الماتى كىتاپحاناسىندا قالامگەر مەدەۋ سارسەكەنىڭ 90 جىلدىعىنا وراي ادەبي-تانىمدىق كەش ءوتتى

الماتى كىتاپحاناسىندا قالامگەر مەدەۋ سارسەكەنىڭ 90 جىلدىعىنا وراي ادەبي-تانىمدىق كەش ءوتتى سۋرەت: اۆتوردان

ا.پ.چەحوۆ اتىنداعى ورتالىق قالالىق كىتاپحانادا جازۋشى، دراماتۋرگ، پۋبليسيست، قوعام قايراتكەرى، «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى مەدەۋ سارسەكەنىڭ تۋعانىنا 90 جىل تولۋىنا وراي ادەبي-تانىمدىق كەش ءوتتى. كەشكە قالامگەردىڭ تۋعان قارىنداسى رىمگۇل سارسەكەيەۆا مەن جيەندەرى دە قاتىستى. 

جازۋشى، «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى داۋلەت سەيسەن ۇلى مەدەۋ سارسەكەنىڭ شىعارماشىلىق جولى مەن ازاماتتىق، ادامگەرشىلىك تۇلعاسى تۋرالى، ءوزى سەكىلدى جاستارعا دەگەن اعالىق شاپاعاتى، قامقورلىعى جايىندا اڭگىمەلەپ بەردى. پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، اكادەميك اقمارال ماعاۋوۆا مەدەۋ سارسەكەنىڭ ەشقانداي عىلىمي دارەجەسى بولماسا دا دەرەكتى، دايەكتى تاقىرىپتارعا دا ءجيى بارعانىن، ەڭبەكقور ازامات بولعانىن اتاپ ءوتتى. 

 ال قالامگەردىڭ قارىنداسى رىمگۇل ساپا قىزى ونىڭ ءۇيدىڭ تۇڭعىشى ءھام وزىنەن كەيىنگى باۋىرلارىنا ءاردايىم قامقور بولعانىن ايتىپ، بالالىق شاعىنان ادەمى ەستەلىكتەر شەرتتى. اياۋلى اعاسىنىڭ بارلىق شىعارماسى، گازەت قيىندىلارىنا دەيىن بۇگىندە ءۇي كىتاپحاناسىندا مۇقيات ساقتاۋلى ەكەنىن ماقتانىشپەن تىلگە تيەك ەتتى. 

مەدەۋ سارسەكە – سەمەيدىڭ ابىرالى اۋدانىنان. قازاق كەن-مەتاللۋرگيا ينستيتۋتىن بىتىرگەن. ءبىراق سانالى عۇمىرىن جازۋعا ارناعان تۇلعا. مەرزىمدى باسىلىمداردا ءتىلشى دە بولعان. كوركەم شىعارمالار دا، دەرەكتى پوۆەست، وچەركتەردى دە وندىرتە جازعان. قازاق عىلىمي-فانتاستيكالىق ادەبيەتىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى بولعانىن دا ايتا كەتۋ كەرەك. بۇل باعىتتا «عاجايىپ ساۋلە»، «كورىنبەستىڭ كولەڭكەسى»، «وت جانە اتوم»، «جەتىنشى تولقىن» اتتى اڭگىمەلەرى جارىق كورگەن. ا.بەليايەۆتىڭ ايگىلى «قوس مەكەندى ادام» رومانىن قازاق تىلىنە اۋدارعانى تاعى بار.

نەگىزگى ماماندىعىنان دا الىس كەتپەگەن دەسەك تە بولادى. سەبەبى، قازاقتىڭ تۇڭعىش اكادەميگى قانىش ساتبايەۆتىڭ ءومىرىن تىڭعىلىقتى زەرتتەپ، ناتيجەسىندە ناقتى دەرەك-دايەككە قۇرىلعان عۇمىرنامالىق «ساتبايەۆ» كىتابى جارىق كورەدى. ءوزى تۋىپ وسكەن ءوڭىردىڭ ادامزاتقا تيگىزگەن زاردابىن بەينەلەگەن «سەمەي قاسىرەتى» كىتابى دا بۇل كۇندە ەلىمىزدىڭ بارلىق كىتاپحاناسىنىڭ سورەسىنەن تابىلادى. ونىڭ بىرنەشە تۋىندىسى «تاماشا ادامداردىڭ ءومىرى» («جزل») سەرياسىنان باسىلىپ شىققانى دا وتاندىق ادەبيەتكە قوسىلعان ۇلكەن ۇلەس ەكەنى ءسوزسىز.

«مەدەۋ سارسەكە – پاراسات پەن قالام يەسى» دەگەن تاقىرىپتا وتكەن ادەبي-تانىمدىق كەشتە ءداستۇرلى ءانشى، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ەركىن شۇكىمان دا ءسوز الىپ، تۇلعانىڭ شىعارماشىلىعىمەن جاقسى تانىس ەكەنىن، قالامگەردىڭ تۋىندىلارى ءالى تالاي بۋىنعا ۇلگى بولاتىنىن تىلگە تيەك ەتىپ، مەيماندارعا، جاستارعا ءان شىرقاپ بەردى. ال الماتىدا قولعا الىنعان «وقۋعا قۇشتار مەكتەپ» جوباسى اياسىندا مەدەۋ سارسەكەنىڭ «ساتبايەۆ» كىتابىن وقىپ، تالقىلاپ، زەردەلەگەن №15 گيمنازيانىڭ 10 «ءا» سىنىبى وقۋشىلارى ايگىلى شىعارمادان ۇزىندىلەر وقىدى. 

«ۇلى اباي، شاكارىم بابامىز، مۇحتار اۋەزوۆتەي قالامگەر دۇنيەگە كەلگەن وڭىردە تۋعان مەدەۋ اعامىز توڭىرەگىندە جۇرگەن ادامدارعا تۇگەل جاقسىلىق جاساپ جۇرەتىن ادام ەدى. دەمالىسىندا تۋعان جەرگە بارۋعا جينالعاندا اكە-شەشەسى «مەدەۋجان كەلە جاتىر ەكەن» دەپ جەكە كيىز ءۇي تىگىپ قوياتىن بولعان. اعامىز سونىڭ ىشىندە جاتىپ شىعارمالارىن جازاتىن بولعان دەسەدى. اجەلەرىمىز سولاي ايتىپ وتىراتىن. قازاق كەن-مەتاللۋرگيا ينستيتۋتىن ءبىتىرىپ، زاۋىتتاردا جۇمىس ىستەپ ءجۇرىپ، «كومبە»، «جاڭعىرىق» روماندارىن، «جەتى جىلدىقتىڭ جىگىتتەرى»، «قاز قايتقاندا»، «ايشىقتى مەزەت» دەرەكتى پوۆەستەرىن جازدى. ءسويتىپ ءوندىرىس تاقىرىبىنا قالام تارتقان العاشقى قالامگەر اتاندى. ءقازىر بايقاپ جۇرگەن بولساڭىزدار، الماتىدا 24 ساعات، ياعني كۇنى-تۇنى جۇمىس ىستەيتىن كىتاپحانالار اشىلىپ جاتىر. بۇل جاستار ءۇشىن ۇلكەن مۇمكىندىك. مەدەۋ اعامىز باسپادان شىققان كىتاپتارىن كىتاپحانالارعا ءوز قولىمەن اكەلىپ تاپسىرىپ جۇرەتىن. جاس بۋىننىڭ ءبىلىمدى، زەردەلى بولعانىن قالايتىن. مەدەۋ سارسەكەنىڭ ەڭبەگىن ۇمىتۋعا بولمايدى. وسىنداي تۇلعانىڭ بەينەسى جىل وتكەن سايىن جارقىراي تۇسەرى انىق»، – دەدى اقىن باۋىرجان جاقىپ.

ءسىزدىڭ رەاكسياڭىز؟
ۇنايدى
3
ۇنامايدى
0
كۇلكىلى
0
شەكتەن شىققان
0
سوڭعى جاڭالىقتار

15:47

15:36

15:24

15:15

14:55

14:50

14:40

14:30

14:15

14:04

12:50

12:25

12:14

12:13

11:35

11:27

11:23

11:15

11:08

11:03

10:53

10:39

10:35

10:25

10:07