«Aqshamnyń» búgíngí keıípkerí Nūrǵalı Mūsyrmanqūlov – elektr salasynda tabysty eńbek etíp júrgen zamanauı kásíp ıesí. Ol jastarǵa baǵyt-baǵdar beríp, tehnıkalyq mamandyqtar boıynsha bílíktí kadrlardy dayarlauǵa úles qosyp júrgen azamat. Qazaq jastary tehnıkalyq kásípke ıkemsíz degen stereotıpke qarsy tūryp, būl salanyń bolashaǵyn ísímen dáleldep kele jatqan jas kásípker. Bíz Nūrǵalı Pulatūlymen Jūmysshy mamandyqtar jyly ayasynda kolledjderdí aralau kezínde tanystyq. Sol kezdesude ol jastardy oqytudaǵy tájírıbesí men áleumettík jobalary turaly oılaryn aıtyp, sūhbattasuǵa kelísímín bergen edí. Kásíbı baǵyttaǵy tabys pen qoǵamdyq qūndylyqtardyń úılesímín kórsetetín, jastarǵa motıvatsıya beretín áńgíme tómendegídeı órbídí...
QAZAQ JASTARY DA KÁSÍBI ELEKTRIK BOLA ALADY
– Nūrǵalı, áleumettík jelídegí paraqshańyzda «qazaqtardan elektrık shyqpaıdy» degen kózqarasty būzamyn depsíz. Mūndaı píkír qoǵamda qalaı paıda boldy dep oılaısyz?
– Ókíníshke qaraı, mūndaı kózqaras būrynnan bar. Tehnıkalyq mamandyqtardy qūddy bír ózge ūlt ókílderíníń enshísíndeı kóretínder aramyzda álí de az emes. Al meníń maqsatym – osy stereotıptí joqqa shyǵaru. Áleujelídegí paraqshamda qazaq jastarynyń da naǵyz maman, kásíbı elektrık bola alatynyn kórsetíp kelemín. Ózímníń de, shákírtterímníń de jetístígín úlgí etíp, būl salada abyroımen eńbek etuge bolatynyn dáleldep júrmín.
– Būl salaǵa bet būruyńyzǵa ne sebep boldy? Elektr salasy sízdí nesímen baurady?
– Bala kezímnen tehnıkalyq dúnıelerge degen qyzyǵushylyǵym erekshe boldy. Aınalamdaǵy zattardyń qalaı jūmys ísteıtínín bílgím kelíp, únemí zerttep, qolmen jasap kóruge ūmtylatynmyn. Toktyń qalaı júrgízíletínín, jaryqtyń qalaı janatynyn túsíngím keletín. Sol qyzyǵushylyq bírtíndep áuestíkke, keıín naqty mamandyqqa ūlasty. Mektep bítírgen soń da osy baǵyttan aınymadym. Qolyma qūral alyp, túrlí nysandarda jūmys ístep júríp, tájírıbe jınadym. Uaqyt óte kele óz ísímdí bastauǵa degen sením paıda boldy. Osylaısha 2021 jyly JapJARYQ kompanıyasynyń negízín qaladyq. Bastapqyda qarapaıym elektromontaj jūmystarynan bastadyq – páterler men úılerdíń jaryǵyn júrgízdík, qalqandar ornattyq. Qazír būl jūmys meníń kásíbím ǵana emes, bala armanynyń ómírdegí jalǵasyna aınaldy. Óz ísíńmen shūǵyldanyp, elge paıdaly boludan asqan baqyt joq dep oılaımyn.
TŪRǴYNDARDYŃ QAUÍPSÍZDÍGÍ MEN JAILYLYǴY ÚShÍN JAUAPTYMYZ
– Qazír kompanıyańyz naqty qandaı qyzmetter kórsetedí? Halyq kóbíne qandaı jaǵdaıda júgínedí?
– Bízdíń negízgí jūmys baǵytymyz – páterler men jekemenshík úılerge elektr montajyn júrgízu, elektr qalqandaryn ornatu jáne sapaly qūral-jabdyqtardy satu. Jalpy, qazírgí Almatyda jańa tūrǵyn úılerdíń qarqyndy salynyp jatqany belgílí. Kóp jaǵdaıda būl úıler chernovoı kúıde, yaǵnı íshkí árleusíz, ınjenerlík jelílerí tolyq tartylmaǵan kúıde tapsyrylady. Osyndaı sátte tūrǵyndar óz úıíne nemese keńsesíne tolyq elektr júıesín júrgízu qajet bolǵanda bízge júgínedí. Sonymen qatar, tok júıesínde aqau tuyndasa nemese būrynǵy symdardy jańartu qajet bolsa da, bízdíń qyzmetke sūranys artady. Yaǵnı bíz tūrǵyndardyń qauípsízdígí men jaılylyǵy úshín jauaptymyz.
– Tūrǵyndar kóbíne qandaı qıyndyqqa tap bolyp jatady? Elektrge qatysty eń jıí kezdesetín qatelíkter qandaı?
– Eń basty másele – eskí symdardy álí kúnge deıín qoldanatyndar kóp. Tehnıkalyq talaptar saqtalmaıdy. Taǵy bír úlken qatelík – «arzan elektrık» ízdeu. Sapasyz jūmys ístegen soń, qysqa tūıyqtalu bolyp, qūraldar ísten shyǵyp, típtí órtke deıín barady.
– Osy salada kásíbı mamandardy daıyndau baǵytynda belsendísíz. Elektrık bolǵysy keletín jastarǵa qandaı múmkíndík bar? Qaıdan, qalaı úırene alady?
– Qazír Qazaqstanda elektr montajyn júrgízuge arnaıy baǵyttalǵan oqu orny joqtyń qasy. Sondyqtan bíz kolledjben bírlesíp, arnaıy oqu kabınetín ashtyq. Studentter teorıyany vızualdy túrde kóríp, tájírıbe ala alady. Sonymen qatar, JapJARYQ.academy atty 1 aılyq oflaın kursty íske qosqanbyz. Ol teorıya, esep, praktıka jáne naqty qūrylys nysanyndaǵy tájírıbeden tūrady. Mūnda jastar zamanauı qūraldarmen jūmys ísteudí, qauípsízdík erejelerín saqtaudy úırenedí. Būl kursty bítírgen soń, olar bírden jūmysqa ornalasuǵa nemese óz kásíbín bastauǵa daıyn bolady. Qazírgí tańda bízdíń 100-ge juyq shákírtímíz bar.
– Osyndaı úlken komandany qalaı jınadyńyz? Qazír sízderde qansha adam jūmys ísteıdí? Jastardyń úlesí qandaı?
– Qazír komandada 25-ten astam adam bar. Olardyń íshínde montajshylar, dúken qyzmetkerlerí, menedjerler, oqytushylar, logıstıkamen aınalysatyn mamandar jūmys ísteıdí. 70%-y – jastar. Kópshílígí – meníń óz shákírtterím. Ísín súıetín, tabysqa ūmtylatyn azamattar.
ÓZ ÍSÍNE JAUAPKERShÍLÍKPEN QARAITYN ADAM QAShAN DA TABYSQA JETEDÍ
– Qoǵamǵa paıdaly ísterge de jıí aralasyp júrgenderíńízdí bílemíz. Qandaı jobalardy erekshe atap ótesíz?
– Qoǵamǵa qaıtarymsyz eńbek etu – bízdíń basty qaǵıdalarymyzdyń bírí. Mektepter men kolledjderge tegín montaj jasap beretín kezderímíz bolady. Áleumettík jaǵdaıy tómen otbasylarǵa da qolūshyn sozamyz. Bıyl alǵash ret JapJARYQ FEST ūıymdastyryp, elímízdíń ár túkpírínen kelgen elektrıkterge qoldau kórsettík. Būl salada jūmys ísteıtínderge demeu bolǵan erekshe joba boldy.
– Elektrık mamandyǵy – adamnyń qauípsízdígíne tíkeleı baılanysty sala. Osy kásípke qyzyǵatyn jastarǵa ne aıtasyz? Būl bolashaqtyń mamandyǵy deı alamyz ba?
– Árıne. Elektrıktí kóbí úzílgen symdy jalǵaıtyn maman dep qabyldaıtyndar bar. Al shyn mánínde, būl – tehnologıyamen, qauípsízdíkpen, ūqyptylyqpen qatar júretín kásíp. Qazírgí tańda qūrylys ta, ónerkásíp te, auyl sharuashylyǵy da elektrge táueldí. Sondyqtan elektrık mamandyǵy eshqashan ózektílígín joǵaltpaıdy. Óz ísíne jauapkershílíkpen qaraıtyn adam qashan da tabysqa jetedí. Sondyqtan meníń jastarǵa aıtarym, eń bastysy – adal bolu. Qandaı íspen aınalyssań da, júrekpen íste. Óıtkení, eńbek pen tártíp – tabystyń kepílí. Uaqytty bos ótkízbeı, únemí úırenuge ūmtylu kerek.
QOLDAU TETÍKTERÍ, NAQTY BAǴDARLAMA BOLSA, JASTAR DA ÓZ ORNYN TABADY
– Qoǵamda sízdí tolǵandyratyn másele qandaı?
– Jastarda arman bar, bíraq naqty baǵyt joq. Kópshílígí kím bolǵysy keletínín bílmeıdí. Solarǵa dūrys jol síltep, baǵyt beretín júıe qajet. Qoldau tetíkterí, naqty baǵdarlama bolsa, olar da óz ornyn tabar edí.
– Qolyńyz qalt etkende nemen aınalysasyz? Bos uaqytty qalaı ótkízesíz?
– Bos uaqytym kóp emes. Bíraq múmkíndík bolsa, otbasymmen bírge boluǵa tyrysamyn. Qyzdarymnyń kúlkísí – maǵan naǵyz demalys. Keıde jańa ıdeyalardy oılastyryp, kásíbíme baılanysty josparlar qūramyn.
– Áńgímemízdíń sońyn talbesík taqyrybymen túıíndesek, Almaty síz úshín qandaı qala?
– Almaty – men úshín úlken ómír jolyndaǵy múmkíndíkter men shyǵarmashylyq shabyttar qalasy. Mūnda ár adam talpynsa, óz ornyn taba alady. Qalada báseke joǵary, būl únemí ízdenuge, damuǵa ıtermeleıdí. Qaı salada bolmasyn ósuge jol ashyq. Tabıǵaty erekshe – kók tíregen tauy, taza auasy, samal jelí adamnyń oıyna sergektík, boıyna kúsh beredí.
– Sūhbatyńyzǵa rahmet.
Áńgímelesken
Qūralaı IMANBEKQYZY.