Күз – жеміс-жидек пен көкөністің түр-түрі пісетін кезең. Бұл уақытта алма, алмұрт, асқабақ, сәбіз, қырыққабат пен тәтті бұрышты ас мәзіріне қосуға болады. Олар ағзаны дәрумендермен, минералдармен және тағамдық талшықпен қамтамасыз етуге көмектеседі.
Алма мен алмұрт: күнделікті асқа қосуға болатын жемістер
Алма – тағамдық талшықтың, соның ішінде пектиннің көзі. Талшық ас қорыту жүйесінің қалыпты жұмысына көмектеседі. Алманы қабығымен жегенде де талшықтың бір бөлігін алуға болады, бірақ жемісті алдын ала мұқият жуу қажет.
Алмұрттың құрамында да тағамдық талшық бар. Оны тіскебасар ретінде жеуге немесе сұлы ботқасына, табиғи йогуртқа қосуға болады. Жемісті шырынға айналдырғаннан гөрі тұтас жеген дұрыс, өйткені шырын дайындағанда талшықтың бір бөлігі азаяды.
Асқабақ пен сәбіз: күзгі мәзірдің негізі
Асқабақ бета-каротинге бай. Ағза бета-каротиннің бір бөлігін А дәруменіне айналдырады. Бұл зат көру қабілетінің қалыпты сақталуына және иммундық жүйенің жұмысына қажет. Асқабақты сорпаға қосып, пеште пісіруге немесе ботқа дайындауға болады.
Сәбізде де бета-каротин бар. Оны шикідей жеуге, бұқтыруға немесе басқа көкөністермен бірге пісіруге болады. Сәбізді аз мөлшерде өсімдік майымен дайындау бета-каротиннің сіңуіне көмектеседі.
Қырыққабат пен тәтті бұрыш: дәрумен көзі
Қырыққабат тағамдық талшық пен С дәруменінің көзі саналады. Оны салатқа қосуға, сорпаға салуға немесе бұқтырып жеуге болады. Ұзақ уақыт қайнату кейбір дәрумендердің мөлшерін азайтуы мүмкін, сондықтан көкөністі шамадан тыс пісірмеген жөн.
Тәтті бұрыштың, әсіресе қызыл түрінің құрамында С дәрумені мол. Оны салатқа қосып, етпен бірге пісіруге немесе көкөніс тағамдарын әзірлеуге пайдалануға болады.
Анар мен құрма: күзгі жемістердің ерекшелігі
Анардың құрамында тағамдық талшық пен полифенолдар сияқты өсімдік қосылыстары бар. Дәнін салатқа қосуға немесе жеке жеуге болады. Алайда анарды қандай да бір аурудың алдын алатын не емдейтін құрал ретінде қарастыруға болмайды.
Құрма талшық пен табиғи қанттың көзі. Ол тәтті тағамның орнына жарауы мүмкін, бірақ құрамында қант болғандықтан, мөлшерін ескерген дұрыс. Құрманы тіскебасар ретінде жеуге немесе ботқаға қосуға болады.
Күзде пайдалы тамақтану үшін нені ескерген жөн
Маусымдық өнімдерді таңдағанда бірнеше қарапайым қағиданы ұстануға болады:
Күнделікті ас мәзіріне әртүрлі түсті көкөніс пен жемістерді қосыңыз.
Жеміс шырынының орнына тұтас жемісті жиірек таңдаңыз.
Көкөністерді қуырудың орнына буға пісіріп, бұқтырып немесе пеште дайындап көріңіз.
Тек жеміс пен көкөніске сүйенбей, мәзірге ақуызға бай өнімдерді, дәнді дақылдар мен пайдалы майларды да қосыңыз.
Өнімдерді жемес бұрын мұқият жуыңыз.
Күзде дұрыс тамақтанудың басты қағидасы – бір ғана «пайдалы» өнімге сену емес, әртүрлі әрі теңгерімді ас мәзірін қалыптастыру. Маусымдық көкөніс пен жемістерді күнделікті тағамға қосу осы әдетті қалыптастыруға көмектеседі.