Егер көлік иесі қайтыс болып, мұрагерлік рәсімдер әлі аяқталмаса, көлікті жүргізуге бола ма? Сарапшылар бұл жағдайды заң тұрғысынан түсіндіріп берді, - деп хабарлайды Аqshamnews.kz тілшісі.
Біріншіден, “Жол жүрісі туралы” заң көлік иелерінің құқықтары мен міндеттерін анықтайды. Бұл заңның 54-бабына сәйкес, жүргізуші әрқашан өзімен бірге жүргізуші куәлігі, көлік құралын тіркеу туралы куәлік (СРТС) және меншік құқығын растайтын құжатты алып жүруге тиіс.
Сонымен қатар, осы баптың 4-тармағына сай, иесі міндетті сақтандыру келісімін жасамаған көлікті жүргізуге тыйым салынады. Ал сақтандыру полисін рәсімдеу үшін көлікке заңды иелік ету дәлелі қажет. Егер көлік иесі тірі болса, ол рұқсатын ауызша да бере алады.
Бірақ иесі қайтыс болған жағдайда мұндай ерік білдіру мүмкін емес. Сол себепті сенімхаттардың да күші жойылады (ҚР Азаматтық кодексінің 170-бабы). Мұндай кезде нотариус мұра ашылған жер бойынша сенімгерлік басқарушы тағайындайды. Ол мұрагерлік мүлікті басқарып, көлікке міндетті сақтандыру келісімін жасай алады. Бұл ретте сізді сақтандырылған тұлға ретінде белгілей алады.
Сақтандыру полисі көліктің өзіне және жүргізушіге байланысты рәсімделеді, сондықтан иесі кейін өзгергеннің өзінде полис өз күшін жоғалтпайды. Ол тек мерзімі біткенде немесе келісім мерзімінен бұрын тоқтатылғанда күшін жояды.
Екіншіден, егер сіз сақтандыруды көлік иесі тірі кезінде өз атыңызға рәсімдеткен болсаңыз, ол полис те жарамды болып қала береді. Бұл жағдайда СРТС марқұмның атына тіркелгенімен, көлікке иелік ету құқығын дәлелдейтін сату-сатып алу шарты бар болса, көлікті пайдалануға заң бойынша рұқсат етіледі.
Алайда мұнда бір маңызды қауіп бар: егер көлікті мұрагер анықталмай тұрып марқұмның туыстарының бірі арқылы сатып алсаңыз, кейін ресми мұрагер басқа адам болып шығуы мүмкін. Бұл жағдайда сіздің мәмілеңіз заңсыз деп танылуы ықтимал.
Сондықтан мамандар көлік құжаттарын мұқият тексеріп, мұрагерлік іс ашылған нотариусқа жүгінуді ұсынады.