Қазақстанда мұнай өңдеу көлемі тұрақты өсіп келеді: 2020 жылы 15,8 млн тоннадан 2024 жылы 17,9 млн тоннаға дейін артты. Бұл өсім — Үкіметтің 2022–2023 жылдары жүзеге асырған мұнай өнімдерін өндіру жүйесін реформалаудың кешенді жоспарының нәтижесі. Реформа Атырау, Павлодар және Шымкент мұнай өңдеу зауыттарын, сондай-ақ мұнай өнімдерін тарату және айналым жүйесін қамтыды.
Реформа аясында өндірістік процестерге толық аудит жүргізілді, бірыңғай техникалық қызмет көрсету жүйесі қалпына келтірілді, мұнай өңдеудің біріктірілген моделі енгізілді, тиімсіз делдалдар жойылды. Агроөнеркәсіп кешеніне жанар-жағармайдың басым жеткізілуі қамтамасыз етіліп, отынның мақсатты бөлінуіне бақылау күшейтілді, мұнай өнімдерін елден және ЕАЭО аумағынан тыс жерге шығаруға шектеулер қойылды. Сондай-ақ көтерме және бөлшек бағаларды реттеу шаралары қабылданды. Осы қадамдар 2024 жылы ішкі нарықты тұрақтандыруға мүмкіндік берді: дизель отынының қоры 268 мың тоннадан 612 мың тоннаға дейін екі есе артты. АИ-92 және АИ-95 бензиндерінің қоры тиісінше 404 және 85 мың тоннаны құрады. Дизель мен бензинсіз қалған жанармай құю бекеттерінің саны 10 есеге азайды. Қазіргі уақытта ЖЖМ қоры жеткілікті деңгейде.
Нәтижесінде, алғаш рет ішкі нарық толық қамтамасыз етілген жағдайда АИ-92 маркалы жоғары сапалы бензиннің артығы экспорттала бастады.
Мемлекет басшысы еліміздің экономикасын әртараптандыру және көмірсутектерді терең өңдеуге басымдық беру міндетін қойды. Бұл бағыт Қазақстан үшін тек қажеттілік емес, баламасы жоқ жолға айналды.
Қазақстан мұнай өңдеуді дамытудың ұзақмерзімді стратегиясын жүзеге асыруда
