2025 جىلعى جاڭا سالىق كودەكسى قابىلدانىپ، سوعان سايكەس 2026 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ قازاقستاندا قوسىلعان قۇن سالىعىنىڭ (ققس) ستاندارتتى مولشەرلەمەسى 12 %-دان 16 %-عا كوتەرىلدى. بۇل شەشىم پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ قولداۋىمەن قابىلدانىپ، باستاپقىدا ۇسىنىلعان 20 %-دىق جوسپاردان 4 %-عا ازايعان نۇسقاسى ىسكە اسىپ وتىر.
سونىمەن قاتار:
• مەديسينالىق تاۋارلار مەن قىزمەتتەرگە ققس-تىڭ تومەندەتىلگەن مولشەرى ەنگىزىلدى – 2026 جىلى 5 %، 2027 جىلى 10 %.
• الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-تۇلىك، كىتاپتار سياقتى كەي بولىكتەر سالىقتان بوساتىلدى.
• مىندەتتى ققس تىركەۋ شەگى تومەندەتىلدى، بۇل كوپ كاسىپورىنداردى قوسىمشا سالىق تولەۋگە ءماجبۇر ەتەدى.
نەگىزگى ماقسات: بيۋدجەتتىك ءتۇسىمدى ارتتىرۋ، سالىق جۇيەسىن ءادىل ءارى اشىق ەتۋ، كەيبىر بيزنەس سەكتورلارىندا تەرگەۋ جانە باقىلاۋدى جەڭىلدەتۋ.
نەلىكتەن ققس-تىڭ ءوسۋى باعاعا اسەر ەتەدى؟
سالىق جانە تۇتىنۋشىلىق باعا اراسىنداعى بايلانىس
ققس – وندىرىستەن باستاپ سوڭعى تۇتىنۋشىعا دەيىنگى بارلىق ساتىلىمداردا قوسىلاتىن جاناما سالىق. سول سەبەپتەن ونىڭ مولشەرلەمەسى وسكەن كەزدە:
• تاۋارلار مەن قىزمەتتەردى ءوندىرۋ مەن جەتكىزۋ قۇنى جوعارىلايدى.
• بيزنەس بۇل قوسىمشا شىعىندى وزىندىك قۇنعا ەنگىزەدى.
• ناتيجەسىندە تاۋار باعالارى تۇتىنۋشىعا جوعارىراق دەڭگەيدە جەتكىزىلەدى.
ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ ايتۋىنشا، جاڭا ققس مولشەرلەمەسى ينفلياسياعا 2-2،5 % دەيىن قوسىمشا سالماق تۇسىرەتىنى بولجانىپ وتىر.
باعالاردىڭ ناقتى ءوسۋى تۋرالى الەۋمەتتىك تالداۋ
تۇرعىندار مەن ساراپشىلار پىكىرى
ققس-تىڭ ءوسۋى تۋرالى حالىقتىڭ كۇدىگى مەن الاڭداۋشىلىعى دا بايقالادى. جاڭا سالىق رەفورماسى تۇرعىنداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىنە اسەر ەتەدى، ينفلياسيانى كۇشەيتەدى جانە كاسىپكەرلەرگە قوسىمشا قىسىم جاسايدى دەگەن پىكىرلەر قالىپتاسقان.
سونىمەن بىرگە، World Bank جانە جەرگىلىكتى ەكونوميكالىق ساراپشىلار جاڭا سالىق جاعدايىندا ەلدەگى ەكونوميكالىق ءوسۋ قارقىنى تومەندەۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتادى، بۇل دا باعالار مەن تۇتىنۋشىلىق سۇرانىسقا اسەر ەتەدى.
باعالاردىڭ ءوسۋى شىنايى ما؟ قانداي سالالار اسەر الدى؟
قۇرىلىس جانە جىلجىمايتىن مۇلىك
مىسالى، جىلجىمايتىن مۇلىك نارىعىندا باعا ءوسۋى بايقالدى: 2025 جىلى باستاپقى تۇرعىن ءۇي باعاسى ورتاشا ەسەپپەن 13،9 %-عا ارتتى. بۇل وزگەرىستەرگە يپوتەكا تالاپتارىنىڭ قاتايۋى مەن جاڭا سالىق رەجيمىنىڭ اسەرى بايقالدى، اسىرەسە ءىرى قالالاردا.
تۇتىنۋ تاۋارلارى مەن قىزمەتتەر
ادەتتەگى تۇتىنۋ تاۋارلارىنا بايلانىستى ناقتى ءوسۋ ستاتيستيكاسى رەسمي جاريالانباعانمەن، جالپى ەكونوميكالىق ورتا مەن سالىقتىق وزگەرىستەر باعالارعا قوسىمشا قىسىم جاساۋى مۇمكىن ەكەندىگى ەكونوميستەر تاراپىنان ايتىلۋدا.
ۇكىمەتتىڭ ايقىنداعان جاعدايى مەن شارالارى
ۇكىمەت پەن ۇلتتىق بانك ققس-تىڭ ءوسۋى ينفلياسيانى ايتارلىقتاي كوتەرمەيدى دەگەن پىكىردە. دەگەنمەن ولار:
الەۋمەتتىك ماڭىزدى تاۋارلار مەن قىزمەتتەرگە سالىق جەڭىلدىكتەرىن ەنگىزۋدى كوزدەيدى.
بيۋدجەتتەن الەۋمەتتىك تولەمدەردى، جالاقى مەن زەينەتاقىنى كوتەرۋدى جوسپارلاپ وتىر.
ۇلتتىق بانك ينفلياسيالىق بولجامدارىن قايتا قاراعان.
قورىتىندى: ققس-تىڭ 16 %-عا كوتەرىلۋىنىڭ اسەرى
ققس-تىڭ 16 %-عا كوتەرىلۋى اسىرەسە ءوندىرىس شىعىندارى مەن تۇتىنۋ تاۋارلارى بويىنشا قىمباتشىلىققا تىكەلەي اسەر ەتەدى. ساراپشىلار مەن حالىقتىڭ پىكىرىنە سۇيەنە وتىرىپ:
نارىقتاعى قىزمەتتەر مەن تاۋارلار باعاسى ءوسۋى ىقتيمال.
سالىق جۇيەسى تابىس تۇسىمدەرىن ارتتىرۋدى كوزدەيدى.
جاڭا ەكونوميكالىق ديناميكا باعانىڭ تۇراقسىزدىعىن تۋدىرادى.