كەيىنگى جىلدارى الماتى قالاسى ورتا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى مەن كوللەدجدەر اراسىنداعى ءبىلىم الۋشىلاردىڭ باسىم بولىگى سپورتقا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ، ساپالى تۇرعىدا جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلدى. قالالىق جارىستارعا قاتىسۋشىلار سانى ءوسىپ 153 مىڭعا جەتتى، ال ينكليۋزيۆتى جوبالار اياسىندا ارنايى ءبىلىم بەرۋدە قاجەتتىلىگى بار 1000-نان استام بالانىڭ باسىن بىرىكتىردى.
الماتى قالاسى ءبىلىم باسقارماسى “قالالىق دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت وقۋ-تاجىريبەلىك ورتالىعى” ديرەكتورى باحتيار ەلەمەسوۆتىڭ ەكسكليۋزيۆ سۇحباتىندا، مەملەكەتتىك جانە جەكە وقۋ ورىندارى اراسىنداعى كەدەرگىلەردى جويۋ، سونداي-اق حالىقارالىق دەڭگەيدەگى چەمپيونداردى تاربيەلەۋمەن قاتار، ءاربىر بالا ءۇشىن ءبىرىڭعاي سپورت كەڭىستىگىن قۇرۋ كەرەكتىگى تۋرالى ايتىپ ءوتتى.
باحتيار اسقار ۇلى، ەگەر 2025 جىل ءۇشىن الماتىداعى مەكتەپ جانە ستۋدەنت سپورتىنىڭ نەگىزگى قورىتىندىسىن شىعاراتىن بولساق، ول قانداي بولار ەدى؟
سپورتتىق كورسەتكىشتەردى ماقتانىشپەن اۋىز تولتىرىپ ايتاتىن بولساق، بۇل ساندار وزدىگىنەن-اق كوپ نارسەنى اڭعارتادى. الايدا ءبىز ءۇشىن ەڭ باستى كورسەتكىش ەمەس – بۇل بالالاردىڭ سپورتقا دەگەن قىزىعۋشىلىق تانىتۋى. ەگەر 2024 جىلى الماتى قالاسى بويىنشا وتكىزىلگەن قالالىق جارىستارعا 130 مىڭ وقۋشى قاتىسسا، 2025 جىلى ولاردىڭ سانى 153 مىڭنان استى. بۇل – ەلىمىزدەگى كەيبىر وڭىرلەردەگى حالىقتىڭ سانىنان دا كوپ بولۋى ابدەن مۇمكىن.
وسى ون مىڭداعان بالانىڭ ءارقايسىسىنىڭ ارتىندا جەكە تاعدىر، تولعانىس، العاشقى جەڭىس، ءوزىن-وزى جەڭۋ، كوماندا رۋحى جاتىر. ءبىز ءسوز ەتكەن جۇيەلى جۇمىستىڭ ناقتى ناتيجەسى دە – وسى. سپورت ەندى تاڭداۋلىلاردىڭ عانا ەنشىسى ەمەس، ول مەكتەپ پەن كوللەدجدەگى ءاربىر بالاعا قولجەتىمدى، شىنايى بۇقارالىق تاجىريبەگە اينالدى.
باحتيار ەلەمەسوۆ
ينكليۋزيا – ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندەگى نەگىزگى باعىتتاردىڭ ءبىرى: ءبىر جىلدا قانداي وزگەرىستەر بولدى؟
زامان تالابىنا ساي، سپورتتىڭ دەڭگەيى دە وزگەردى. بۇرىن ءبىز ارنايى ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىگى بار بالالار ءۇشىن جەكە ءىس-شارالار جونىندە ءجيى ايتاتىنبىز. ءقازىر ءبىز ولاردىڭ جالپى قوعامعا قوسىلۋى تۋرالى ايتامىز. ءبىزدىڭ «قالالىق ينكليۋزيۆتى ويىندار» جوبامىز سونىڭ دالەلى. ءبىز سپورت تۇرلەرىنىڭ سانىن 12-دەن 15-كە، ال قاتىسۋشىلار سانىن 600-دەن 1000-عا دەيىن ارتتىرىپ قانا قويعان جوقپىز. ەڭ باستىسى – بۇل جارىستاردى قالانىڭ جالپى سپورتتىق ومىرىنە تولىقتاي كىرىكتىردىك. بوچچا، گولبول، شوۋداۋن سەكىلدى سپورت تۇرلەرى بۇگىندە تەك ارنايى مەكتەپتەردە عانا ەمەس، جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردە دە كەڭىنەن تانىمال.
ءبىزدىڭ سپورتشىلارىمىزدىڭ «جۇلدىزاي» رەسپۋبليكالىق سپارتاكياداسىندا جانە «تەڭ مۇمكىندىكتەر» فەستيۆالىندە جەڭىسكە جەتۋى – دۇرىس باعىتتا كەلە جاتقانىمىزدىڭ ايقىن دالەلى. سپورت شىن مانىندە تەڭ مۇمكىندىكتەر كەڭىستىگىنە اينالۋدا.
«كوللەدجدەردىڭ ۇلتتىق ليگاسى» 2025 جىلى شىن مانىندە سەرپىندى سەرپىلىس جاسادى. وسىنداي وزگەرىستەردىڭ سىرى نەدە بولدى؟
2024 جىلى ليگا تەك مەملەكەتتىك كوللەدجدەرگە ارنالعان ۆەدومستۆولىق جوبا بولدى. ال 2025 جىلى ءبىز جەكە وقۋ ورىندارىنا دا ەسىك اشتىق. ناتيجە قانداي؟ ەكى ديۆيزيوننىڭ ورنىنا — ءتورت ديۆيزيون. 1500 قاتىسۋشىنىڭ ورنىنا — 6000-نان استام قاتىسۋشى! بۇل — ءتورت ەسە كوپ. ءبىز كەز كەلگەن كوللەدج ستۋدەنتى ءوز مۇمكىندىگىن كورسەتە الاتىن تولىققاندى جارىس الاڭىن قالىپتاستىردىق. ال قازاقستان رەسپۋبليكاسى وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترىنىڭ جالپىكوماندالىق «ەڭبەك كۋبوگى» — ءبىز قۇرعان ستۋدەنتتىك سپورتتىڭ تۇتاس ەكوجۇيەسىنىڭ جۇيەلى ءارى زاڭدى ناتيجەسى.
بولەك ماقتانىش – اسكەري-پاتريوتتىق باعىت. ءبولىم تەك 2025 جىلعى قاڭتاردان باستاپ جۇمىسىن باستاعانىمەن، ناتيجەلەرى حالىقارالىق دەڭگەيدە. بۇعان قالاي قول جەتكىزدىڭىزدەر؟
جۇيە مەن جىگەر. قىسقا مەرزىم – جوعارى ناتيجە: اسكەري-پاتريوتتىق باعىتتاعى سەرپىلىس. ءبىز جاڭالىق ويلاپ تاپقان جوقپىز، ءبىراق ايقىن ۆەرتيكال قۇردىق: مەكتەپتەردەگى «جاس سارباز» جانە «جاس ساقشى» سىنىپتارىنان باستاپ، اسكەري-پاتريوتتىق كلۋبتارعا دەيىن قامتىلدى. ولاردىڭ سانى 43-تەن 70-كە ءوستى. ءبىراق بۇل جەردە ماڭىزدىسى تەك سانىندا عانا ەمەس. ءبىز ولاردى ءمان ماعىناسىمەن جانە زاماناۋي فورماتتارمەن تولتىردىق. ەگەر 2024 جىلى شامامەن 30 ءىس-شارا بولسا، 2025 جىلى – 90-نان استام ءىس-شارا وتكىزىلدى، قاتىسۋشىلار سانى 20 مىڭ وقۋشىعا جەتتى. بالالار تەك ءدارىس تىڭداي بەرمەيدى، ولار ەستافەتالارعا، بايقاۋلارعا قاتىسىپ جاتتىعادى. ال ءبىزدىڭ كوماندا، قاراپايىم الماتىلىق مەكتەپ وقۋشىلارى مەن كوللەدج ستۋدەنتتەرى، ق ر قورعانىس ءمينيسترىنىڭ كۋبوگىندا بەس ەلدىڭ قۇراماسىن جەڭگەن ءسات – ناعىز دالەل. بۇل ءبىزدىڭ جاستارىمىزدىڭ تەك سپورتتىق تالانتتى عانا ەمەس، سونىمەن بىرگە وتانىن قورعاۋعا مورالدىق تۇرعىدان دايىن ەكەنىن كورسەتەدى. ال قىزداردىڭ رەسەيدە وتكەن «پوگونداعى قىزدار» بايقاۋىنداعى جەڭىسى – ستەرەوتيپتەردى بۇزۋدىڭ ادەمى ءرامىزى بولدى.
جەتىستىكتەر تىزىمىندە تەك كوماندالىق جەڭىستەر عانا ەمەس، جەكە دارا جەڭىستەر دە بار. مىسالى، توعىزقۇمالاقتان الەم جانە ازيا چەمپيوندارى. مۇنداي جۇلدىزداردى قالا قالاي قولدايدى؟
ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز – تالانتتى بايقاپ، ونى تولىق جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ورتا قۇرۋ. ايانا اباي مەن ايگەرىم جاركەنبەكتىڭ جەڭىستەرى – مۇزدىقتىڭ شىڭى عانا. ونىڭ استىندا جۇزدەگەن مەكتەپتىك جانە قالالىق تۋرنيرلەر بار، ءبىز ولاردى تۇراقتى تۇردە وتكىزەمىز. بۇل – سەكسياداعى باپكەرلەردىڭ ەڭبەگى، بۇل – توعىزقۇمالاق پەن قازاقشا كۇرەستى ءبىزدىڭ بۇقارالىق ءىس-شارالار باعدارلاماسىنا ەنگىزۋ. ءبىز الماتىلىق وقۋشى قىزدارىمىزدىڭ سپورت ارقىلى ءبىزدىڭ مادەني داستۇرلەرىمىزدى ساقتاپ، كوبەيتىپ، الەمدىك دەڭگەيدە جەڭىسكە جەتۋىمەن ماقتانامىز.
2026 جىلدىڭ نەگىزگى سىنى قانداي دەپ ويلايسىز؟
سپورتتاعى باسىمدىق ديناميكانى ساقتاۋ جانە ارتتىرۋ ماڭىزدى. بۇقارالىق سپورت فورمالدىلىققا اينالماۋى ءتيىس. ءبىز ءۇشىن ءاربىر جاڭا قاتىسۋشى — مەكتەپ وقۋشىسى، كوللەدج ستۋدەنتى نەمەسە ووپ بار بالا — ءبىزدىڭ شارالاردا ءوز قۇندىلىعىن، جارىس قىزىعىن جانە قوزعالىس قۋانىشىن سەزىنۋى ماڭىزدى. الدا كوپتەگەن جوسپارلار بار: تورەشىلىك پەن جاتتىعۋ پروسەسىن سيفرلىق پلاتفورمالار ارقىلى دامىتۋ، جاڭا ينكليۋزيۆتى باعدارلامالاردى ەنگىزۋ، كوماندالارىمىز ءۇشىن حالىقارالىق ستارتاپتاردىڭ گەوگرافياسىن كەڭەيتۋ. 2025 جىلى العان ەنەرگيامىز — بولاشاق جەڭىستەرگە وتىن. الماتىلىق مەكتەپ وقۋشىلارى مەن ستۋدەنتتەرى ءبىزدى تاعى دا تاڭ قالدىرادى دەپ سەنىمدىمىز.