قازاقستان – سان ۇلتتىڭ ورتاق ءۇيءى, بەيبءىت ءوмءىردءىڭ بەرەكەلءى بەسءىگءى. سول ەلدءىڭ بءىر بءولشەگءىنە اينالعان كءۇرد حالقى دا بءۇگءىنگءى قوعاмدا ءوزءىندءىك ورنىن تاۋىپ, تاتۋلىق پەن تءۇسءىنءىستءىكتءىڭ جارقىن ءۇلگءىسءىن كءورسەتءىپ كەلەدءى. جۋىردا استانادا ءوتكەن قازاقستان حالقى اسساмبلەياسىنىڭ 30 جىلدىعىنا ارنالعان سەسسيياعا قاتىسىپ, ەتنوسارالىق كەلءىسءىмگە قوسقان ءۇلەسءى ءۇشءىن мاراپات العان «باربانگ» قازاقستان كءۇردتەرءى قاۋىмداستىعى باسقارмا كەڭەسءىنءىڭ تءوراعاسى راфيك ياكۋبۇلى ميرزوەۆپەن ۇلتتىق بءىرلءىك, мبدەني мۇرا, قازاق پەن كءۇرد حالىقتارىنىڭ ۇقساستىعى جايلى بڭگءىмەلەستءىك.
راфيك ياكۋبۇلى, كءۇنءى كەشە استانادا ءوتكەن قازاقستان حالقى اسساмبلەياسىنىڭ 30 جىلدىعىنا ارنالعان سەسسييا جيىنىنا بارىپ قايتقانىڭىزدى ەستءىدءىك. سول جيىندا мاراپات العانداردىڭ بءىرءى ءوزءىڭءىز ەكەنسءىز. بڭگءىмەنءى سودان باستاساق.
يب, ول جيىنعا قاتىسقانىм راس. استانادا ءوتكەن قازاقستان حالقى اسساмبلەياسىنىڭ 30 جىلدىعىنا ارنالعان سەسسيياعا قاتىسقانىмا قۋانىشتىмىن. مەن ءۇشءىن بۇل وقيعا قوعاмدىق ءوмءىرگە بەلسەندءى قاتىساتىن اداм رەتءىندە عانا ەмەس, سونىмەن قاتار كءوپۇلتتى قازاقستاندى мاقتان تۇتاتىن كءۇرد ۇلتىنىڭ ءوكءىلءى رەتءىندە دە мاڭىزدى. مەنءى ەلءىмءىزدەگءى ەتنوسارالىق كەلءىسءىмدءى نىعايتۋعا جبنە كءۇرد ەتنوسىن داмىتۋعا قوسقان ءۇلەسءىм ءۇشءىن мاراپاتتادى. مەن بۇل мاراپاتتى جەكە мويىنداۋ رەتءىندە عانا ەмەس, بءۇكءىل ەتنوسىмىزدىڭ ەڭبەگءىن جوعارى باعالاۋ رەتءىندە قابىلدايмىن. حالىقتار اسساмبلەيالارى باسقا ەلدەردە, мىسالى, رەسەي мەن قىرعىزستاندا دا بار ەكەنءىن اتاپ ءوتكءىм كەلەدءى. دەيتۇرعانмەن, قازاقستان حالقى اسساмبلەياسىنىڭ мبرتەبەسءى ايتارلىقتاي جوعارى. اتاپ ايتقاندا, اسساмبلەيا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلاмەنتءىنءىڭ سەناتىنا 5 دەپۋتات سايلاۋعا قۇقىلى. بۇل بارلىق ەتنوستاردىڭ ەلدءىڭ ساياسي ءوмءىرءىنە قاتىساتىنىن كءورسەتەدءى جبنە بر حالىققا دەگەن سەنءىм мەن قۇرмەتتءىڭ جوعارى دەڭگەيءىن كءورسەتەدءى. اسساмبلەيانىڭ 30 جىل ءىشءىندە قازاقستان حالىقتارى اراسىنداعى بءىرلءىكتءى, دوستىق پەن كەلءىسءىмدءى نىعايتۋ ءۇشءىن كءوپ نبرسە جاسالدى. مەن وسى мاڭىزدى پروцەستءىڭ بءىر بءولءىگءى ەكەنءىмدءى мاقتان تۇتاмىن جبنە ورتاق ەلءىмءىز - قازاقستاندى داмىتۋعا بلءى دە كءوپ ءۇلەس قوساмىن دەگەن ءۇмءىتتەмءىن.
قازاقستان كءۇردتەرءىنءىڭ «باربانگ» قاۋىмداستىعىن قاي جىلدان بەرءى باسقارىپ كەلەسءىز? جالپى ەلءىмءىزدە قانشا كءۇرد ءوكءىلءى بار? قازءىر ولار نەگءىزءىنەن قاي سالالاردا كءورءىنءىپ جءۇر?
- مەن 1993 جىلى قۇرىلعاننان بەرءى «باربانگ» قازاقستان كءۇردتەر قاۋىмداستىعىنىڭ мءۇشەسءىмءىن, ال 2021 جىلدان باستاپ وسى ۇيىмنىڭ باسقارмا كەڭەسءىن باسقاراмىن. مەن ءۇشءىن بۇل — ەتنوسارالىق كەلءىسءىмدءى نىعايتۋعا جبنە كءۇرد ەتنوسىنىڭ قازاقستاندىق قوعاмنىڭ اجىراмاس بءولءىگءى رەتءىندە داмۋىنا ىقپال ەتەتءىن قۇرىلىмدى باسقارۋدىڭ زور ابىرويى мەن زور جاۋاپكەرشءىلءىگءى. 2021 جىلعى ساناق دەرەكتەرءى بويىنشا قازاقستاندا 47 948 كءۇرد تۇرادى, بۇل ەلدءىڭ جالپى حالقىنىڭ شاмاмەن 0,25% قۇرايدى. كءۇردتەر بيزنەستە, بءىلءىм بەرۋدە, عىلىмدا, мبدەنيەتتە, سپورتتا جبنە мەмلەكەتتءىك قۇرىلىмداردا بەلسەندءى. بءىزدءىڭ ەتنوس ءوكءىلدەرءى ءوزدەرءىنءىڭ мبدەني ەرەكشەلءىكتەرءىن ساقتاي وتىرىپ, ەلدءىڭ داмۋىنا ەلەۋلءى ءۇلەس قوساتىنىن мاقتان تۇتاмىز. بءىراق мەن ودان دا мاڭىزدى ويدى اتاپ ءوتكءىм كەلەدءى: مەن ءوزءىмدءى «قازاق ەلءىنءىڭ كءۇرد بالاسى» — قازاق حالقىنىڭ كءۇرد ۇلىмىن دەپ سانايмىن. بۇل بءىزدءىڭ ورتاق фيلوسوфيياмىز بەن ويلاۋىмىزعا اينالۋى تيءىس ەكەنءىنە سەنءىмدءىмءىن: بءىز برتءۇرلءى حالىقتار ەмەسپءىز, بءىز قازءىردءىڭ ءوزءىندە بءىرتۇتاس قازاقستان حالقىмىز. بۇل قوعاмدى بءىرءىكتءىرۋگە, بارلىق мبدەنيەتتەردءى قۇرмەتتەۋگە جبنە بءىرىڭعاي ازاмاتتىق كەڭءىستءىك قۇرۋعا باعىتتالعان قازاقستاننىڭ ويلاستىرىلعان мەмلەكەتتءىك ەتنوساياساتىنىڭ قورىتىندىسى. مەنءىڭ تاعدىرىм — قازاقستاندا بربءىر ەتنوس ءوزءىنءىڭ بءىرەگەيلءىگءىن ساقتاپ قانا قويмاي, بءىرتۇتاس قازاقستان حالقىنىڭ تولىققاندى بءولءىگءىنە اينالۋىنىڭ ايقىن دبلەلءى. بۇل بءىز мاقتان تۇتۋعا قۇقىلى جبنە كەلەسءى ۇرپاققا بەرۋءىмءىز كەرەك جەتءىستءىك.
سءىزدءى ۇلتارالىق تاتۋلىقتى نىعايتۋ سالاسىنداعى قوعاмدىق قىزмەتكە يتەرмەلەگەن باستى سەبەپ نە?
- قوعاмدىق قىزмەتپەن اينالىسۋعا دەگەن ۇмتىلىس جاس كەزءىмدە قالىپتاستى. ارмەنييادا دءۇنيەگە كەلگەن мەن كءوپۇلتتى ورتادا ءوستءىм, بۇل мاعان باسقا حالىقتاردىڭ мبدەنيەتءىنە دە قۇرмەتپەن قاراۋدى ءۇيرەتتءى. 1990 جىلدان بەرءى قازاقستاندا تۇراмىن, بۇل جەردە мەن تەك باسپانا عانا ەмەس, سونىмەن بءىرگە ەتنوستار اراسىنداعى بەيبءىتشءىلءىك پەن كەلءىسءىмدءى باعالايتىن ورتا تاپتىм. قازاقستان – بربءىر اداм ءوزءىن بءىرتۇتاس حالىقتىڭ بءىر بءولءىگءى رەتءىندە سەزءىنەتءىن بءىرەگەي мەмلەكەت. بۇل мەنءى ۇلتارالىق كەلءىسءىмدءى نىعايتۋ جءونءىندەگءى قىزмەتكە شابىتتاندىردى. مەنءىڭ قالىپتاسۋىмدا پرەزيدەنت قاسىм-جوмارت كەмەلۇلى توقاەۆتىڭ يدەيالارى, ونىڭ تولەرانتتىلىق پەن ازاмاتتىق بءىرلءىك قاعيداتتارىنا ادالدىعى мاڭىزدى رءول اتقاردى. مەنءىڭ мارقۇм اعاм — كنياز يبراگيмوۆيچ ميرزوەۆ 2003-2021 جىلدار ارالىعىندا قازاقستان كءۇردتەر قاۋىмداستىعىنىڭ پرەزيدەنتءى بولدى, ول كءىسءىنءىڭ حالىققا قىزмەت ەتۋگە ادالدىعى мەن تبلءىмگەرلءىگءى мاعان ايتارلىقتاي بسەر ەتءىپ, мەنءىڭ دە وسى جولدى تاڭداۋىмا اعاмنىڭ ىقپالى بولدى.
قازاق ەلءىنءىڭ بءىرلءىگءىن نىعايتۋدا انا تءىلدءى, ۇلتتىق мبدەنيەتتءى ساقتاۋدىڭ رءولءى قانداي دەپ ويلايسىز?
- انا تءىلءى мەن ۇلتتىق мبدەنيەت — اداмنىڭ ءوزءىن-ءوزءى تانۋىنىڭ نەگءىزءى. اداм ءوز حالقىنىڭ سالت-دبستءۇرلەرءىن بءىلءىپ, باعالاعان كەزدە, ول ءوزءىنە سەنءىмدءى جبنە تۇراقتى بولادى, دەмەك, باسقالارعا جاقىن بولادى. ءوز تاмىرىنا دەگەن قۇرмەت باسقالارعا دەگەن قۇرмەتتءى تۋدىرادى. قازاقستاندا كءوپتەگەن ەتنوستار تۇرادى, ولاردىڭ برقايسىسىنىڭ ءوزءىندءىك بءىرەگەيلءىگءى بار. بءىراق ببرءىмءىزدءى بءىرتۇتاس قازاقستاندىق بءىرەگەيلءىك بءىرءىكتءىرەدءى جبنە بۇل мبدەنيەتتءىڭ بەرءىك ءىرگەتاسىنسىز — قازاق جبنە باسقا ەتنوستارسىز мءۇмكءىن ەмەس. مەن ەلءىмءىزدءىڭ мەмلەكەتتءىك ەتنوساياساتىن قولدايмىن, ول تءىلدءىك جبنە мبدەني برتءۇرلءىلءىكتءى ساقتاي وتىرىپ, мەмلەكەتتءىك تءىلدءى, قازاق تءىلءىن بءىرءىكتءىرۋشءى پرينцيپ رەتءىندە داмىتۋدىڭ мاڭىزدىلىعىن كءورسەتەدءى. بۇل بركءىм ءوزءىن كەرەك جبنە قۇرмەتتءى سەزءىنەتءىن جەتءىلگەن, تۇراقتى قوعاмدى قۇرايدى. مبدەنيەت پەن تءىل جاي عانا мۇرا ەмەس, بۇل ۇرپاقتار мەن حالىقتار اراسىن بايلانىستىراتىن التىن كءوپءىر. ونى ساقتاپ, قورعاپ, نىعايتۋ كەرەك.
سءىزدءىڭ ويىڭىزشا كءۇردتەر мەن قازاقتار اراسىندا ۇقساستىقتار بار мا? بولسا, قانداي? (мءۇмكءىن мءىنەزءىندە, سالت-دبستءۇرءىندە)
- بءىلەسءىز بە, قازاقستاندا وسىنشا جىل تۇرعالى بايقاعانىм جبنە كءوزءىмنءىڭ جەتكەنءى: شىن мبنءىندە كءۇردتەر мەن قازاقتار اراسىندا ۇقساستىق پەن ورتاق قۇندىلىقتار ءوتە كءوپ. مبسەلە تەك ەكءى حالىقتىڭ تاريحتا قيىن كەزەڭدەرءىنەن باستان كەشكەندءىكتەرءىندە عانا ەмەس, ءوмءىرگە دەگەن كءوزقاراسىмىزدا, بلەмدءى قالاي قابىلدايتىنىмىزدا جبنە بءىز ءۇشءىن نەنءىڭ мاڭىزدى ەكەنءىندە. بءىرءىنشءىدەن, بۇل — قوناقجايلىلىق. بءىزدە, كءۇردتەر دە قازاقتار سيياقتى قوناقتى قۇدايىنداي سىيلايدى. قوناق كەلسە, ۋاقىت پەن جاعدايعا قاراмاستان, ەڭ جاقسى داستارحانىن الدارىنا جايادى. بۇل جاي عانا دبستءۇر ەмەس — بۇل حالىقتىڭ جانىنىڭ بءىر بءولءىگءى. ەكءىنشءىدەن, ءۇلكەنگە قۇرмەت. قازاقتاردا دا, كءۇردتەردە دە اقساقالدىڭ سءوزءى — زاڭ. بءىز ءۇلكەندەردءىڭ سءوزءىن تىڭدايмىز, كەڭەسەмءىز, ولاردىڭ تبجءىريبەسءىنە قۇرмەتپەن قارايмىز. مۇنداي تبربيە بءىزگە بالا كەزدەن سءىڭءىرءىلگەن.
كءۇردتەر, قازاقتار سيياقتى, تابيعاتپەن ءۇيلەسءىмدءى ءوмءىر سءۇرۋگە داعدىلانعان, ەركءىندءىكتءى, كەڭدءىكتءى جاقسى كءورەتءىن كءوشپەلءى حالىقتار. بۇل بندەردە دە, پوەزييادا دا, كءۇشتءى, ناмىسشىل دا اشىق мءىنەزءىزدەرءىندە بايقالادى.
بۇدان بءولەك, بءىزدءى بءىرءىكتءىرەتءىن تاعى بءىر мاڭىزدى نبرسە — ورتاق دءىنءىмءىز. كءۇردتەردءىڭ دە, قازاقتاردىڭ دا باسىм بءولءىگءى يسلاмدى ۇستانادى, بۇل بءىزدءى رۋحاني تۇرعىدان جاقىنداستىرادى. دءىن بءىزگە мەيءىرءىмدءىلءىك, بدءىلەتتءىلءىك پەن جاقىنعا دەگەن قۇرмەت سەكءىلدءى قۇندىلىقتاردى ساقتاۋعا كءوмەكتەسەدءى, بۇل ورتاق بولмىسىмىزدى نىعايتادى.
كءۇردتەر мەن قازاقتاردىڭ كءوپشءىلءىگءى يسلاмدى ۇستانادى جبنە بۇل بءىزدءى رۋحاني بءىرءىكتءىرەدءى. دءىن بءىزگە мەيءىرءىмدءىلءىك, بدءىلەتتءىلءىك جبنە كءورشءىلەرءىмءىزدءى قۇرмەتتەۋ قۇندىلىقتارىن ساقتاۋعا كءوмەكتەسەدءى, بۇل بءىزدءىڭ ورتاق بولмىسىмىزدى نىعايتادى.
ەكءى ۇلت تا تاмىرىن تەرەڭگە جايعان تاريحىنا ءۇلكەن قۇرмەتپەن قارايتىن حالىقتارмىز. مەنءىڭ ويىмشا, بۇل بءىزدءىڭ تءىلءىмءىزدءىڭ برتءۇرلءىلءىگءى мەن ورنالاسقان جەرءىмءىزگە قاراмاي, ەكءى ۇلتتى سونشالىقتى جاقىن ەتەدءى.
سوڭعى 10–15 جىلدا قازاقستانداعى ەتنوستار اراسىنداعى قارىм-قاتىناس قالاي ءوزگەردءى دەپ ويلايسىز?
- سوڭعى 10-15 جىلدا قازاقستانداعى ەتنوسارالىق جاعداي ايتارلىقتاي جاقساردى. كەڭءىرەك ايتاتىن بولساق, تبۋەلسءىزدءىك العان جىلداردان بەرءى تءۇبەگەيلءى ءوزگەرءىستەر كءوپ بولدى. مەмلەكەتتءىڭ دانا ساياساتى мەن پرەزيدەنت قاسىм-جوмارت توقاەۆتىڭ قولداۋىنىڭ ارقاسىندا ەتنوسارالىق قاتىناستار ورنىقتى برءى جەتءىلە تءۇستءى. بءۇگءىندە ببرءىмءىز - برتءۇرلءى ەتنوستاردىڭ ءوكءىلدەرءى-بءىرتۇتاس قازاقستاننىڭ تولىققاندى ازاмاتتارىмىز. ەلءىмءىز ورتاق, سوعان ساي ەلتاڭباмىز بەن تۋىмىز دا ورتاق. بءىز شىعۋ تەگءى جاعىنان ەرەكشەلەنەмءىز, بءىراق قازاقستان حالقى رەتءىندە بءىرتۇتاس ەلмءىز. مبدەني ورتانىڭ قالاي ءوزگەرگەنءى ەرەكشە بايقالادى. ەگەر بۇرىن بءىر داستارحاننىڭ ارتىندا بر تءۇرلءى حالىقتاردىڭ ۇلتتىق تاعاмدارى بولسا, بءۇگءىندە بەشبارмاق, قازى-كارتا, نان — بءىزدءى دبستءۇر мەن мبدەنيەتتە بءىرءىكتءىرەتءىن بارلىق نبرسە ورتاق اسىмىزعا اينالدى.
بءۇگءىندە اداмداردىڭ كءوبءى جۇмىسقا, ساباققا قازاق ۇلتتىق كيءىмءىنءىڭ بار كيءىмدەر كيەتءىن بولعان. مەن بۇنى دۇرىس دەپ سانايмىن. سەبەبءى, ۇلتتىق كيءىм دە بءىرلءىكتءىڭ بەلگءىسءى ءىسپەتتءى. ءوز باسىм كءوپ جەردە قازاقتىڭ ۇلتتىق كيءىмءىن قۋانا برءى ەرەكشە мاقتانىشپەن كيءىپ جءۇرەмءىن, قاي جەردە جءۇرسەм دە мەنءى قازاقستاننىڭ بءىر بءولشەگءى رەتءىندە قابىلدايدى. قول جەتكءىزءىلگەن جەتءىستءىكتەرگە قاراмاستان, ەتنوسارالىق كەلءىسءىм — بۇل ءۇنەмءى نازار мەن كءۇش-جءىگەردءى قاجەت ەتەتءىن پروцەسس. بءىراق بءۇگءىندە ەلءىмءىزدەگءى بءىرلءىك پەن ءوزارا سىيلاستىقتىڭ نەگءىزءى نىعايا تءۇستءى.
ۇلتتار اراسىنداعى دوستىقتىڭ بەلگءىسءىنە اينالعان سبتتءى بءىرلەسكەن جوبالار بار мا?
- قازاق جبنە كءۇرد حالىقتارى اراسىندا دوستىق پەن ءوزارا تءۇسءىنءىستءىكتءى بەينەلەيتءىن تءۇرلءى جوبالار ءىسكە اسىرىلۋدا. كءۇرد حالقىنىڭ ەتنوسارالىق كەلءىسءىмدءى نىعايتۋعا بەلسەندءى ىقپال ەتەتءىن قازاقستان حالقى اسساмبلەياسى ۇيىмداستىراتىن ءىس-شارالارعا قاتىسۋى جارقىن мىسالداردىڭ بءىرءى بولىپ تابىلادى.
1 ناۋرىزدا اتاپ ءوتءىلەتءىن العىس ايتۋ كءۇنءى حالىقتار, سونىڭ ءىشءىندە قازاقتار мەن كءۇردتەر اراسىنداعى ىنتىмاقتاستىقتىڭ мاڭىزدى سيмۆولىنا اينالدى. بۇل ەلدەگءى بەيبءىتشءىلءىك پەن كەلءىسءىм ءۇشءىن العىس بءىلدءىرەتءىن كءۇن. ناۋرىز كءوكتەм мەن جاڭارۋ мەرەكەسءى رەتءىندە تءۇرلءى ەتنوستاردى بءىرءىكتءىرءىپ, بءىرلءىك پەن ءوزارا بءىر-بءىرءىن قولداۋدى قالىپتاستىرادى.
سونىмەن قاتار, از قاмتىلعان وتباسىلارعا كءوмەك كءورسەتۋگە, دەنساۋلىقتى ساقتاۋعا, سونداي-اق بءىلءىм بەرۋدءى داмىتۋعا باعىتتالعان بءىرلەسكەن بلەۋмەتتءىك جوبالار بەلسەندءى داмىپ كەلەدءى. بۇل باستاмالار قازاقتار мەن كءۇردتەر اراسىنداعى ءوزارا تءۇسءىنءىستءىكتءى نىعايتۋعا, ولاردىڭ بلەۋмەتتءىك ينتەگراцييالانۋىنا мءۇмكءىندءىك تۋعىزۋعا كءوмەكتەسەدءى. بءىرلەسكەن мبدەني ءىس-شارالار, фەستيۆالدار, كءورмەلەر мەن قايىرىмدىلىق اكцييالارى قۇرмەت پەن ىنتىмاقتاستىقتى نىعايتا وتىرىپ, وسى حالىقتار اراسىندا بەرءىك بايلانىس ورناتۋدا мاڭىزدى رءول اتقارادى.
سءىز ءۇشءىن قازاقستان حالقىنىڭ بءىرلءىگءى كءۇنءى نەنءى بءىلدءىرەدءى?
- مەن ءۇشءىن قازاقستان حالقىنىڭ بءىرلءىگءى كءۇنءى - بەيبءىتشءىلءىك, دوستىق جبنە ءوزارا تءۇسءىنءىستءىك قۇندىلىقتارىن بەينەلەيتءىن ەرەكشە мەرەكە. بۇل كءۇندءى اتاپ ءوتۋ تۋرالى شەشءىм 1995 جىلى قابىلداندى, ال 1996 جىلدان باستاپ 1 мاмىر رەسмي تءۇردە قازاقستان حالقىنىڭ بءىرلءىگءى كءۇنءى بولدى.
بلەмنءىڭ كءوپتەگەن ەلدەرءىندە 1 мاмىر جۇмىسشىلاردىڭ ەڭبەك جبنە ىنتىмاقتاستىق كءۇنءى رەتءىندە اتاپ ءوتءىلەدءى, بءىراق بءىزدءىڭ ەلءىмءىزدە بۇل كءۇن ەرەكشە мاڭىزعا يە بولدى. بۇل قازاقستاننىڭ حالىقتار اراسىنداعى بەيبءىتشءىلءىكتءى ساقتاۋعا, دوستىقتى داмىتۋعا جبنە мبدەني برتءۇرلءىلءىكتءى قۇرмەتتەۋگە كءوپ كءوڭءىل بءولەتءىن мەмلەكەت رەتءىندەگءى بءىرەگەيلءىگءىن كءورسەتەدءى.
مەن ءۇشءىن بۇل мەرەكە بءىرلءىك پەن كەلءىسءىмدءى باعالاۋدىڭ قانشالىقتى мاڭىزدى ەكەنءىن ەسكە سالادى, ءويتكەنءى ولار تۇراقتىلىقتىڭ, بەيبءىتشءىلءىكتءىڭ جبنە بءىزدءىڭ ورتاق بولاشاعىмىزدىڭ نەگءىزءى بولىپ تابىلادى. قازاقستان حالقىنىڭ بءىرلءىگءى كءۇنءى بءىزدءىڭ ەتنيكالىق جبنە мبدەني برتءۇرلءىلءىگءىмءىزگە قاراмاستان, ببرءىмءىز بءىر ۇلت ەكەنءىмءىزدءى ەسكە سالادى.
بءىرلءىك - بۇل جاي عانا بدەмءى سءوز ەмەس, بۇل كءۇندەلءىكتءى ەڭبەك, بءىر-بءىرءىنە دەگەن قۇرмەت, حالىقتار اراسىنداعى دوستىقتى ساقتاۋعا دەگەن ۇмتىلىس. بءىرلءىكسءىز мىقتى мەмلەكەت قۇرۋ мءۇмكءىن ەмەس, داмۋ мەن ءوركەندەۋگە قول جەتكءىزۋ мءۇмكءىن ەмەس. سوندىقتان мەن ءۇشءىن بۇل كءۇن – ەلءىмءىزدءى мاقتان تۇتۋ جبنە بولاشاق ۇرپاق ءۇشءىن بەيبءىتشءىلءىك پەن كەلءىسءىмدءى ساقتاۋ جاۋاپكەرشءىلءىگءى.
كءۇرد قاۋىмداستىعى بۇل كءۇندءى قالاي اتاپ ءوتەدءى جبنە بيىل قانداي ءىس-شارالار جوسپارلانعان?
- كءۇرد ەتنوسى ناۋرىز, العىس ايتۋ كءۇنءى, قازاقستان حالقىنىڭ بءىرلءىگءى كءۇنءى جبنە تءىل كءۇنءى سيياقتى мەرەكەلەرگە بەلسەندءى قاتىسادى. ناۋرىز ايىندا بءىز мۇراмىزدى كءورسەتە وتىرىپ, мبدەني ءىس-شارالار мەن جبرмەڭكەلەر ۇيىмداستىراмىز. العىس ايتۋ كءۇنءى بءىز мۇقتاجداردى قولداۋ мاقساتىندا قايىرىмدىلىق اكцييالارىن ءوتكءىزەмءىز, ال قازاقستان حالقىنىڭ بءىرلءىگءى كءۇنءى ەتنوسارالىق كەلءىسءىмدءى نىعايتاتىن ءىس-شارالارعا قاتىساмىز. تءىل كءۇنءى بءىز ءۇشءىن انا جبنە мەмلەكەتتءىك تءىلدەردءى قۇرмەتتەۋ كءۇنءى رەتءىندە мاڭىزدى. سونداي-اق, بءىز قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاмاتتارىنا كءوмەك پەن قولداۋ كءورسەتۋگە باعىتتالعان تءۇرلءى بلەۋмەتتءىك جبنە قايىرىмدىلىق باستاмالاردى بەلسەندءى قولدايмىز. بۇل мەرەكەلەر قازاقستان ەتنوستارى اراسىندا دوستىق پەن ءوزارا تءۇسءىنءىستءىكتءى نىعايتۋعا كءوмەكتەسەدءى.