Búgínde kez kelgen jannyń qolynan túspeıtín smartfon tek baılanys qūraly emes, ómírímízdíń tolyqqandy serígíne aınaldy. Adamnyń kóbí shynaıy álemnen górí, tsıfrlyq álemde uaqyttaryn jıí ótkízedí. Ómírín tek osy keńístíkte kóretín jandar telefonsyz qaludan qorqatynyn bílesíz be? Būl qorqynyshty ǵylymda ne dep ataıdy? Onyń psıhologıyamen baılanysy bar ma? Aqshamnews.kz tílshísí osy saualdarǵa geshtalt terapevt, psıholog Ūlmeken Sándíbekqyzynan jauap aldy.
Ūlmeken Sándíbekqyzy
psıholog, geshtalt-terapevt
"Nomofobıya" neden paıda bolady?
Telefonsyz qaludan qorqu fobıya tílínde - nomofobıya dep atalady. Psıhologtyń aıtuynsha, nomofobıya – būl kúndelíktí ómírímízde telefonnan ūzaq uaqytqa alystaı almau, yaǵnı táueldílíktíń bír túrí. Eger adam kúníne 4 saǵat jáne odan kóp uaqytyn gadjetke jūmsasa, būl táueldílíktíń belgísí.
"Aqparat aǵynynyń damuy adamdy óz ómíríníń sapasyn jaqsartudan górí basqanyń ómírín baqylauǵa ıtermeleıdí. Būl - maqsattardan alshaqtau, prokrastınatsıya, típtí shynaıy ómírden qashu dep túsínuge bolady", - deıdí Ūlmeken Sándíbekqyzy.
Telefonsyz qalu mazasyzdyq tudyra ma? Nomofobıyanyń zıyany qandaı?
Nomofobıyanyń kúndelíktí ómírge áserí óte úlken. Būl tek uaqyt joǵaltu emes, psıhologıyalyq jáne fızıologıyalyq kúızelíske de alyp keledí.
"Adam telefonǵa baılanǵan saıyn onyń ūıqysy būzylady, agressıyasy artady, zeıíní shashyraıdy. Eń qıyny - adam “osynda jáne qazír” sátínen lázzat aludy ūmytady", - deıdí psıholog.
Ol smartfonmen baılanysty shekteu úshín "ózíńmen kelísímshart" jasau, basqa hobbı tabu jáne tírí tíldesetín ortany kóbeıtu qajetín aıtady.
Telefonmen sóılesuden qorqu – jańa zamannyń fobıyasy ma?
Keı adamdar úshín telefon qońyrauy - tíkeleı úreı tudyrady. Olar áńgímeden, óz dausynan ūyalady, típtí sátsíz tájírıbeleríne baılanysty auyzsha sóılesuden qorqady. Nege?
"Būl kóbíne adamnyń ózín tómen baǵalauymen, synaudan qorquymen, ózíne senbeu sezímímen baılanysty. Keı jaǵdaılarda būl qorqynysh būrynǵy jaman jańalyq ne stalkerlík sekíldí jaǵymsyz oqıǵalardyń saldarynan qalyptasuy múmkín", - deıdí Ūlmeken hanym.
"Ómírímdí ónímdí ótkízu úshín ne ísteuím kerek?" degen sūraqtan bastau kerek"
Telefonǵa táueldílík tek jasóspírímderge tán emes. Qazír egde jastaǵy adamdardyń da smartfonsyz ómírín elestete almaıtyny belgílí. Demek, būl balalyq shaqta qalyptasatyn ádet emes, tehnologıyalyq dáuírdíń saldary.
"Bastysy - uaqytty baqylap, sanaly túrde tártíp ornatu. Sebebí keıbír adamdardyń telefonda ótkízgen uaqytyna qarap, bír aptada 2 kítap oquǵa bolar edí. Ómírímdí ónímdí ótkízu úshín ne ísteuím kerek degen sūraqtan bastau kerek", — dep qorytyndylaıdy psıholog.