Түрікменстан Арбаза кратеріндегі өртті бәсеңдетуде үлкен жетістікке жетті
Түрікменстанның «Түрікменгаз» мемлекеттік концернінің Табиғи газ ғылыми-зерттеу институты Арбаза кратеріндегі өртті бәсеңдетуде үлкен жетістікке жетті, деп хабарлайды almaty-akshamy.kz
Халық арасында «Тозақ қақпасы» деп аталатын бұл кратерде өрт осыдан 53 жыл бұрын тұтанған болатын. Осы уақытқа дейін оны сөндірудің тиімді жолы табылмаған еді.
Зертхана меңгерушісі Ирина Луриеваның айтуынша, ғылыми-зерттеу институтында жасалған өшіру әдісі кратердегі газ ағынын азайтуға мүмкіндік берген. Ол: «Нәтижесінде бұл әдіс кратерге қарай қозғалатын газ ағынының төмендеуіне әкелді. Осы газдың барлығын шығарамыз, газ бар қор ұңғымаларына жіберіледі,» - деді.
Ирина Луриева кратерді толығымен сөндіруге қанша уақыт кететінін нақтыламағанымен, бұл әдіс қазірдің өзінде кратерден метан шығарындыларын «айтарлықтай» азайтқанын айтты.
Ғылыми-зерттеу институтының ғалымдары өртеніп жатқан кратерді сөндірудің бірден-бір жолы – газ кеніші маңындағы ұңғыманы бұрғылау деген қорытындыға келген.
Кратердің тарихы
Ашхабадтан 266 шақырым жерде орналасқан Қарақұм шөліндегі газ кратері 1971 жылы барлау кенішінің қирауы нәтижесінде пайда болған. Кейін диаметрі 60 метр, тереңдігі 20 метр шұңқырды халық арасында «Тозақ қақпасы» деп атаған. Кратердің астындағы үңгірден шыққан және газдың жануынан шыққан от бағаналары 15 метр биіктікке жетуі мүмкін. Кратердегі өрт 53 жыл бойы сөндірілмеген.
Бұл ғылыми жетістік Түрікменстанның табиғи ресурстарын тиімді пайдалану және экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жолындағы маңызды қадам болып табылады. Кратердегі өртті бәсеңдету жұмыстары одан әрі жалғасады және бұл әдіс өртті толық сөндіруге мүмкіндік береді деп күтілуде.