кітапханада кездесіп, туған жер туралы сыр бөлісті
Алматының А.П.Чехов атындағы Орталық қалалық кітапханасында «Ұлы дала елі» жобасы аясында «Туған өлкем ажарлы, аса көркем» атты рухани кеш өтті. Оған Жамбыл облысынан шыққан, сол топырақтан нәр алып, өсіп-өнген, ару Алматыға келіп, түрлі салада өзіндік жарқын қолтаңбасын қалдырып жүрген елге белгілі тұлғалар шақырылыпты. Меймандар туған ел, жер туралы сыр бөлісті.
Сөз басында кітапхананың «Ұлы дала елі» деген төл жобасы туралы айта кетсек, артық болмас. Бұл жоба 2022 жылы құрылған. Мақсаты – республикадағы 20 облыстың тарихы мен мәдениетін таныстырып, сол өңірдің май топырағында аунап, мөлдір суын ішіп өскен атақты ақын-жазушылар, әншілер, күйшілер және беделді кәсіпкерлермен әдеби-танымдық кештер ұйымдастыру. Жоба аясындағы алғашқы кездесу сол жылы киелі Түркістан облысынан шыққан белгілі тұлғалардан бастау алған болатын. Яғни Темірғали Көпбаев, Ермахан Шайхы, Сәкен Сыбанбай, «МұзАРТ» тобының әншісі Кенжебек Жанәбіловтің және «Әгугай» ансамблінің қатысуымен әдеби-сазды жақсы бір кеш өткен болатын.
Бұл жолы Жамбыл өңірінің майталмандары, атап айтсақ, журналист-жазушы, ҚР еңбек сіңірген қайраткері, ҚР Президенті сыйлығының лауреаты, «Құрмет», «Парасат» ордендерінің иегері Қали Сәрсенбай, дәстүрлі әнші, ҚР еңбек сіңірген қайраткері Сәуле Жанпейісова, «Шалқар» радиосының директоры, ҚР Президенті сыйлығының лауреаты Болатбек Төлепберген, дәстүрлі әнші, ҚР еңбек сіңірген қайраткері Ардақ Исатаева келді. Ең қызығы сол, кітапхана оқырмандарымен кездесуге келген төрт мейманның төртеуі де бір аудан тұрмақ, бір ауылдан, тіпті төртеуінің де үлкен өмірге жол көрсеткен аяулы ұстаздары жазушы Пернебай Дүйсенбин болып шықты.
Бұл орайда осы кешті ұйымдастырушы кітапханашы Айнұр Балаубаева: «Ел алдында жүрген бұл кісілерді Жамбыл облысының перзенттері екенін білемін, ал аудан - ауылдарына мән бермеппін. Жастардың алдында айтары бар адамдар деп, таңдауымыз осы жандарға түскен болатын. Сөйтсек, төрт қонағымыз да Сарысу ауданының Жайылма ауылынан болып шықты, бұл – кездейсоқтық», – деп ағынан жарыла күлді.
Иә, Жамбыл облысы да көптеген нар тұлғаларымызды дүниеге әкелген киелі жер. Атап айтатын болсақ, қазақ халқының бас биі Төле би, өлең-сөздің дүлдүлі, жы рау, жыршы Жамбыл Жабаев, жауырыны жерге тимеген қазақ балуаны Балуан Шолақ, қазақтың әйгілі халық ақыны Кенен Әзірбаев, Кеңес Одағының Батыры Бауыржан Момышұлы, Қазақстанның халық жазушысы Шерхан Мұртаза, кино және театр актері, КСРО халық артисі Асанәлі Әшімұлы секілді тұлғалар дүние есігін ашқан қасиетті өңір.
Кітапхананың жас оқырмандары алдымен лед-экраннан Жамбыл облысы жайында түсірілген бейнежазбаны тамашалады. Сосын жазушы, журналист, әнші мейман дар өткенге саяхат жасап, туған жер жайында, елдің қадір-қасиеті туралы тағылымды әңгімелер айтып, жастарды ұйытты. Қали Сәрсенбай «кітапханаға кітапсыз келуге болмайды» деп, Сарысу ауданының перзенті Илья Жақанов туралы жазылған «Дүлдүл» кітабын және «Қазақтың Қадырын» (ақын Қадыр Мырза-Әлі туралы) сыйға тартты. Ал бала күндерінен домбыраны серік етіп келе жатқан қос ару – Сәуле Жанпейісова мен Ардақ Исатаева қонақкәде ретінде жырдан шашу шашып, рухани кештің әрін кіргізді.
Зиялының сөзі
Қали СӘРСЕНБАЙ, қаламгер, ҚР Президенті сыйлығының және Қазақстан Журналистер одағы сыйлығының лауреаты:
ТОЛҒАНДЫРАТЫН, ТОЛҚЫТАТЫН ТАҚЫРЫП
Туған жер деген кім-кімді де толғандыратын, толқытатын тақырып. Әркімнің де кіндігі туған жерге, туған топыраққа байлаулы ғой. Ел, жер дегенде құлағы елеңдемейтін, жүрегі елжіремейтін адам болмас. Менің түсінігімде, адам баласы үш жағдайда өзгеше толқуды басынан кешіреді. Мысалы, туған жерге табаның тигенде, сосын өзің оқыған мектеп табалдырығын аттағанда, содан кейін әке-шешең, бүкіл ата-бабаң жатқан жердің күші. Міне, осы жағдайларда өз басым ерекше күйге енемін.
Біздің Шер-ағаң «Алдымен елге тигізер пайдаңды ойла, өз пайдаң соның ішінде» дейтін. Саналы ғұмырымызды елге қызмет етуге жұмсап келеміз. Бір оқиғаның еске түсіп тұрғаны. Сонау 90-жылдары біздің Сарысу ауданына облыс әкімі бірде-бір рет келмепті. Ауылдағы ағайын тірі әкімді ешқашан көрмеген ғой. Ауызсу жоқ, жердің шаңы шығып жатыр, жол тозған, ауру қозған. Соны көтеріп үлкен мақала жазып, нәтижесінде ауданымызға облыс басшысы келіп, бәрін көзімен көріп, үлкен қозғау болып, халық бір жасап қалғаны бар. Мұны мақтаныш үшін айтып отырғаным жоқ. Әркім өзінің мүмкіндігіне қарай пайдасын тигізеді туған жеріне. Мен елдің, жердің жағдайын қолымдағы қаламыммен жаздым, туған өлкеме солай қызмет қылдым. Ал мына Сәуле, Ардақ апайларың елдің рухын ән-жырмен көтеруге көп еңбек етіп жүр. Жергілікті талантты жастарды жарыққа шығарды. Туған жер – біздің әрдайым жүрегімізде. Сондықтан жиі барып тұрамыз.
«Аlmaty-akshamy», №137, 16 қараша, 2023 жыл