زاڭ بويىنشا اتا-انالاردىڭ بالالارىنا قول كوتەرۋىنە تىيىم سالىنعان. اتالمىش نورما، 2024 جىلعى 16 ماۋسىمنان باستاپ كۇشىنگە ەنگەن. ماسەلەن، ءداستۇرلى وتباسى تاربيەسىندە قولدانىلاتىن "توقپاقپەن ۇرۋ" سىندى ىس-ارەكەتتەر 109-1-باپتىڭ تالاپتارىنا ساي كەلەدى. بۇل باپ بويىنشا سوققى دەنساۋلىققا زيان كەلتىرمەگەن جاعدايدا دا قىلمىس بولىپ ەسەپتەلەدى.
وسى ءۇشىن 50 كۇنگە دەيىن قاماۋعا الۋىنۋى مۇمكىن. دەگەنمەن، قاماۋ ورىندارىنىڭ تاپشىلىعىن ەسكەرىپ، ءىس 100–200 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش كولەمىندە ايىپپۇلمەن اياقتالۋى مۇمكىن. ايتا كەتەيىك، 2026 جىلى اەك 4325 تەڭگە.
بۇل رەتتە 16 جاسقا تولماعان "بۇزاقايلاردىڭ" ارەكەتى ءۇشىن دە اتا-اناسى جاۋاپقا تارتىلادى. ولارعا 127-باپ بويىنشا "اتا-انالاردىڭ نەمەسە باسقا زاڭدى وكىلدەردىڭ تاربيەلەۋ مىندەتتەرىن ورىنداماۋى... كامەلەتكە تولماعان بالالاردى تاربيەلەۋ، كۇتۋ جانە قامتاماسىز ەتۋ مىندەتتەرىن ورىنداماۋى" ايىپ تاعىلادى.
مۇنىمەن قوسا، اتالعان 127-باپتىڭ 1ء-بولىمى بويىنشا، اتا-انالارعا كامەلەتكە تولماعان بالالاردىڭ كوزىنشە ىشىمدىك پەن تەمەكى ونىمدەرىن قولدانعانى ءۇشىن 10 اەك كولەمىندە اكىمشىلىك ايىپپۇل سالىنادى.
سونىمەن قاتار، "بالانىڭ قۇقىقتارى تۋرالى" زاڭنىڭ 37-بابىندا دا وسىعان ۇقساس ءماتىن بار.
"بالانىڭ اتا-انالارى، باسقا زاڭدى وكىلدەرى، مەملەكەتتىك ورگاندار، سونداي-اق بالانى تاربيەلەۋ جانە ءبىلىم بەرۋ فۋنكسيالارىن جۇزەگە اسىراتىن ۇيىمدار سالاۋاتتى ءومىر سالتىن جانە ىشىمدىك ونىمدەرى مەن تەمەكىنىڭ زيانىن ناسيحاتتاۋعا مىندەتتى".
وسىلايشا، اتا-انالاردىڭ بالالارىنىڭ كوزىنشە ىشىمدىك نەمەسە تەمەكى قولدانۋ (مىسالى، مەيرامحانادا) – سالاۋاتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاۋعا قاتىستى اتا-انا مىندەتىن بۇزۋ بولىپ ەسەپتەلەدى. سوندىقتان بۇل 127-باپ بويىنشا "تاربيەلەۋ مىندەتىن ورىنداماۋ" دەپ باعالانۋى مۇمكىن.
ەگەر ءبىر جىل ىشىندە بۇل ارەكەت قايتالانسا، ايىپپۇل 15 اەك-كە دەيىن وسەدى، ال 127-باپتىڭ 2ء-بولىمى بويىنشا 10 كۇنگە دەيىن اكىمشىلىك قاماۋ دا قولدانىلۋى مۇمكىن.
ال ەگەر اتا-انا كامەلەتكە تولماعان بالاسىنا (18 جاسقا دەيىن) ىشىمدىك بەرىپ، ول ونى ءىشىپ قويسا، وندا بۇل زاڭ بويىنشا "كامەلەتكە تولماعاننىڭ ىشىمدىك تۇتىنۋىنا اكەلگەن ارەكەت" دەپ ەسەپتەلەدى (127-باپتىڭ 3ء-بولىمى). مۇنداي "تاربيەلىككە جاتپايتىن" ارەكەت ءۇشىن اتا-انالارعا 20 اەك-كە دەيىن ايىپپۇل سالىنىپ، 10 كۇنگە دەيىن قاماۋ قولدانىلۋى مۇمكىن.