ق ر پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى مارات باشيموۆ جەكە دەرەكتەردى قورعاۋعا ارنالعان باپتى قولدادى، - دەپ حابارلايدى Aqshamnews.kz.
«بۇل جەكە قۇقىقتار مەن بوستاندىقتار، ولار ق ر كونستيتۋسياسىندا بەكىتىلىپ، مەملەكەت تاراپىنان كەپىلدەندىرىلۋى ءتيىس، سەبەبى بۇل – ادامنىڭ ەڭ قۇندى جەكە بوستاندىقتارىن پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن قۇندىلىقتار: ومىرگە جانە جەكە قاۋىپسىزدىككە قۇقىق، جەكە جانە وتباسى ءومىرىنىڭ يگىلىكتەرى، مورالدىق جانە رۋحاني كەدەرگىسىزدىك، ءومىرىن، بوستاندىعىن، جەكە تۇلعا رەتىندە ابىرويىن قورعاۋعا قاجەتتىلىكتەر»، – دەدى دەپۋتات.
مارات باشيموۆتىڭ ايتۋىنشا، جەكە قۇقىقتار مەن بوستاندىقتاردىڭ نەگىزگى ءمانى كونستيتۋسيالىق فورمۋلادان تۋىندايدى: «ادام، ونىڭ ءومىرى، قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى – مەملەكەتتىڭ ەڭ جوعارى قۇندىلىقتارى».
«ادامنىڭ جەكە ءومىرى ونىڭ ءوز جەكە ءومىرىنىڭ قوعامعا نەمەسە مەملەكەتكە جاريالاعىسى كەلمەيتىن اسپەكتىلەرىنەن تۇرادى. بۇل – جەكە تۇلعانىڭ ەرەكشە تاۋەلسىزدىگى، قوعام مەن مەملەكەت باقىلاۋىنا جاتپايدى»، – دەدى سپيكەر.
مۇندا جەكە دەرەكتەردىڭ زاڭسىز جيناقتالۋى، وڭدەلۋى، ساقتالۋى جانە قولدانىلۋىنان بوستاندىق تۋرالى ءسوز بولىپ وتىر، سونىڭ ىشىندە سيفرلىق تەحنولوگيالاردى قولدانۋ ارقىلى وڭدەلەتىن دەرەكتەردى دە قامتيدى.
«بۇل جەكە قۇقىقتار مەن بوستاندىقتار توبى جەكە جانە وتباسى ءومىرىنىڭ قورعالۋى ءۇشىن كەپىلدىك بەرەدى: جەكە ومىرگە، جەكە جانە وتباسى قۇپياسىنا قول سۇعىلماۋشىلىق قۇقىعى. جەكە بوستاندىققا كونستيتۋسيالىق قۇقىقتىڭ قۇرامىنا وسى قۇقىقتار توبىنا ءار ادامنىڭ جەكە دەرەكتەردى زاڭسىز جيناۋ، وڭدەۋ، ساقتاۋ جانە پايدالانۋىنان، سونىڭ ىشىندە سيفرلىق تەحنولوگيالاردى قولدانۋ ارقىلى، بوستاندىققا قۇقىعى سياقتى ماڭىزدى قۇقىقتاردى قوسۋ قاجەت»، – دەپ اتاپ ءوتتى دەپۋتات.
مارات باشيموۆ قازاقستان زاڭناماسىندا جەكە دەرەكتەردى قورعاۋعا باعىتتالعان نورمالار بار ەكەنىن ەسكە سالدى. مىسالى، ق ر «جەكە دەرەكتەر جانە ولاردى قورعاۋ تۋرالى» زاڭىنىڭ 11-بابىندا مەنشىك يەلەرى، وپەراتورلار جانە ءۇشىنشى تۇلعالاردىڭ شەكتەۋلى قولجەتىمدى جەكە دەرەكتەردىڭ قۇپيالىلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە سۋبەكتىنىڭ كەلىسىمىنسىز نەمەسە زاڭدى نەگىزسىز ولاردى تاراتۋعا جول بەرمەۋگە مىندەتتى ەكەندىگى كورسەتىلگەن. بيومەتريالىق دەرەكتەردىڭ قۇپيالىلىعى بولەك بەكىتىلگەن.
سونىمەن قاتار، ق ر قىلمىستىق كودەكسىنىڭ 148-بابىنىڭ 1-بولىمىنە سايكەس، جەكە ءومىر قۇپياسىن زاڭسىز بۇزۋ ەكى جىلعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايىرۋعا دەيىن قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە اكەپ سوعادى.
ايتا كەتەيىك، كاسىبي قۇپيالارعا بولەك نازار اۋدارىلادى. «بەلگىلى ءبىر ماماندىق وكىلدەرىنە ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مۇددەلەرىن قورعاۋ ءۇشىن سەنىپ تاپسىرىلعان جەكە جانە وتباسى قۇپيالارىن كاسىبي قۇپيالار دەپ قاراۋ قاجەت. ولارعا دارىگەرلىك، ادۆوكاتتىق قۇپيا، قۇپيا يسپوۆەد، الدىن الا تەرگەۋ قۇپياسى، نوتاريالدىق ارەكەتتەر قۇپياسى جانە باسقالارى جاتادى»، – دەپ اتاپ كورسەتتى باشيموۆ.