Мәжіліс депутаты, «AMANAT» партиясы фракциясының жетекшісі Елнұр Бейсенбаев Қазақстандағы кинонарықтың қазіргі жағдайына алаңдаушылық білдіріп, бірқатар кинотеатр желілерінің монополиялық саясат жүргізіп отырғанын мәлімдеді.
Оның айтуынша, отандық киноиндустрияны санаулы ғана «таңдаулы» топ бақылауда ұстап отыр. Бұл туралы aqshamnews.kz хабарлады.
Депутаттың сөзінше, Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев креативті индустрияны экономиканың басым бағыттарының бірі ретінде айқындаған. Алайда кино саласындағы қалыптасқан жүйе бұл міндеттердің толық іске асуына кедергі келтіріп отыр. «AMANAT» партиясының атына кино саласы өкілдерінен кинотеатрлардың кассалық түсімдерге қатысты әділетсіз талаптары жөнінде көптеген шағым түскен.
Елнұр Бейсенбаев кинотеатрлар фильмнің табысты немесе табыссыз болуына қарамастан, өз үлестерін алдын ала алып отырғанын атап өтті. Оның айтуынша, бұл үлес таза пайдадан емес, жалпы кассалық түсімнен ұсталады. Мұндай жағдайда режиссерлер мен продюсерлер қысымнан қауіптеніп, мәселені ашық көтере алмай отыр. Сонымен қатар фильм авторлары жарнама мен ілгерілету үшін қосымша төлемдер жасауға мәжбүр, ал кейбір жағдайларда «көлеңкелі жарналардың» бар екені де айтылып отыр.
Депутаттың дерегінше, бұл талаптар мемлекеттік қаржы есебінен түсірілген фильмдерге де қатысты. Мәселен, бюджет қаражатына түсірілген «QAITADAN» фильмі прокатта 1 миллиард теңгеден астам табыс тапқанымен, оның 550 миллион теңгесі кинотеатрларға кеткен. Ал фильм өндірісіне мемлекет небәрі 190 миллион теңге бөлген. Осылайша, жекеменшік кинотеатр желілері мемлекет салған инвестициядан бірнеше есе көп қаржыны, ол бюджетке қайтарылмай тұрып-ақ алып отыр.
Елнұр Бейсенбаев экран мен көрермен орнын ғана ұсынатын кинотеатрлар фильм авторларына қарағанда әлдеқайда көп пайда тауып отырғанын сынға алды. Оның пікірінше, мұндай жүйе фильмнің өзін-өзі ақтауына кедергі келтіріп, қазақстандық киноиндустрияның дамуын тежеп отыр. Соның салдарынан елімізде көбіне коммерциялық комедиялар түсіріліп, тарихи, мәдени және әлеуметтік маңызы бар туындылардың саны азайып келеді.
Депутат қазіргі таңда қазақстандық кинонарықта прокат шарттарын, экран санын, көрсетілім уақытын және қай фильмнің көрерменге жететінін санаулы ғана кинотеатр желілері анықтайтынын айтты. Оның сөзінше, бұл – әділ бәсекеге қайшы келетін ашық монополиялық саясат.
Осыған байланысты Елнұр Бейсенбаев кассалық түсімнің 50 пайызына дейін алып отырған кинотеатр желілеріне қатысты Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі мен басқа да уәкілетті органдар тарапынан кешенді тексеру жүргізуді сұрады. Сондай-ақ ол кинотеатрлар фильм өндірісіне кеткен шығын толық өтелмейінше, кассалық түсімнен үлес алмауы тиіс деген ұстанымды білдірді.
Депутат халықаралық тәжірибені мысалға келтіріп, АҚШ-та прокаттың алғашқы апталарында студиялар кассалық түсімнің 70–90 пайызына дейін алатынын атап өтті. Осы тәжірибені негізге ала отырып, кинотеатрлар, прокатшылар мен киностудиялар арасындағы келісімшарттарды қайта қарау қажеттігін жеткізді.