Қазақстанда білім алу үшін қаржы жинақтау жүйесі ретінде «AQYL» және «КЕЛЕШЕК» бағдарламаларының екеуі де өз артықшылықтарымен ерекшеленеді. Бірақ олардың арасында бірнеше маңызды айырмашылықтар бар, деп хабарлайды aqshamnews.kz
AQYL — бұл жалпы білім депозиті болып табылады, ол тек балалар үшін ғана емес, кез келген адамға арналады. Яғни, әр адам өз біліміне немесе балаларының білімін қаржыландыру үшін осы депозит арқылы жинақтай алады. Оның басты артықшылығы — жиналған ақшаны Қазақстанда ғана емес, шетелде де оқу ақысын төлеуге пайдалану мүмкіндігі.
- Мерзімі мен мөлшерлемесі: AQYL депозиті кемінде 3 немесе 5 жылға ашылады. Егер 3 жылға ашылса, жылдық мөлшерлеме 12% (ЖТСМ 13,1% дейін), ал 5 жылға ашылса, мөлшерлеме 9,5% (ЖТСМ 10,1% дейін) болады.
- Капиталдандыру: Банктің сыйақысы ай сайын капиталдандырылады, бұл жинақтың тезірек өсуіне мүмкіндік береді.
- Артықшылықтары:
- Егер шот баланың атына ашылса, ол арестке түспейді және мәжбүрлі түрде шешілмейді.
- Баланың грант иегері болған жағдайда, депозиттегі ақшаны басқа балаға аударуға болады.
- Бағдарламаға қатысушы банктер арасында ақша аудару мүмкіндігі.
AQYL депозитін ашу үшін банктің мобильді қосымшасын немесе филиалдарын пайдалану қажет.
«КЕЛЕШЕК» жинақтау жүйесі — тек балаларға арналған арнайы қаржыландыру жүйесі, мұнда мемлекеттік капитал да бар. 5 жастан 18 жасқа дейінгі балаларға арналған жүйеде ата-аналар балаларының болашақ білім алуын қаржыландыру үшін жинақтау керек. Бұл бағдарлама арқылы оқу ақысын ел ішінде және шетелде төлеуге болады.
- Мемлекеттік капитал: 2025 жылы 5 жасқа толған балаларға мемлекет тарапынан 60 АЕК (235 920 теңге) көлемінде бастапқы білім беру капиталы беріледі, ал жетім балаларға 120 АЕК (471 840 теңге) беріледі.
- Сыйақы: Банктің сыйақысы немесе сақтандыру компанияларының инвестициялық кірістері болады. Сонымен қатар, жыл сайын 5-7% мөлшерінде мемлекеттік сыйақы төленеді.
- Жарна мөлшері: Ата-аналар баланың шотын ашқаннан кейін, жыл сайын әлеуметтік осал топтағы балалар үшін 12 АЕК (шамамен 4 мың теңге), ал басқа балалар үшін 24 АЕК мөлшерінде ең төменгі жарна төлеуі тиіс.
«Келешек» шоттарын екінші деңгейлі банктерде ашуға болады.
AQYL мен «КЕЛЕШЕК» жинақтау жүйесінің айырмашылықтары
| Қасиеті | AQYL жинақтау жүйесі | «КЕЛЕШЕК» жинақтау жүйесі |
|---|---|---|
| Мақсаты | Жеке тұлғалар мен балалар үшін білім жинақтау | Тек балаларға арналған білім жинақтау |
| Мемлекеттік капитал | Жоқ | 60 АЕК бастапқы капитал, жетім балаларға 120 АЕК |
| Қолданылу ауқымы | Қазақстан мен шетелдегі оқу төлемдеріне қолданылады | Қазақстанда немесе шетелде білім беру үшін пайдаланылады |
| Жарна төлеу | Төлемдер ерікті | Жағдайы нашар отбасы балалары үшін 12 АЕК басқа үшін 24 АЕК |
| Мөлшерлеме | 3 жылға 12%, 5 жылға 9,5% | Банктік сыйақы немесе сақтандыру компаниясының инвестициялық кірісі |
| Қосымша артықшылықтар | Шот баланың атына ашылса, арестке түспейді, грант иелері үшін ақшаны басқа балаға аудару мүмкіндігі | Мемлекеттік сыйақы жыл сайын 5-7% мөлшерінде төленеді |
Әрбір жүйенің өз артықшылықтары мен талаптары бар. AQYL жүйесі кез келген адам үшін қолжетімді болса, «КЕЛЕШЕК» жүйесі тек балаларға арналған және мемлекет тарапынан қосымша қолдау көрсетіледі. Егер сіздің мақсатыңыз балаңыздың болашақ білімін қаржыландыру болса, «КЕЛЕШЕК» жүйесі мемлекеттік капитал мен әлеуметтік жарналар арқылы тиімді болуы мүмкін. Ал егер жалпы білім жинақтау қажет болса, AQYL жүйесі сізге ыңғайлы болар.