ҚР ДСМ Салидат Қайырбекова атындағы Ұлттық ғылыми Денсаулық сақтауды дамыту орталығы 2025 жылдың қорытындысы бойынша «Салауатты өмір салтын ұстанатын Қазақстан Республикасы азаматтарының үлесі» көрсеткіші бойынша жыл сайынғы ұлттық зерттеуді аяқтады, - деп хабарлайды Aqshamnews.kz.
Зерттеу Қазақстан Республикасының денсаулық сақтауды дамыту тұжырымдамасын 2026 жылға дейін іске асыру шеңберінде жүргізілді. Зерттеу репрезентативті халық таңдауы негізінде жүргізілген социологиялық сауалнамаға сүйеніп, 17 облыс пен республикалық маңызы бар үш қаладан 13 617 респондентті қамтыды.
Алынған деректер халықтың салауатты өмір салты қағидаттарына бейімділік деңгейін объективті бағалауға мүмкіндік береді. Соңғы төрт жыл бойы бұл мониторинг халықтың салауатты мінез-құлқының динамикасын және негізгі мінез-құлықтық қауіп факторларының таралуын жүйелі түрде бақылауға мүмкіндік беріп келеді. Олардың қатарына темекі шегу, алкогольді шамадан тыс тұтыну, физикалық белсенділіктің төмендігі, көкөністер мен жемістерді жеткіліксіз тұтыну, сондай-ақ тұзды шамадан тыс қолдану жатады. Аталған факторлар созылмалы инфекциялық емес аурулардың дамуына шешуші әсер етеді. 2025 жылдың қорытындысы бойынша оң және тұрақты динамика тіркелді. Салауатты өмір салтына бейімділіктің интегралды көрсеткіші 2024 жылғы 34,2%-дан 2025 жылы 35,7%-ға дейін өсті. Салауатты өмір салтының барлық бес компонентін сақтаумен сипатталатын жоғары деңгейдегі бейімділігі бар азаматтардың үлесі 7,2%-дан 8,4%-ға дейін артты. Қанағаттанарлық бейімділік деңгейінің көрсеткіші де өсіп, 27,0%-дан 27,3%-ға жетті. Аталған оң өзгерістер мемлекет пен қоғам тарапынан жүзеге асырылып жатқан денсаулық мәдениетін қалыптастыруға, профилактикалық бағдарламаларды дамытуға және халықтың қауіп факторлары туралы хабардарлығын арттыруға бағытталған шаралардың тиімділігін көрсетеді. Сонымен қатар зерттеу салауатты өмір салтына бейімділік деңгейінің әлеуметтік-демографиялық ерекшеліктерге тәуелді екенін анықтады. Салауатты мінез-құлықтың неғұрлым тұрақты үлгілері әйелдерге, жоғары білімі бар адамдарға және қала тұрғындарына тән. Ал ер адамдар, 45–59 жас аралығындағы азаматтар және білім деңгейі төмен топтар мінез-құлықтық қауіп факторлары бойынша ең осал санаттар қатарында қалып отыр. Зерттеу нәтижелері Қазақстан Республикасында халық денсаулығын нығайтуға бағытталған қоғамдық денсаулық сақтау стратегияларын одан әрі түзетуге және мақсатты профилактикалық іс-шараларды әзірлеуге арналған ғылыми негізделген дәлелді база болмақ.