ءماجىلىس دەپۋتاتى ەرلان سايىروۆ الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ بالالار ساناسىنا اسەرى كۇشەيگەنىن ايتىپ، كامەلەتكە تولماعانداردىڭ سيفرلىق ورتاداعى قورعالۋىن جۇيەلى مەملەكەتتىك ساياسات دەڭگەيىنە كوتەرۋدى ۇسىندى، - دەپ حابارلايدى aqshamnews.kz ءتىلشىسى.
ول دەپۋتاتتىق ساۋالىن پرەمەر-مينيستردىڭ ورىنباسارى – مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالايەۆاعا جولدادى.
ءماجىلىس دەپۋتاتى ەرلان سايىروۆ مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ V ۇلتتىق قۇرىلتايداعى ءسوزىن نەگىزگە الىپ، قازىرگى قازاقستاندىق ءپاتريوتيزمنىڭ باستى قاعيداتتارى – جاۋاپكەرشىلىك، ەڭبەكقورلىق، زاڭعا قۇرمەت جانە ءداستۇرلى قۇندىلىقتاردى قورعاۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى. پرەزيدەنتتىڭ "قوعامعا جات مىنەز-قۇلىق ۇلگىلەرىن كۇشپەن تاڭۋعا جول بەرىلمەيدى" دەگەن ۇستانىمى بۇگىنگى اقپاراتتىق جانە سيفرلىق كەڭىستىكتەگى احۋالمەن تىعىز بايلانىستى ەكەنىن ايتتى.
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا، مەملەكەت تاراپىنان زاڭعا قايشى كونتەنتتى بۇعاتتاۋ، بالالاردى زياندى اقپاراتتان قورعاۋ تەتىكتەرى جانە پلاتفورمالارمەن ءوزارا جۇمىس سياقتى شارالار قولعا الىنعانىمەن، سيفرلىق تەحنولوگيالاردىڭ قارقىندى دامۋى بۇل باعىتتاعى تاسىلدەردى جاڭارتۋدى تالاپ ەتەدى.
"ماسەلە تەك كونتەنتتە ەمەس. ماسەلە – وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ ساناسىنىڭ قالىپتاسۋىندا. بۇگىندە الەۋمەتتىك جەلىلەر – بالالاردىڭ ويلاۋ جۇيەسىنە، مورالدىق باعدارىنا، ادەتىنە، ءوز ەلىنە كوزقاراسىنا ىقپال ەتەتىن نەگىزگى ورتاعا اينالدى. ەگەر مەملەكەت تاربيەلەمەسە – كوشەنىڭ تاربيەسى جۇرەدى. ال بۇگىن كوشەنىڭ ورنىندا – الگوريتمدەر!" – دەلىنگەن ساۋالدا.
ەرلان سايىروۆ سيفرلىق ورتاداعى جاعدايدى مادەنيەت پەن اقپارات شەڭبەرىنەن الدەقايدا كەڭ، ياعني يدەولوگيا جانە ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك دەڭگەيىندەگى ماسەلە رەتىندە قاراۋ قاجەت ەكەنىن جەتكىزدى.
ساۋالدا دەپۋتات سەرگەي پونوماريەۆتىڭ ۇلتتىق قۇرىلتايدا كوتەرگەن ۇسىنىسىن ەسكە سالا وتىرىپ، 14–16 جاسقا دەيىنگى بالالاردىڭ الەۋمەتتىك جەلىلەرگە قولجەتىمدىلىگىن شەكتەۋ تاجىريبەسىن جان-جاقتى تالداۋ قاجەتىن اتاپ وتەدى.
دەپۋتات ەۋروپاداعى ۇردىستەردى مىسالعا كەلتىرگەن:
-
فرانسيادا 2023 جىلدان باستاپ 15 جاسقا دەيىنگى بالالارعا قاتىستى "سيفرلىق كامەلەتتىك جاس" تۋرالى زاڭ قولدانىستا؛
-
نورۆەگيا مەن يسپانيادا 2024 جىلى الەۋمەتتىك جەلىنى ءوز بەتىنشە پايدالانۋ جاسى تيىسىنشە 15 جانە 16 جاسقا كوتەرىلگەن؛
-
2025 جىلعى قاراشادا ەۋروپارلامەنت ەو كولەمىندە پلاتفورمالارعا ءوز بەتىنشە قول جەتكىزۋدىڭ ەڭ تومەنگى جاسىن 16 دەپ بەلگىلەۋ جونىندە رەزوليۋسيا قابىلداعان.
وسىعان بايلانىستى دەپۋتات مينيستردەن تومەندەگى ماسەلەلەر بويىنشا تۇسىنىكتەمە بەرۋدى سۇرادى:
-
بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىگىن قورعاۋدا جەكەلەگەن تەحنيكالىق شەشىمدەردەن تۇتاس مەملەكەتتىك ساياساتقا كوشۋ ءۇشىن قانداي شارالار قابىلدانىپ جاتىر؟
-
مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ (مادەنيەت جانە اقپارات؛ وقۋ-اعارتۋ؛ جاساندى ينتەللەكت جانە سيفرلىق دامۋ جانە ت.ب.) سيفرلىق كەڭىستىكتە ءبىرىزدى قۇندىلىقتىق ۇستانىمداردى ىلگەرىلەتۋ بويىنشا ۇيلەستىرۋ تەتىكتەرى قالاي قالىپتاستىرىلادى؟
-
كامەلەتكە تولماعانداردىڭ الەۋمەتتىك جەلىلەرگە قولجەتىمدىلىگىنە زاڭنامالىق شەكتەۋ ەنگىزۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلا ما؟