Коррупция – қоғам дамуын тежейтін және мемлекет тұрақтылығына қауіп төндіретін құбылыс. Қазақстанда оған қарсы күрес жүргізу мақсатында арнайы заңдар қабылданып, түрлі шаралар атқарылып келеді.
Коррупция деген не?
«Коррупция» термині латын тіліндегі «corruptio» – «пара беру», «бұзу» деген мағынаны білдіретін сөзден шыққан. Бүгінде бұл ұғым тек парақорлықпен шектелмейді, оған қызметтік өкілеттілікті жеке бас пайдасына пайдалану, заңсыз табыс көздерін жасыру және басқа да әрекеттер жатады.
Қазақстанда коррупцияға қарсы күрес «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» заңмен реттеледі. Бұл заңға сәйкес, коррупция – мемлекеттік қызметтегі лауазымды тұлғалардың өз өкілеттіктерін заңсыз түрде жеке пайдасына немесе басқа тұлғалардың мүддесіне пайдалануы, сондай-ақ осындай әрекеттерге делдалдық жасау.
Коррупцияға қарсы күрес қалай жүргізіледі?
Коррупцияның алдын алу және оған қарсы іс-қимыл жасау Қазақстанның мемлекеттік саясатының басым бағыттарының бірі. Осы мақсатта келесі шаралар жүзеге асырылады:
✅ Қоғамда антикоррупциялық мәдениетті қалыптастыру
✅ Коррупциялық құқық бұзушылықтардың алдын алу
✅ Жемқорлыққа ықпал ететін себептерді анықтап, оларды жою
✅ Коррупциялық қылмыстарды әшкерелеу және жазалау
Коррупцияға қарсы күрестің негізгі қағидалары
Қазақстанның антикоррупциялық саясаты келесі принциптерге негізделген:
📌 Заңдылық – барлық іс-шаралар қолданыстағы заң аясында жүргізіледі
📌 Азаматтардың құқықтары мен мүдделерін қорғау
📌 Мемлекеттік органдар қызметінің ашықтығы мен жариялылығы
📌 Мемлекет пен азаматтық қоғамның өзара әрекеттесуі
📌 Жемқорлықтың алдын алу шараларын басым қолдану
📌 Коррупцияға қарсы күреске көмектескен тұлғаларды қорғау және ынталандыру
📌 Коррупциялық қылмыстар жасаған тұлғаларға бұлтартпас жаза қолдану
Кімдер коррупцияға қарсы күрес жүргізеді?
Коррупцияға қарсы күресте негізгі рөл атқаратын субъектілер мыналар:
- Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі (Антикор)
- Барлық мемлекеттік органдар
- Квазимемлекеттік сектор субъектілері
- Қоғамдық ұйымдар мен азаматтар
Әрбір мемлекеттік мекеме мен қоғам мүшесі өз саласында коррупцияға жол бермеу үшін жауапты.
Қорытынды
Коррупция – ел экономикасы мен әлеуметтік тұрақтылығына зиян келтіретін қауіпті құбылыс. Сондықтан оған қарсы күрес – тек мемлекеттік органдардың емес, әрбір азаматтың міндеті. Адалдық, ашықтық және заңдылық қағидаларын ұстану – еліміздің тұрақты дамуының кепілі.