Қазақстандағы әйелдер қоғамның әр саласында белсенділік танытып, ел дамуына сүбелі үлес қосып келеді. 8 Наурыз – Халықаралық әйелдер күніне орай, Aqshamnews.kz тілшісі елдегі әйелдер үлесін зерттеп, нақты деректер мен статистикалық деректерді ұсынады.
Әйелдердің саяси белсенділігі
Қазақстанда әйелдердің саяси ықпалы әлі де шектеулі. Сенаттағы әйелдердің үлесі 20%, ал Мәжілістегі 98 депутаттың 17-сі – әйел, бұл жалпы депутаттардың 17,3%-ын құрайды. Үкімет құрамында 25 министрдің тек үшеуі әйел, бір агенттік басшысы қосылғанда төртеу болады. Жоғары стратегиялық лауазымдарда әйелдер сирек кездеседі: облыстар мен мегаполис қалаларды ер адамдар басқарады. Жалғыз жағымды факт – Конституциялық сотты әйел басқарып отыр.
Мемлекеттік қызмет пен құқық қорғау саласындағы әйелдер
Жұмыспен қамтылған әйелдердің үлесі шамамен 48%, мемлекеттік қызметшілердің 55%-дан астамы – әйелдер, бірақ басшылық лауазымдардағы үлесі 39% шамасында. Қиындығы мен сын-қатері қатар жүретін жауапты қызметтерде әйелдер аз емес: судьялардың жартысынан көбі – әйелдер, ал Төтенше жағдайлар, прокуратура, Ішкі істер, қорғаныс және арнаулы қызмет саласында 45 мыңнан астам әйел еңбек етуде. Олар Отан алдындағы парызын адал орындап, заң мен тәртіптің орнығуына елеулі үлес қосып отыр.
Ғылым және білім саласында әйелдердің үлесі
Қазақстанда магистр, PhD докторы, ғылым кандидаты немесе ғылым докторы дәрежесіне ие 120 896 маман бар, олардың 51,6%-ы – әйелдер. Жоғары білім беру жүйесінде профессор-оқытушылар құрамындағы әйелдердің үлесі 65,7% құрайды. Ғылыми қызметкерлердің 56%-ы – әйелдер. Бұл көрсеткіштер елдегі ғылым-білім саласында әйелдердің кәсіби деңгейі мен белсенділігін айқын көрсетеді.
Кәсіпкерлікте әйелдер белсенділігі
2025 жылғы ресми статистика бойынша, шағын және орта бизнес субъектілерінің 48,1%-ын әйелдер басқарады, жеке кәсіпкерлер арасында – 50,8%. Бұл Қазақстандағы кәсіпкерлік ортаның дамуына әйелдердің жүйе құраушы рөлін дәлелдейді.
Қазақстандағы әйелдер ел дамуына әр салада белсенді үлес қосуда. Дегенмен, саяси шешім қабылдау деңгейінде, стратегиялық салаларда және жоғары лауазымдарда олардың қатысуы әлі де шектеулі болып отыр.
