الماتىدا الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-تۇلىك ونىمدەرىنىڭ باعاسىن باقىلاۋدى كۇشەيتتى

الماتى قالاسىندا الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-تۇلىك تاۋارلارىنىڭ (ءامات) باعاسىن ۇستاپ تۇرۋ بويىنشا كوپ جۇمىس ىستەلىپ جاتىر. 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قالادا ءامات-قا قاتىستى تۇتىنۋ باعالارىنىڭ يندەكسى 8،9%-دى قۇرادى، بۇل رەسپۋبليكالىق دەڭگەيمەن (8،6%) شامالاس. الماتىنىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارى سىرتقى جانە ىشكى فاكتورلارعا قاراماستان، ازىق-تۇلىك نارىعىنداعى جاعداي تۇراقتى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. 2025 جىلى الماتىدا باعانىڭ كۇرت وسۋىنە جول بەرمەۋگە باعىتتالعان ءبىراز شارۋا قولعا الىندى. نەگىزگى قۇرالدىڭ ءبىرى – «اينالىم» قارىزدارى مەن فورۆاردتىق كەلىسىمشارتتار بولدى. وسى تەتىكتەر اياسىندا قالاعا ءار وڭىردەگى تاۋار وندىرۋشىلەردەن تىكەلەي 26 مىڭ توننادان استام ءونىم جەتكىزىلدى. سونىمەن قاتار ۇلكەن ساۋدا جەلىسىنىڭ ءبىرى – «ماگنۋممەن» 15 اتاۋداعى ءامات-تى بەلگىلەنگەن باعامەن ساتۋ جونىندە كەلىسىم جاسالدى. ولاردىڭ قاتارىنا باكالەيا، ءسۇت، ەت پەن كوكونىس ونىمدەرى كىرەدى. ءقازىر وسىلاردان 10،4 مىڭ توننادان استام كوكونىس پەن 600 توننادان استام وزگە ءونىم ساتىلدى. وتاندىق وندىرۋشىلەرمەن ىنتىماقتاسا جۇمىس ىستەۋگە كوپ كوڭىل ءبولىنىپ وتىر. كوكونىس، قانت، جۇمىرتقا مەن تاۋىق ەتىن الماتىداعى ساۋدا جەلىلەرى مەن ازىق-تۇلىك بازارلارىنىڭ سورەسىنە تىكەلەي جەتكىزۋدى كوزدەيتىن كەلىسىم جاسالدى ولارمەن. بۇل دەلدالداردىڭ تىزبەگىن قىسقارتىپ، باعانى ءبىرقالىپتى ۇستاۋعا مۇمكىندىك بەردى. باعانىڭ نارقىنا دەمالىس كۇندەرى وتەتىن جارمەڭكەلەر دە ەلەۋلى ۇلەس قوستى. ءبىر جىلدىڭ ىشىندە قالادا وسىنداي 430 جارمەڭكە ءوتىپ، وندا ورتاشا قالالىق باعادان 10–15% تومەن باعامەن 85 مىڭ توننادان استام ءونىم ساتىلدى. جارمەڭكەلەر قالا تۇرعىندارى اراسىندا ۇلكەن سۇرانىسقا يە بولىپ، الەۋمەتتىك قولداۋدىڭ ماڭىزدى تەتىگى بولىپ قالا بەردى. سونىمەن قاتار مەملەكەتتىك باقىلاۋ دا كۇشەيدى. 2025 جىلى ءامات بويىنشا دەلدالدىق جۇيەنى تەرگەپ-تەكسەرۋ مەن شەكتى ساۋدا ۇستەمەسىن (15%-دان اسپاۋى ءتيىس) ساقتاۋ جونىندەگى وڭىرلىك كوميسسيانىڭ 26 وتىرىسى ءوتتى. تەكسەرۋ ناتيجەسىندە 535 اكىمشىلىك حاتتاما تولتىرىلىپ، جالپى سوماسى 47،1 ملن تەڭگە ايىپپۇل سالىنىپ، جاۋاپسىز 38 دەلدال تىزىمنەن شىعارىلدى.