Бас және мойын қатерлі ісігі – бұл ауыз, жұтқыншақ пен өңеш ісігінің ең кең таралған, бас мен мойын ағзаларының 30-дан астам ошағы бар ісіктер тобы. №8 қалалық емхана онкологы Гүлнұр Башарованың айтуынша, мұндай ісіктердің жаңа жағдайлары жиі кездеседі, бірақ қарапайым ережелерді сақтай отырып, олардың даму қаупін едәуір азайтуға болады.
Дәрігер қатерлі ісіктің пайда болуының негізгі факторларының бірі темекі шегу, соның ішінде пассивті және алкогольді шамадан тыс тұтыну екенін айтып отыр. Сондықтан жаман әдеттерден бас тарту өмір сапасын едәуір жақсартатынын да еске салады.
– Тағы бір қарапайым ереже – өзіңізді күн сәулесінен қорғау. Жазда SPF 30 немесе одан жоғары ыстықта шляпалар мен күннен қорғайтын көзілдірік киген дұрыс. Бұл – бас пен мойын қатерлі ісігінің ғана емес, сонымен қатар терінің қатерлі ісіктерінің де алдын алу қадамы. Теңдестірілген диета туралы да ұмытпау керек. Белсенді өмір салтын ұстану, дұрыс тамақтану принциптерін сақтау бүкіл денеге пайдалы. А, С және Е сияқты белгілі бір дәрумендердің жетіспеушілігі иммундық жүйені әлсіретіп, қатерлі ісік қаупін арттырады, – деді Гүлнұр Башарова.
Сондай-ақ, дәрігер ауыз қуысының гигиенасын сақтаудың және жылына екі рет тіс дәрігеріне үнемі барудың маңыздылығын атап өтті. Айта кету керек, кейбір инфекциялар, мысалы, адам папилломавирусы бас және мойын қатерлі ісігінің даму қаупін арттыруы мүмкін. Тұрақты тексерулер инфекциядан туындаған ауруларды уақытында анықтауға көмектеседі.
Қатерлі ісіктердің алдын алу бойынша үлкен жұмыс – тексеру жүргізіледі. Мұнда пациенттер емханаға алғашқы барған кезде жіберіледі. Онда арнайы дайындалған фельдшерлер визуалды қолжетімді локализацияларды тексереді, соның ішінде бас пен мойын терісін, қалқанша безді патологияға тексереді.
– Ерте диагностика – әрқашан нәтижелі. Яғни шағымдар пайда бола бастағаннан онкологпен кеңесу керек. Дәлірек айтсақ, ауызда немесе тілде пайда болған өзгеше жаралар, мойынның немесе беттің ісіктері, дауыстың қарлығуы немесе тыныс алудың қиындауы, жағымсыз иіс, жұтқыншақта кесек тұрғандай сезім, салмақ жоғалту, мұрыннан қан кету, құлақтың тұрақты ауыруы, бет сезімталдығының жоғалуы, міне, осындай жайсыздықтарды сезінсеңіз, дереу дәрігердің алдынан табылыңыз, – дейді Гүлнұр Башарова.