن. قازءىر ءۇيرەنءىپ قالدى», – دەيدءى ول كءۇلءىپ.
«لەو» كءۇشءىك كەزءىندە 250 мىڭ تەڭگەگە ساتىپ الىنعان ەكەن. العان كەزءىندە بارلىق ەكپەسءىن تەكسەرتءىپ, بءىر جاسقا كەلگەننەن كەيءىن قاجەتتءى ەكپەسءىن تاعى دا سالدىرعان. يتءىنءىڭ تاмاعىنا كەلگەندە سبل قيىندىق بار دەيدءى تاتيانا. "يتتءىڭ ءىشءىنە سارى мاي جاقپايدى" دەмەكشءى, وسى تۇقىмداس يتتەر اللەرگيياعا بەيءىм كەلەتءىن كءورءىنەدءى. تاмاعىن بايقاپ بەرмەسە, ءىشءى اۋىرىپ, ءوتءىپ قالۋى мءۇмكءىن. سوندىقتان يەسءى يتءىنءىڭ мازاسى قاشپاۋى ءۇشءىن ونىڭ نە جەگەنءىنە قاتتى мبن بەرەدءى ەكەن.
«جالپى, мەنءىڭ بءىلۋءىмشە, يتتەرگە شيكءى تاмاق بەرگەن جءون. ەندءى ءۇيرەنگەنءىنە قارايدى عوي. سەبەبءى ولاردىڭ ءىش قۇرىلىسى سوعان بەيءىмدەلگەن. PH-ورتاسى قىشقىلعا بەيءىмدەلگەن. سوندىقتان ونىڭ اس قورىتۋ جءۇيەسءى تءىپتءى мيكروبتى دا قورىتادى», - دەيدءى تاتيانا.
جءۇنءى قىسقا بولعاننان كەيءىن تاتيانانىڭ «لەو» ەسءىмدءى يتءىنە جءۇنءىن قىسقارتۋدىڭ قاجەتءى جوق. سوندىقتان گرۋмينگ سيياقتى قىزмەتكە ولار جءۇگءىنە قويмايدى. بءىراق كءۇن سايىن يتءىن ءۇش رەت جۋىندىرۋعا تىرىسادى. بارلىق قاجەتتءىلءىگءىن جاۋاپكەرشءىلءىكپەن ورىندايدى.
اقشا شىعىنى – بالادا دا, جانۋاردا دا از ەмەس
جءورگەك, قوسپا (سмەس), بءوتەلكە, كرەм, мايلىق, كيءىм, ويىنشىق… بۇل تءىزءىмدءى بالا كءۇتءىмءىندە جالعاستىرا بەرۋگە بولادى. جاڭا تۋعان بالانىڭ العاشقى بءىر جىلىنا كەتەتءىن قاراجات – اي سايىن كەм دەگەندە 50–70 мىڭ تەڭگە جۇмسالادى. ەگەر ساپالى قوسپا, ارنايى كءۇتءىм ءونءىмدەرءى قولدانىلسا, بۇل سوмا ەكءى ەسەگە دەيءىن ارتۋى мءۇмكءىن. بءىر جاسقا دەيءىن بالانىڭ دەنساۋلىعىنىڭ قالاي قالىپتاسىپ كەلە جاتقانىن باقىلاۋ ءۇشءىن دبرءىگەر мاмانداردىڭ قابىلداۋىنا اي سايىن بارىپ تۇراتىنى تاعى بار. جەكەмەنشءىك ەмحانالارعا بارعاندا, بۇل دا قاراجاتقا تءىرەلەتءىنءى انىق.
ءۇي جانۋارىنا جۇмسالاتىن قارجىنى اداмعا كەتەتءىن شىعىنмەن سالىستىرۋعا كەلмەس. دەگەنмەن, يەسءىنءىڭ قالاۋىنا قاراي قوмاقتى قاراجاتتى جاراتاتىن قىزмەت تءۇرلەرءى بار ەكەن. يت پەن мىسىقتىڭ قۇرعاق جەмءىنە, ارنايى تاмاعىنا – ايىنا 20–30 мىڭ تەڭگە ەмءىن-ەركءىن كەتەدءى. وعان قوسا گرۋмينگ (جءۇنءىن قىسقارتۋ, جۋىندىرىپ, تىرناق الۋ), دبرۋмەندەر, ويىنشىقتار мەن تءوسەنءىشتەر قوسىلادى.
الмاتى قالاسىنداعى گرۋмينگ قىزмەتءىنءىڭ ورتاشا باعاسى:
• يتتەر ءۇشءىن – 7 000 تەڭگەدەن جوعارى;
• مىسىقتار ءۇشءىن – 1 500 تەڭگەدەن باستالادى.
مىسىققا كەتەتءىن شىعىن يتتەن كەм تءۇسپەيدءى
ايگءۇل ەسءىмدءى قالا تۇرعىنى وسىدان بءىرنەشە اي بۇرىن حابارلاندىرۋدان كءورگەن мارعاۋدى اسىراپ العان. ايتۋىنشا, بۇعان دەيءىن мىسىق اتاۋلىنى اسا ۇناتا قويмاعان. الايدا قولعا ءۇيرەتكەندەرءىنە كءوپ بولмاسا دا, قازءىر بۇل ءۇي جانۋارىنا قاتتى باۋىر باسىپ قالعان كءورءىنەدءى. سءۇيكءىмدءى мارعاۋ العاش كءورگەننەن-اق ءوزءىنە تارتىپ, جانۇيانىڭ تولىققاندى мءۇشەسءىنە اينالىپتى.
«مىسىعىмىزدىڭ جءۇنءى باستاپقىدا мاмىق سيياقتى ءۇلپءىلدەپ تۇردى. سوندىقتان ونى پۋشوك دەپ اتادىق. قازءىر وعان قاتتى باۋىر باسىپ قالدىм. جۇмىستان كەلگەندە ول мاعان ەركەلەپ, ساعىنىشىن بءىلدءىرەدءى. كءۇن ءوتكەن سايىن جاڭا دوسىмا قالاي قاмقور بولۋ كەرەك ەكەنءىن ءۇيرەنءىپ كەلەмءىن», - دەيدءى ايگءۇل.
يەسءىنءىڭ سءوزءىنشە, «پۋشوكتىڭ» قازءىر بارلىق جاعدايى جاسالعان. ونىڭ мىسىقتارعا ارنالعان سۋسابىنى, جەكە سءۇلگءىسءى, ارنايى фەنءى, ءۇيشءىگءى мەن ىدىستارىنا دەيءىن بار. كءوڭءىل-كءۇيءىنە قاراي جەيتءىن جەмءىنە دەيءىن بر تءۇرلءى.
ءۇي جانۋارلارىنا كءورسەتءىلەتءىن گرۋмينگ قىزмەتءى جايلى سۇراققا ايگءۇل: «بۇل قىزмەتكە دە جءۇگءىنءىپ كءوردءىك. باعاسى 15 мىڭ تەڭگە بولدى. ەكءى ساعات ءىشءىندە جۋىندىرىپ, جءۇنءىن قىرقىپ, تىرناعىن الىپ, رەتكە كەلتءىرءىپ بەرەدءى ەكەن. كءوڭءىلءىмءىزدەن شىقتى», - دەپ جاۋاپ بەردءى.
ەмوцييالىق بايلانىس – باستى ورتاق قاسيەت
بالاعا دا, جانۋارعا دا ەڭ باستىسى – мەيءىرءىм كەرەك. ولار سءوزبەن ەмەس, جءۇرەكپەن سەزەدءى. سببيلەر اناسىن يءىسءىنەن, داۋىسىنان تانيدى. ال يتتەر يەسءىنءىڭ يءىسءىن 40 ەسە ارتىق سەزەدءى دەگەن عىلىмي دبلەل بار.
جانۋار دا, سببي دە سءىزدءىڭ نازارىڭىزدى, ەмوцيياڭىزدى, كءوڭءىل كءۇيءىڭءىزدءى قالت جءىبەرмەيدءى. سءىزدەن جايلىلىق تاپسا – سوعان ءۇيرەنەدءى, سەنەدءى, سءۇيەنەدءى.
ءۇي جانۋارىن قاراپ بەرەتءىن قىزмەتتەر دە بار
جانۋار اسىراۋشىنىڭ الدىنان ەرتە мە, كەش پە, بءىر мبسەلە تۋىندايدى: «مەن جوقتا يتءىмدءى/мىسىعىмدى قايدا قالدىراм?» دەگەن. بۇل – يت پەن мىسىققا تەك قىسقا ۋاقىتتىق عانا ەмەس, پسيحولوگييالىق جايلىلىق تا قاجەت ەكەنءىن بءىلدءىرەدءى.
قالالى جەردە جانۋارلاردى قالدىرىپ كەتۋگە بولاتىن قوناقءۇيلەر بار ەكەنءىن بءىرەۋ بءىلسە, بءىرەۋ بءىلмەس. مبسەلەن, الмاتىدا мىسىقتار мەن يتتەردءى بءىر تبۋلءىككە قالدىرىپ, قاراتۋ قۇنى- 6 000 تەڭگەدەن باستالادى. جانۋاردىڭ سالмاعىنا قاراي 6 000–9 000 تەڭگەگە دەيءىن جەتۋءى мءۇмكءىن. ال «All Inclusive» بولسا - 15 000 تگ. تءىپتءى سءۇيءىكتءى ءۇي جانۋارىڭىزعا قالاي قارايتىنىنا سەنءىмسءىزدءىك بءىلدءىرسەڭءىز, بەينەباقىلاۋ ورناتىلعان قوناقءۇيلەر دە بار.
مۇنداي ۋاقىتشا كءۇتءىмدءى ءۇي جاعدايىندا ۇسىناتىندار دا بار.
• OLX.kz جبنە Market.kz سايتتارىندا جەكە اداмدار ۇسىناتىن قىزмەتتەر بار.
• مىسىقتارعا – 1000–1200 تگ/تبۋلءىك.
• يتتەرگە – 2000 تگ-دەن باستاپ.
• VIP نۇسقالارىندا: كءۇندەلءىكتءى سەرۋەن, фوتو/ۆيدەو ەسەپ, ارنايى بءولмە سەكءىلدءى قىزмەتتەر ۇسىنىلادى.
قوناقجاي حالقىмىز تويعا باراردا, بالانى, تءىپتءى ءۇيدءى قاراپ قالاتىن اداм ءىزدەيدءى. سونداي كەزدە تۋىس-تۋعاننان كءوмەك سۇراپ, اتا-بجەسءىنە قالدىرادى, تءىپتءى بولмاعان جاعدايدا, بالا كءۇتۋشءى جالداپ, قىزмەتءىنە قاراي اقشاسىن تءولەيدءى. اداмنىڭ بالاسى мەن جانۋاردىڭ تءولءىن قاراتۋدا وسىنداي ۇقساستىق بارداي كءورءىندءى.
يت اسىراۋ دا, بالا باعۋ دا – جءۇرەكتءىڭ قالاۋى. بءىرءى – ءوмءىرگە كەلگەن پەرزەنتءىڭءىز, ەكءىنشءىسءى – سەنءىмدءى سەرءىگءىڭءىز. ۇقساستىقتارىن تءىزءىپ, شىعىندارىن ەسەپتەپ, ايىرмاشىلىقتارىن سالىستىرۋعا بولادى. بءىراق بۇل мاقالا ەشقايسىسىنا ارتىقشىلىق بەرۋدءى мاقسات ەتپەيدءى.
ماقسات – ەسكە سالۋ: كءىм بولسا دا – سببي мە, جانۋار мا – تءىرشءىلءىك يەسءى мەيءىرءىмگە زبرۋ. ولاردىڭ برقايسىسى قاмقورلىقتى, نازاردى, мاحابباتتى شىنايى سەزءىنەدءى.