Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес Қазақстан Республикасының мемлекеттік саясатының басым бағыттарының бірі болып табылады. Мемлекет қоғамның барлық салаларында ашықтықты, әділдікті және заң үстемдігін қамтамасыз ету мақсатында сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманы жетілдіру бойынша жүйелі жұмыстар жүргізуде.
Соңғы жылдары Қазақстанда сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл тетіктерін күшейтуге бағытталған бірқатар маңызды өзгерістер мен толықтырулар енгізілді. Атап айтқанда, мемлекеттік органдар қызметінің ашықтығын арттыру, мемлекеттік қызмет көрсету процестерін цифрландыру және азаматтардың мемлекеттік шешімдер қабылдау үдерісіне қатысу мүмкіндігін кеңейту бағытында кешенді шаралар қабылдануда.
Сыбайлас жемқорлықтың алдын алудың маңызды құралдарының бірі – мемлекеттік қызметтердің электрондық форматқа көшуі. Қазіргі таңда көптеген мемлекеттік қызметтер «Электрондық үкімет» веб-порталы арқылы көрсетіледі. Бұл азаматтар мен мемлекеттік қызметшілер арасындағы тікелей байланысты азайтып, жемқорлық тәуекелдерінің төмендеуіне ықпал етеді.
Сондай-ақ, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарының алдын алу мақсатында мемлекеттік органдарда ішкі талдау және сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне тұрақты мониторинг жүргізу тәжірибесі енгізілген. Бұл жүйе заңнамалық және ұйымдастырушылық кемшіліктерді дер кезінде анықтап, оларды жоюға мүмкіндік береді.
Соңғы заңнамалық өзгерістердің бірі – заңсыз алынған активтерді мемлекетке қайтару тетіктерін жетілдіру болып табылады. Бұл бағытта қабылданған шаралар заңсыз жолмен алынған мүлікті анықтау мен оны мемлекет меншігіне қайтару рәсімдерінің тиімділігін арттыруға бағытталған.
Сонымен қатар, мемлекеттік қызметшілердің жауапкершілігін күшейтуге ерекше назар аударылуда. Мемлекеттік қызметшілер мен оларға теңестірілген тұлғаларға сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарын жасауға жол бермеу жөніндегі талаптар күшейтіліп, мүдделер қақтығысын болдырмау тетіктері жетілдірілуде.
Қоғамда сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру да маңызды міндеттердің бірі болып қала береді. Осы мақсатта білім беру ұйымдарында, мемлекеттік мекемелерде және еңбек ұжымдарында түсіндіру жұмыстары тұрақты түрде жүргізілуде. Азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттыру және заң талаптарын сақтау мәдениетін қалыптастыру сыбайлас жемқорлықтың алдын алудың маңызды шарты болып табылады.
Бүгінде Қазақстанда «Заң мен Тәртіп» қағидаты негізінде мемлекеттік басқарудың тиімділігі мен ашықтығын арттыруға бағытталған реформалар жалғасуда. Қабылданып жатқан өзгерістер мен толықтырулар сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін төмендетуге, азаматтардың мемлекеттік институттарға деген сенімін нығайтуға және әділетті қоғам құруға ықпал етеді.
Осылайша, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы жүргізіліп жатқан реформалар мемлекеттік аппараттың ашықтығын қамтамасыз етуге, қоғам мен мемлекеттің өзара сенімін арттыруға және еліміздің тұрақты дамуына бағытталған маңызды қадам болып табылады.
Алматы бөлімшелік көліктегі
санитариялық-эпидемиологиялық
бақылау басқармасының бөлім басшысы Джубанышева К.С.