Қазақстан мектептерінде педагог-психологтардың тапшылығы білім беру жүйесіндегі ең өзекті мәселелердің біріне айналды. Бұл туралы Aqshamnews.kz 24.kz деректеріне сілтеме жасап хабарлайды.
Қазіргі таңда еліміз бойынша 8 мыңға жуық педагог-психолог жұмыс істейді. Алайда, бір маманға орта есеппен 800 оқушыдан келетін болса, мегаполистерде бұл көрсеткіш 1500-ден асады. Мәселен, елордалық гимназиялардың бірінде 3 мың оқушыға бар болғаны 3 психолог қызмет етеді.
Кадр бар, бірақ барлығы мектепке барғысы келмейді
Психолог Ирина Астрелинаның айтуынша, 30 жылдық тәжірибесіне қарамастан, мұндай жүктемемен жұмыс істеу қиынға соғады.
«Бір маманға 80 сыныптан келіп түсетін мәселелердің ауқымы өте үлкен. Жас мамандар тәжірибе кезінде қызығушылық танытқанымен, мектептегі төмен жалақыны естіген соң, бірден кетіп қалады»», – дейді ол.
Жергілікті атқарушы органдар екі жаңа ставка бөлгенімен, бос жұмыс орындары әлі де бар. Мамандардың айтуынша, еңбек ақының төмендігі, практикалық дайындықтың жетіспеушілігі және жүктеменің ауырлығы – бұл мамандыққа деген қызығушылықты төмендетуде.
Ереже өзгеруде: жаңа штаттық нормативтер
Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігі №224 бұйрыққа өзгерістер енгізіп, оқушылар саны 2000-нан асатын мектептерге әр қосымша 500 оқушыға бір психолог енгізуді ұсынып отыр. Бұл норма қазіргі уақытта жергілікті атқарушы органдармен талқылану үстінде.
Жібек Нұржан, министрлік өкілі:
«Біз оқушы саны көп мектептерде психологиялық көмекті қолжетімді ету үшін нормативтерді қайта қарастырудамыз. Жаңа ережелер бекітілсе, әрбір балаға жеке қолдау көрсету мүмкіндігі артады».
Психологтар неге мектепте тұрақтамайды?
Мәжіліс депутаты Айна Мүсралимова мен қоғам белсендісі Эльмира Алиева атап өткендей, түлектер мектепке келсе де, көп жағдайда клиникалық психология, қолданбалы дағдылар мен жұмысқа бейімделу қабілеті жеткіліксіз болып жатады.
«Қазіргі жоғары оқу орындарына академиялық еркіндік берілген, сондықтан әрқайсысы оқу бағдарламасын өз бетінше қалыптастырады. Бірақ бұл бағдарлама мен мектептегі нақты жұмыс талаптары арасында алшақтық бар», – дейді Эльмира Алиева.
Шешім қандай болуы мүмкін?
Қоғам белсенділері мектептерде психологтарды білім деңгейіне қарай бөлу жүйесін ұсынуда. Яғни:
- Бастауыш сыныптар үшін – кемінде 2 маман;
- Орта буын үшін – 2 психолог;
- Жоғарғы сыныптарға – жеке мамандар қажет.
Бұл тәсіл әр жастағы оқушылардың психологиялық ерекшелігін ескере отырып, жүйелі көмек көрсетуге мүмкіндік береді.
Қазақстан мектептеріндегі психологтардың жүктемесі адам сенгісіз деңгейге жеткен. Жаңа нормативтер мен кадр дайындау жүйесін қайта қарау – оқушылардың психологиялық саулығын сақтау жолындағы маңызды қадам. Мемлекет пен қоғам бірлесіп әрекет етпесе, бұл мәселе білім беру сапасына кері әсер етуі мүмкін.