سوڭعى جىلدارى قازاقستان شاحتالارىندا قايعىلى وقيعالار جيىلەمەسە، سيرەيتىن ەمەس. اسىرەسە كومىر وندىرىسىندە اسا ءقاۋىپ كوبىرەك. ءقازىر ەلىمىزدە شامامەن 30 كاسىپورىن قارا التىن وندىرەدى. جىل سايىن 110 ملن توننادان كەم ەمەس كومىر قازىلىپ الىنادى. دەگەنمەن سوڭعى جىلدارى شاحتالاردا ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىنە قاتىستى ۇلكەن ماسەلەلەر تۋىنداپ وتىر. Aqshamnews.kz ءتىلشىسى ەلىمىزدىڭ كەن ورىندارىندا سوڭعى بەس جىل كولەمىندە بولعان اپاتتاردى ءتىزىپ كوردى.
سوڭعى بەس جىلداعى نەگىزگى اپاتتار:
• 2020 ج. — ورلوۆ وندىرىستىك كەشەنى، جارىلىس كەزىندە 2 ادام قازا تاپتى.
• 2020 ج. — «اقتوبە مىس كومپانياسى»، كومىرقىشقىل گازىنان ۋلانۋ، 4 ادام قازا تاپتى.
• 2021 ج. — «اباي» شاحتاسى، مەتان گازىنىڭ شىعۋى، 6 ادام قازا تاپتى.
• 2022 ج. — «ساران» شاحتاسى، تاۋ جىنىسىنىڭ وپىرىلۋى، 1 ادام قازا تاپتى.
• 2022 ج. — لەنين اتىنداعى شاحتا، مەتان جارىلىسى، 5 ادام قازا تاپتى.
• 2023 ج. — كوستەنكو شاحتاسى، گاز-مەتان جارىلىسى، 46 ادام قازا تاپتى.
• 2025 ج. — «جومارت» كەنىشى، الدىن الا بولجام بويىنشا مەتان جارىلىسى، 7 ادام قازا تاپتى.
«اپات ايتىپ كەلمەيتىنى» انىق. ءبىراق،
كوبىنە قايعىلى وقيعالار قاراعاندى وبلىسىنداعى شاحتالاردا تىركەلەدى. بۇل رەتتە ەڭ كوپ اپات بولعان كاسىپورىن – «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ». 2023 جىلى كوستەنكو شاحتاسىنداعى الاپات جارىلىستان كەيىن پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆ لاكشمي ميتتالمەن ينۆەستيسيالىق ىنتىماقتاستىقتى توقتاتىپ، ۇكىمەتكە شاحتالاردى مەملەكەتكە قايتارۋ، ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىكتى كۇشەيتۋ جانە تەحنيكالىق بازانى جاڭارتۋدى تاپسىرعان ەدى. سول جىلى كاسىپورىن اتاۋى «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» كومپانياسى رەسمي تۇردە QARMET بولىپ وزگەردى.
اپاتتاردىڭ باستى سەبەپتەرى:
• مەتان جارىلىستارى؛
• كومىر مەن گازدىڭ كەنەتتەن شىعۋى؛
• شاحتالاردىڭ ەسكىرۋى (كوبى كەڭەس زامانىندا سالىنعان)؛
• قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنىڭ جەتكىلىكتى ساقتالماۋى؛
• ينجەنەر مامانداردىڭ تاپشىلىعى.
نە ىستەلىپ جاتىر؟
سەنات دەپۋتاتى عالياسقار سارىبايەۆتىڭ ايتۋىنشا:
«ءقازىر ءماجىلىس پەن سەناتتا ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىك تۋرالى زاڭ جوباسى قارالىپ جاتىر. ەگەر قابىلدانسا، وتە قاتاڭ تالاپتار ەنگىزىلمەك. ءار مەملەكەت ءوز ۇلتتىق ستاندارتتارىن قابىلدايدى، بىزدە دە وسى باعىتتا شارالار اتقارىلىپ جاتىر».
اپات ايتىپ كەلمەيتىنى انىق. دەسە دە، كەن ورىندارىنداعى قايعىلى وقيعالاردىڭ جىل سايىن قايتالانۋى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن وندىرىستىك قاۋىپسىزدىككە قاتاڭ باقىلاۋ ورناتىپ، شاحتالاردى تولىق تەحنيكالىق جاڭعىرتۋ قاجەتتىگىن كورسەتىپ وتىر.
ايتا كەتەيىك، تامىزدىڭ سوڭعى جەكسەنبىسى - كەنشىلەر كۇنى. باستارىن ءقاۋىپ پەن قاتەرگە تىگە وتىرىپ، وسى سالادا قىزمەت ەتىپ جۇرگەن جاننىڭ بارشاسى - ناعىز ەرجۇرەك، باتىل جاندار ەكەنىن ەستەن شىعارمايىق.