ىشكى نارىقتى قورعاۋ، سەرتيفيكاتتاۋدى كۇشەيتۋ جانە مەملەكەتتىك باقىلاۋدى ارتتىرۋعا باعىتتالعان شارالار كەشەنى تابيعي تاستان جاسالعان بۇيىمدار ءوندىرىسىنىڭ كولەمىن ايتارلىقتاي ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەردى.
2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستاندا گرانيت بورديۋر مەن توسەۋگە ارنالعان پليتالاردىڭ ءوندىرىسى 30%-عا ارتتى، - دەپ حابارلايدى Aqshamnews.kz.
ءوسىمنىڭ نەگىزگى فاكتورى وتاندىق وندىرۋشىلەردى قولداۋعا جانە تالاپتارعا ساي كەلمەيتىن ءونىم اينالىمىنىڭ جولىن كەسۋگە باعىتتالعان رەتتەۋشىلىك جانە قورعانىش شارالارىنىڭ كەشەندى پاكەتىن ەنگىزۋ بولدى. اتاپ ايتقاندا، 2025 جىلى ءۇشىنشى ەلدەردەن تاس ونىمدەرىنىڭ جەكەلەگەن تۇرلەرىن اكەلۋگە ءۇش ايلىق ۋاقىتشا تىيىم سالىنىپ، بۇل سۇرانىستى قازاقستاندىق كاسىپورىنداردىڭ ءونىمى پايداسىنا قايتا بولۋگە ىقپال ەتتى.
سالانىڭ دامۋىنا جۇيەلى نەگىز 2020 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ساۋدا جانە ينتەگراسيا مينيسترلىگىنىڭ تەحنيكالىق رەتتەۋ جانە مەترولوگيا كوميتەتى بەكىتكەن ق ر ست 3619 «تابيعي تاستان جاسالعان بۇيىمدار. جالپى تەحنيكالىق شارتتار» ۇلتتىق ستاندارتىن قابىلداۋ ارقىلى قالاندى. قۇجات تابيعي تاستان جاسالعان بۇيىمداردىڭ ساپاسى مەن قاۋىپسىزدىگىنە ءبىرىڭعاي تالاپتار بەلگىلەپ، سالاداعى تەحنيكالىق رەتتەۋدىڭ بازالىق قۇرالىنا اينالدى.
باقىلاۋدى قوسىمشا كۇشەيتۋ 2023 جىلعى 9 ماۋسىمداعى № 435 بۇيرىقپەن بەكىتىلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ «عيماراتتار مەن قۇرىلىستاردىڭ، قۇرىلىس ماتەريالدارى مەن بۇيىمدارىنىڭ قاۋىپسىزدىگى تۋرالى» تەحنيكالىق رەگلامەنتى قابىلدانعاننان كەيىن قامتاماسىز ەتىلدى. اتالعان رەگلامەنت تابيعي تاستان جاسالعان بۇيىمداردى ۇلتتىق ستاندارت تالاپتارىنا سايكەستىگىن مىندەتتى سەرتيفيكاتتاۋدان وتكىزۋ مەن سىناق جۇرگىزۋدى كوزدەيدى.
2025 جىلى ىشكى نارىقتى قورعاۋ شارالارى تابيعي تاستان جاسالعان برۋسچاتكانى، بورديۋر تاستارىن جانە توسەمە پليتالارىن، سونداي-اق وڭدەلگەن گرانيتتىڭ جەكەلەگەن تۇرلەرىن اكەلۋگە تىيىم سالۋ ەسەبىنەن كەڭەيتىلدى (ق ر ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس ءمينيسترىنىڭ 2025 جىلعى 2 قىركۇيەكتەگى № 342 بۇيرىعى). شەكتەۋ بارلىق كولىك تۇرلەرى ارقىلى جەتكىزىلىمدەرگە قولدانىلىپ، ۋاقىتشا سيپاتتا بولدى.
سونىمەن قاتار ءونىمدى باقىلاۋ ماقساتىندا «باقىلاۋ ساتىپ الۋى» ءراسىمى ەنگىزىلىپ، تالاپقا ساي كەلمەيتىن بۇيىمداردىڭ اينالىمعا شىعارىلۋىنا جول بەرمەۋگە باعىتتالعان جەدەل ارەكەت ەتۋ شارالارى ىسكە اسىرىلدى. سايكەستىكتى باعالاۋ قاعيدالارىنا دا ەلەۋلى وزگەرىستەر ەنگىزىلدى: ءونىمدى تەحنيكالىق رەتتەۋ سالاسىنا جاتقىزۋ ءتارتىبى جۇيەلەندى، «باس تارتۋ حاتتارىنىڭ» ورنىنا ەلەكتروندىق سايكەستەندىرۋ اكتىلەرىنىڭ ءتىزىلىمى ەنگىزىلدى، سونداي-اق تابيعي تاستان جاسالعان بۇيىمدارعا سايكەستىك سەرتيفيكاتتارىندا كورسەتىلۋگە ءتيىس مىندەتتى مالىمەتتەردىڭ تىزبەسى كەڭەيتىلدى.
اتاپ ايتقاندا، قازاقستاننىڭ تاس وڭدەۋ ونەركاسىبى – سەرپىندى دامىپ كەلە جاتقان جانە ەكسپورتقا باعدارلانعان، ايتارلىقتاي شيكىزاتتىق الەۋەتى بار سالا. تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ەلدە گرانيت، ءمارمار، تراۆەرتين جانە باسقا دا تاس تۇرلەرىنەن بۇيىم شىعاراتىن، جاڭا جابدىقتارمەن جاراقتاندىرىلعان زاماناۋي وتاندىق كاسىپورىندار قۇرىلدى. قازاقستاندىق كەن ورىندارىنداعى وندىرىستەردى دامىتۋ مەن جاڭعىرتۋعا ەلەۋلى ينۆەستيسيالار باعىتتالدى.
ق ر سججرا ۇسب دەرەكتەرى بويىنشا تابيعي تاستان (سلانستان باسقا) جاسالعان برۋسچاتكا، بورديۋر تاستارى جانە توسەمە پليتالارىنىڭ وتاندىق ءوندىرىسى ىشكى نارىق قاجەتتىلىگىنىڭ 91%-ىن قامتاماسىز ەتەدى. قازىرگى ۋاقىتتا «دامۋ» قورى ارقىلى مەملەكەتتىك قولداۋ شەڭبەرىندە، ونىڭ ىشىندە قارىز قاراجاتىن تارتۋ ارقىلى كريستالدىق ءمارمار وندىرەتىن زاۋىت سالىنۋدا.
قازاقستاندا وندىرىلەتىن ءونىم، ونىڭ ىشىندە قاپتاۋ ماتەريالدارى، ىشكى نارىقتىڭ جانە يمپورتتاۋشى ەلدەردىڭ تالاپتارىنا تولىق سايكەس كەلەدى. ول ءبىرقاتار ءىرى ينفراقۇرىلىمدىق جانە يميدجدىك جوبالاردا قولدانىلىپ، شەتەلدە تۇراقتى سۇرانىسقا يە. قازاقستاندىق تابيعي تاس بۇيىمدارىنىڭ ەكسپورتى ءوڭىر ەلدەرىنە جۇزەگە اسىرىلادى.
ۆەدومستۆولاردىڭ مالىمدەۋىنشە، وتاندىق ءوندىرىستى ودان ءارى دامىتۋ قازاقستاننىڭ تاس وڭدەۋ يندۋسترياسىنا قوسىمشا سەرپىن بەرىپ، تۇركيا، جۇڭگو جانە يران سياقتى ەلدەردىڭ تاجىريبەسى بويىنشا وسىمگە جاعداي قالىپتاستىرا الادى.